Diễn đàn
Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ ở Đảng bộ cơ quan cấp tỉnh
15:32' 19/12/2006


Muốn Đảng mạnh phải thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, đề cao tự phê bình và phê bình. Tập trung và dân chủ có mối quan hệ hết sức biện chứng, quyền tập trung càng đề cao, uy tín của Đảng càng được nâng lên khi chúng ta biết phát huy dân chủ rộng rãi trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Càng phát huy dân chủ, càng khai thác được trí tuệ của mọi người, càng hạn chế được những sai lầm, khuyết điểm, nhất là căn bệnh chủ quan duy ý chí của những người có trách nhiệm ở mỗi cấp, mỗi ngành và của toàn Đảng. Thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng là cơ sở để thực hiện dân chủ ngoài xã hội. Nhưng với thái độ khách quan, dám nhìn thẳng vào thực tế thì vấn đề dân chủ trong Đảng và nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng ở nơi này, nơi khác, trên từng lĩnh vực chưa được đề cao, thậm chí còn bị lợi dụng, có nơi vi phạm khá nghiêm trọng, làm vô hiệu hoá sức mạnh của tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ). ở một số TCCSĐ trong cơ quan làm công tác tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể, do không thực hiện tốt dân chủ nên trên một số lĩnh vực chưa thể hiện đầy đủ cơ sở khoa học và tư duy chính trị đúng đắn trong một số quyết sách dẫn đến một số hậu quả trong phát triển kinh tế-xã hội (lựa chọn phương án đầu tư, ứng dụng khoa học công nghệ, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, xây dựng môi trường văn hoá, đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực, trong đề bạt, bố trí, tuyển dụng cán bộ, thực thi pháp luật).

Điều đáng lo ngại hiện nay là ở một số TCCSĐ trong từng lĩnh vực đã có những nhận thức, việc làm, những quy định làm ảnh hưởng đến quyền làm chủ và sức sáng tạo của mỗi người, có khuynh hướng thiên về quyền tập trung. Vì thiếu dân chủ nên năng lực và sức chiến đấu của nhiều TCCSĐ rất hạn chế, thậm chí bị tê liệt. Nhiều vấn đề nhân dân và công luận phát hiện nhưng tổ chức đảng không biết hoặc có biết nhưng không dám đấu tranh. Do đó nói và làm khác nhau. Nguy hại hơn là có một số phần tử cơ hội, sống lựa chiều, miễn là để tạo dựng uy tín cá nhân.

Nguyên nhân chính là các cấp uỷ đảng, đặc biệt là những người đứng đầu ở một số cơ quan, đơn vị chưa tôn trọng nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt đảng, chưa thực sự phát huy dân chủ, ban hành và thực thi đồng bộ những quy tắc, quy định và các chế tài cụ thể, có cơ sở khoa học để tạo sự kết dính, ràng buộc giữa tổ chức với tổ chức, cấp dưới và cấp trên, giữa tổ chức và cá nhân trong mỗi tổ chức.

Thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt đảng và tạo dựng môi trường dân chủ lành mạnh là yêu cầu khách quan, là nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao sức chiến đấu của TCCSĐ. Mọi vấn đề kinh tế-xã hội phải được dân chủ thảo luận ở nhiều cấp độ khác nhau. Có những vấn đề phải lấy ý kiến tham gia của nhân dân, của cơ sở, phải tổ chức điều tra xã hội học để khai thác trí tuệ của mọi người, nhất là đội ngũ cán bộ khoa học và quản lý để quyết định các vấn đề phù hợp với quy luật. Chúng ta không thể đi ngược lại quy luật khách quan, chỉ có thể tìm phương pháp tác động cho sự vật vận động, phát triển cùng chiều, nhanh hơn, hiệu quả hơn mà thôi. Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã chỉ cho chúng ta phương pháp khoa học là: Thấy một cách sáng tỏ, vận dụng một cách thành thạo, có thái độ rộng rãi, khoan dung với người có chính kiến khác mình, đó là điều bình thường trong xã hội. Qua thảo luận, tranh luận, lật qua, lật lại sẽ hiểu rõ bản chất sự vật và dần dần tiếp cận cái đúng, chân lý; đồng thời hiểu rằng cái đúng không phải là vĩnh hằng, bất biến.

Đối với các TCCSĐ trong đảng bộ cơ quan dân chính đảng cấp tỉnh, việc thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ và phát huy dân chủ trong Đảng càng có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với vận mệnh phong trào của địa phương và cuộc sống của nhân dân. Nơi đây, các đảng viên nắm các cương vị chủ chốt của Đảng, Nhà nước và đoàn thể ở địa phương, nắm cương vị tham mưu hoạch định các quyết sách phát triển kinh tế-xã hội và xây dựng tổ chức bộ máy. Nhịp độ phát triển nhanh hay chậm, đúng hay sai ở từng địa phương tuỳ thuộc rất lớn vào tư duy khoa học, năng lực tham mưu và sức chiến đấu của TCCSĐ ở các cơ quan cấp tỉnh.

Để thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ phải cụ thể hoá các quy định, chế tài thể hiện quy trình phát huy dân chủ thực chất và quyền tập trung trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội, tổ chức, cán bộ…

Trong kinh tế-xã hội, tạo cho mọi người quyền được nói, được luận bàn, tạo điều kiện cho họ phát biểu ý kiến ở nhiều góc cạnh khác nhau để phân tích, mổ xẻ từng vấn đề nhằm tìm đến chân lý, tạo cơ sở khoa học cho mỗi quyết sách. Thực tiễn cho thấy nhiều vấn đề đã phải trả giá quá đắt vì không lắng nghe những ý kiến thẳng thắn, đầy trách nhiệm của đội ngũ đảng viên, cán bộ cấp dưới.

Trong công tác xây dựng đảng, công tác cán bộ càng phải thực sự dân chủ; phải có chế tài, quy tắc, quy định rất cụ thể và khoa học, đảm bảo việc đánh giá, bố trí cán bộ thực sự công tâm, khách quan, tìm đúng hiền tài cho phong trào, không để những phần tử cơ hội, thoái hoá biến chất chui sâu, leo cao vào bộ máy của Đảng và Nhà nước. Dư luận và công luận hiện đang còn nhiều bức xúc về những biểu hiện tiêu cực trong tuyển dụng cán bộ, công chức, về việc “chạy chức, chạy quyền”, “mua quan, bán tước”. Phải lượng hoá tiêu chuẩn đánh giá cán bộ, từ phẩm chất, lòng nhiệt huyết, đức hy sinh đến hiệu quả công việc để cán bộ, đảng viên có quyền tham gia lựa chọn, tiến cử trước khi cấp có thẩm quyền bàn và quyết. Phải có nhiều phương án, phải có số dư để cân nhắc, lựa chọn. Cuộc đua chỉ một người thì không có ý nghĩa.

Để nâng cao sức chiến đấu của TCCSĐ và chất lượng sinh hoạt đảng, đảm bảo tính lãnh đạo, tính chiến đấu và tính giáo dục, phải tập huấn, quán triệt chức năng, nhiệm vụ của TCCSĐ khối cơ quan theo các quy định của Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Hiện nay chất lượng sinh hoạt của các tổ chức đảng ở cơ quan rất yếu, nội dung nghèo nàn, hình thức, chiếu lệ, gần như chỉ là “cái đuôi” của chuyên môn. Do đó, sức chiến đấu giảm và nguyên tắc tập trung dân chủ bị coi nhẹ.

Người đứng đầu (bí thư, thủ trưởng cơ quan) phải thực sự cầu thị, biết phát động, lắng nghe, chắt lọc và kết luận vấn đề khách quan, khoa học. Chống các biểu hiện dân chủ hình thức, miệng hô dân chủ nhưng hành động trù dập, định kiến với những người trung thực, nói thẳng; sử dụng vũ khí dân chủ như một “thủ thuật” để hợp thức hoá những vấn đề cá nhân, hoặc ẩn bóng dưới danh nghĩa dân chủ để kích động bè cánh, gây nghi kỵ, hiểu nhầm, mất đoàn kết nội bộ.

Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ phải gắn với thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Dân chủ trong Đảng tốt là điều kiện để phát huy dân chủ ngoài xã hội, dân chủ ngoài xã hội tốt là cơ sở để thực hiện tốt dân chủ trong Đảng. Do đó, từng cấp uỷ đảng và thủ trưởng cơ quan căn cứ vào nội dung Nghị định số 71-NĐ/CP ngày 8-9-1998 của Thủ tướng Chính phủ để cụ thể hoá thành các quy định trong mỗi cơ quan, đơn vị, đảm bảo quyền được thông tin, được bàn, được quyết định và được kiểm tra, giám sát của mọi người đối với các vấn đề thực hiện nhiệm vụ chính trị; tham gia quy trình bố trí cán bộ, khen thưởng, kỷ luật; tham gia xây dựng các quy chế, quy định quản lý, xây dựng cơ quan, quản lý lao động; công khai hoá các chế độ chính sách, quản lý tài chính và tài sản công…

Thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt đảng ở các TCCSĐ khối cơ quan dân chính đảng cấp tỉnh là yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ, phát huy bản chất cách mạng và dân chủ của Đảng, đẩy lùi mọi biểu hiện quan liêu, cửa quyền, làm tổn hại đến uy tín và sức mạnh vốn có của Đảng.
TRẦN THANH BÌNH
TUV, PCT Thường trực UBMTTQ Hà Tĩnh
Bài cùng chuyên mục
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 9 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS