Giải pháp nâng cao đạo đức công vụ cho cán bộ, công chức, viên chức ( 30/04/2020)


Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, xây dựng một nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, năng động và hiệu quả là yêu cầu đặt ra với mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam. Để thực hiện được mục tiêu đó, cần có những giải pháp căn cơ và đồng bộ để nâng cao đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) trong các cơ quan hành chính nhà nước.

Yêu cầu về đạo đức công vụ trong bối cảnh mới

Đạo đức công vụ bao gồm hệ thống các chuẩn mực, quy tắc, nguyên tắc, quy định hành vi, quan hệ của CBCCVC nhằm điều chỉnh thái độ, cách ứng xử, chức trách, bổn phận, nghĩa vụ của CBCCVC trong hoạt động công vụ. Đây cũng là vấn đề liên quan đến sự thành bại, tồn tại và phát triển của nền hành chính nhà nước; là yếu tố cốt lõi bảo đảm cho mọi hoạt động của nhà nước có hiệu quả. Do đó, vấn đề đạo đức công vụ là vấn đề hết sức quan trọng đối với mọi nhà nước.

Chính vì vậy, nâng cao đạo đức công vụ của CBCCVC trong cơ quan hành chính nhà nước không chỉ góp phần xây dựng nhà nước trong sạch, vững mạnh mà còn giúp nhân dân thực hiện được quyền làm chủ, góp phần xây dựng một nền hành chính văn minh, hiện đại, trách nhiệm, công bằng, minh bạch và chuyên nghiệp, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế hiện nay.

Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng việc xây dựng và nâng cao đạo đức công vụ của CBCCVC. Hiến pháp năm 2013 quy định, trong các cơ quan nhà nước CBCCVC phải tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền. Luật Cán bộ, công chức năm 2008, điều 15, 16, 17 quy định: cán bộ, công chức phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong hoạt động công vụ; trong giao tiếp công sở phải có thái độ lịch sự, tôn trọng đồng nghiệp; ngôn ngữ giao tiếp chuẩn mực, rõ ràng, mạch lạc, lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp; công bằng, vô tư, khách quan khi nhận xét, đánh giá; thực hiện dân chủ và đoàn kết nội bộ; có tác phong lịch sự; giữ gìn uy tín, danh dự cho cơ quan, tổ chức, đơn vị và đồng nghiệp; phải gần gũi với nhân dân. Không được hách dịch, cửa quyền, gây khó khăn, phiền hà cho nhân dân khi thi hành công vụ. Không được trốn tránh trách nhiệm, thoái thác nhiệm vụ được giao, gây bè phái, mất đoàn kết, tự ý bỏ việc hoặc tham gia đình công, lợi dụng, lạm dụng nhiệm vụ, quyền hạn...

Nhìn chung, đội ngũ CBCCVC nước ta có lập trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống giản dị, gương mẫu, có ý thức tổ chức kỷ luật, luôn tu dưỡng, rèn luyện, trình độ, năng lực được nâng lên, phấn đấu, hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nhiều cán bộ năng động, sáng tạo, thích ứng với xu thế hội nhập, có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế… Tuy nhiên, đội ngũ CBCCVC đông nhưng chưa mạnh; tình trạng vừa thừa, vừa thiếu xảy ra ở nhiều nơi. Năng lực chưa đồng đều, có mặt còn hạn chế, yếu kém. Một bộ phận không nhỏ phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí, làm việc hời hợt, ngại khó, ngại khổ, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, có biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”... Báo cáo tổng kết thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2001-2010 chỉ rõ: đội ngũ CBCCVC còn nhiều điểm thiếu và yếu về phẩm chất, tinh thần trách nhiệm, năng lực chuyên môn, kỹ năng hành chính; phong cách làm việc chậm đổi mới. Tinh thần tự quản, tự giác của một số công chức, viên chức còn thấp; còn tình trạng cán bộ, công chức, viên chức tác phong làm việc thiếu chuyên nghiệp, thiếu ý thức trách nhiệm trong công việc được giao. Một số CBCCVC tỏ thái độ hách dịch, cửa quyền, nhũng nhiễu khi giải quyết công việc; thiếu trách nhiệm trong xử lý công việc, còn hiện tượng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, gây thiệt hại đến lợi ích của nhân dân. Ở một số cơ quan, đơn vị vẫn còn xảy ra tình trạng nội bộ mất đoàn kết, có biểu hiện bè phái, không hợp tác với nhau trong thực hiện nhiệm vụ dẫn đến hiệu quả công việc không cao. Một số CBCCVC chưa thường xuyên học tập bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác hạn chế, làm việc thiếu trách nhiệm, không có chất lượng và hiệu quả rõ rệt...

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án Văn hóa công vụ tại Quyết định số 1847/QĐ-TTg ngày 27-12-2018 và ra Quyết định số 733/QĐ-TTg ngày 14-6-2019 về việc ban hành kế hoạch tổ chức thực hiện phong trào thi đua “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở” giai đoạn 2019-2025. Qua đó, xác định mục tiêu nâng cao văn hóa công vụ, góp phần hình thành phong cách ứng xử, lề lối làm việc chuẩn mực của đội ngũ CBCCVC; bảo đảm tính chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả trong hoạt động thực thi nhiệm vụ, công vụ; đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân, xã hội...; đưa ra các giải pháp và cách thức tổ chức thực hiện. Tất cả nhằm nâng cao đạo đức công vụ, đẩy lùi tiêu cực, nhũng nhiễu, xây dựng đội ngũ CBCCVC trong các cơ quan hành chính nhà nước ngày càng hoàn thiện về phẩm chất, tác phong, chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ thời kỳ mới, ngày càng gắn bó với nhân dân hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Những giải pháp

Thứ nhất, tích cực thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 của BCH Trung ương Đảng (khóa XII) về “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”. Trong đó, trọng tâm là nâng cao nhận thức, tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức cách mạng, đạo đức công vụ cho đội ngũ CBCCVC. Nhận thức sâu sắc, vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh. Thực hiện nghiêm Cương lĩnh, Điều lệ, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt Chỉ thị 05-CT/TW ngày 15-5-2015 của Bộ Chính trị gắn với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ, Quy định số 08-QĐi/TW ngày 25-10-2018, của BCH Trung ương về “Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên BCH Trung ương”, Quy định số 205-QĐ/TW ngày 23-9-2019, của Bộ Chính trị (khóa XII) về “Việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền” trong các cơ quan hành chính nhà nước. Tích cực thực hiện Đề án văn hóa công vụ. Đẩy mạnh các phong trào thi đua CBCCVC thi đua thực hiện văn hóa công sở. Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác cán bộ; đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo tiêu chí cụ thể, bằng sản phẩm, thông qua khảo sát, công khai kết quả. Gắn đánh giá cá nhân với tập thể và kết quả thực hiện nhiệm vụ của địa phương, cơ quan, đơn vị.

Thứ hai, chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ CBCCVC có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ mới. Các cấp ủy, tổ chức đảng, lãnh đạo cơ quan, đơn vị phải nâng cao trách nhiệm, triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác cán bộ và tạo môi trường, điều kiện để xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ; cơ cấu, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ các cấp, các ngành theo vị trí việc làm, khung năng lực, bảo đảm đúng người, đúng việc, giảm số lượng, nâng cao chất lượng, hợp lý về cơ cấu. Quản lý chặt chẽ, hiệu quả đội ngũ cán bộ các cấp.

Thứ ba, tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước, cải cách chế độ công vụ. Kiên quyết loại bỏ những thủ tục hành chính gây phiền hà khi giải quyết công việc của dân và của doanh nghiệp. Tiếp tục rà soát, bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện các quy định về quy trình, thủ tục hành chính; công khai, minh bạch các quy định về trình tự, thủ tục hành chính. Phát huy tính tích cực, chủ động, tinh thần tiên phong, gương mẫu của đội ngũ CBCCVC trong thực thi công vụ.

Thứ tư, hoàn thiện quy chế công vụ, đạo đức công vụ thông qua hệ thống pháp luật và các văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước. Tiếp tục bổ sung, hoàn thiện hệ thống các chuẩn mực, quy tắc, nguyên tắc, hành vi trong hoạt động công vụ của CBCCVC trên cơ sở các quy định ở Luật Cán bộ, công chức, Luật Phòng, chống tham nhũng... Có quy định rõ, cụ thể các hành vi CBCCVC được làm hoặc không được làm, có chế tài xử phạm nghiêm các hành vi vi phạm đạo đức công vụ, tùy theo mức độ vi phạm. Từng bước đổi mới và cải cách công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí sử dụng, đánh giá, giải quyết các chế độ, chính sách theo đúng các nguyên tắc trong thi hành công vụ, theo đúng Luật Cán bộ, công chức. Có chế độ, chính sách đãi ngộ phù hợp với CBCCVC dựa trên nguyên tắc về sự công bằng. Khen thưởng kịp thời các CBCCVC gương mẫu, tận tụy, vì nhân dân phục vụ.

Thứ năm, có cơ chế hợp lý, tạo điều kiện để nhân dân tham gia xây dựng và giám sát hoạt động của đội ngũ CBCCVC và cơ quan nhà nước trong quá trình thực thi công vụ nhằm hạn chế tình trạng CBCCVC đùn đẩy trách nhiệm hoặc có hành động làm hại đến lợi ích của nhân dân, của xã hội. Tăng cường hiệu lực công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, kiểm soát nội bộ chặt chẽ nhằm phát hiện các nguy cơ dẫn đến tiêu cực, tham nhũng. Chú trọng công tác thi đua, khen thưởng và xử lý vi phạm. Phát hiện và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật; nêu cao đạo đức công vụ. Xây dựng và thực hiện tốt quy chế dân chủ trong hoạt động cơ quan, đơn vị, tạo sự đoàn kết, thống nhất, phát huy cao độ nguồn lực, sức mạnh của đội ngũ CBCCVC.


Nguyễn Hương
Các bài trước
Tác giả : PGS, TS. Vũ Văn Phúc - Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học các cơ quan đảng Trung ương. Đăng ngày: 30/04/2020
Tác giả : Nguyễn Văn Tùng - Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Điều lệ, Ban TCTƯ. Đăng ngày: 30/04/2020
Tạp chí Xây dựng Đảng trân trọng đăng toàn văn diễn văn bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đọc tại phiên bế mạc, sáng 1-2-2021.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: