Công an nhân dân (CAND) là lực lượng nòng cốt của lực lượng vũ trang nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, có chức năng tham mưu và quản lý nhà nước về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; đấu tranh phòng, chống âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch, các loại tội phạm và vi phạm pháp luật. Tổ chức của lực lượng CAND được bố trí theo nguyên tắc quản lý tập trung, thống nhất, chuyên sâu theo từng lĩnh vực công tác của lực lượng vũ trang, kết hợp quản lý theo ngành với quản lý theo lãnh thổ và bố trí theo cấp hành chính, gồm Bộ Công an, công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và công an phường, thị trấn.

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, lực lượng CAND đã làm tốt công tác tham mưu cho Đảng, Chính phủ, các cấp uỷ và chính quyền những chủ trương, giải pháp lớn, đồng thời tổ chức thực hiện có hiệu quả các mặt công tác nhằm giữ vững an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, góp phần ổn định chính trị và phát triển kinh tế-xã hội. Ghi nhận những đóng góp to lớn trong công cuộc giải phóng dân tộc trước đây và trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng đất nước hiện nay, Đảng và Nhà nước đã 3 lần tặng thưởng Huân chương Sao Vàng cho lực lượng CAND, hàng nghìn lượt tập thể và cá nhân đã được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và các phần thưởng cao quý khác. Góp phần làm nên thành tích vẻ vang đó, công tác xây dựng lực lượng CAND nói chung, công tác tổ chức - cán bộ nói riêng có vai trò quan trọng.

Trong công tác cán bộ, quy hoạch và luân chuyển cán bộ luôn được Đảng uỷ Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an quan tâm, chú trọng vì “quy hoạch cán bộ là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ, bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động có tầm nhìn xa, đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và lâu dài... luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý giữa các vùng, các ngành, các cấp nhằm sử dụng có hiệu quả và tạo nên sự đồng đều trong đội ngũ cán bộ…”(1). Trong quá trình thực hiện, Đảng uỷ Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an quán triệt nghiêm túc Nghị quyết số 42 của Bộ Chính trị về quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Nghị quyết số 11 của Bộ Chính trị về luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý và các hướng dẫn của Trung ương về công tác quy hoạch và luân chuyển cán bộ. Đồng thời, chỉ đạo cơ quan tham mưu ban hành văn bản hướng dẫn để thống nhất thực hiện trong toàn lực lượng.

Trên cơ sở định hướng chiến lược về nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới, yêu cầu từng bước hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, Bộ Công an tiến hành xây dựng quy hoạch đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị và công an các cấp từ thứ trưởng đến lãnh đạo các đơn vị và công an cơ sở. Hằng năm, Bộ Công an chỉ đạo các đơn vị, địa phương tiến hành rà soát, đánh giá lại cán bộ để bổ sung, điều chỉnh quy hoạch và có kế hoạch tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng cán bộ… Để tạo điều kiện cho cán bộ trẻ có triển vọng, cán bộ trong quy hoạch được rèn luyện trong thực tiễn và bồi dưỡng năng lực lãnh đạo, quản lý toàn diện, khắc phục tình trạng khép kín ở từng đơn vị, địa phương, công tác luân chuyển cán bộ được thực hiện nghiêm túc, tích cực. Việc kết hợp giữa quy hoạch, luân chuyển với đào tạo cán bộ có tác dụng rất lớn trong xây dựng, kiện toàn đội ngũ cán bộ, tạo sự chủ động trong bố trí sử dụng cán bộ. Do lực lượng CAND được tổ chức tập trung thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, đồng thời ở mỗi cấp (tỉnh, huyện, phường) đều chịu sự lãnh đạo toàn diện của cấp uỷ, quản lý của chính quyền. Vì thế, trong công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ CAND đã có sự phối hợp giữa Đảng uỷ Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an với cấp uỷ, chính quyền địa phương, tạo điều kiện cho cán bộ được quy hoạch, luân chuyển trên bình diện rộng hơn, toàn diện hơn.

Một trong những việc quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ đó là đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Bộ Công an đã xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho từng giai đoạn và từng năm, gắn đào tạo, bồi dưỡng với công tác quy hoạch cán bộ, kết hợp đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ với đào tạo nhằm chuẩn hoá tiêu chuẩn của cán bộ lãnh đạo, chỉ huy nên trình độ đội ngũ cán bộ đã được từng bước nâng cao đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

Do làm tốt công tác quy hoạch, luân chuyển nên những năm gần đây các đơn vị trong lực lượng CAND đã không chỉ khắc phục tình trạng hẫng hụt cán bộ lãnh đạo chỉ huy mà còn hướng tới trẻ hoá đội ngũ. Nhiều đồng chí tham gia HĐND, cấp uỷ địa phương, được tín nhiệm bầu giữ các chức vụ lãnh đạo đảng và chính quyền địa phương (phó bí thư thường trực tỉnh uỷ, chủ tịch HĐND, UBND tỉnh…). Các đồng chí được bổ nhiệm hầu hết thuộc diện quy hoạch và phát huy vai trò lãnh đạo, khả năng quản lý điều hành, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ cũng còn nhiều hạn chế. Nhận thức, quan điểm về công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ trong lãnh đạo một số đơn vị, địa phương chưa tốt, dẫn đến việc chỉ đạo thực hiện kém hiệu quả. Một số nơi, quy hoạch cán bộ còn mang tính hình thức, chỉ căn cứ vào độ tuổi, bằng cấp, chưa coi trọng đến việc đánh giá năng lực, sở trường, chiều hướng phát triển của cán bộ để quy hoạch dài hạn. Có trường hợp cán bộ trong quy hoạch chưa được đào tạo, bồi dưỡng và luân chuyển để chủ động nguồn bổ nhiệm khi có nhu cầu. Trong luân chuyển cán bộ có một số trường hợp không bám sát quy hoạch, đánh đồng giữa luân chuyển với điều động, bố trí lại cán bộ. Bản thân cán bộ trong quy hoạch cũng không sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới khi có nhu cầu luân chuyển cán bộ, nếu nhiệm vụ đó khó khăn, phức tạp, gian khổ hơn công việc đang làm…

Lực lượng CAND liên quan đến nhiều mặt của đời sống xã hội, sự ổn định của đất nước, đảm bảo cho sự lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Để đảm đương trách nhiệm lớn lao đó, đòi hỏi người cán bộ lãnh đạo, chỉ huy trong lực lượng CAND phải có kiến thức, trình độ chuyên môn sâu, năng lực lãnh đạo, quản lý giỏi. Rút kinh nghiệm từ thực tiễn những năm qua, để làm tốt hơn công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ trong lực lượng CAND, cần thực hiện tốt chủ trương và những biện pháp sau:

Một là, công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ phải được xác định là một trong những nội dung quan trọng của công tác cán bộ, đảm bảo cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động để đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và lâu dài, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của cấp uỷ đảng, chính quyền các cấp, của người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Tạo sự chuyển biến đồng bộ, nhất quán, mang tính hệ thống, chiến lược trong công tác cán bộ. Hạn chế, tiến tới chấm dứt việc sử dụng luân chuyển cán bộ như một “giải pháp tình thế” bố trí sử dụng cán bộ.

Hai là, phải căn cứ chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của các đơn vị công an (và công an tỉnh, huyện, phường) để xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, bản lĩnh chính trị vững vàng, có năng lực, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu. Vì vậy, phải nhận thức rằng công tác quy hoạch cán bộ không phải chỉ là sự dự kiến bố trí cán bộ vào các chức lãnh đạo mà là việc chuẩn bị đội ngũ cán bộ lãnh đạo có đủ tiêu chuẩn, trình độ, năng lực nhằm đáp ứng nhiệm vụ chính trị trước mắt và lâu dài.

Ba là, công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ phải gắn chặt với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Quy hoạch là cơ sở để thực hiện đào tạo, bồi dưỡng; luân chuyển là để tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng trong thực tiễn, giúp cán bộ trưởng thành nhanh, toàn diện, vững vàng.

Bốn là, để làm tốt công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ phải chuẩn hoá các quy trình về công tác cán bộ:

- Phải xây dựng, hoàn thiện hệ thống chức danh, tiêu chuẩn cụ thể (có tiêu chuẩn về nghiệp vụ) cho từng chức danh để làm cơ sở cho cán bộ phấn đấu và làm căn cứ để xây dựng, thực hiện quy hoạch đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ lãnh đạo, chỉ huy nói riêng.

- Thực hiện dân chủ, công khai trong công tác cán bộ, nhất là việc nhận xét, đánh giá, lựa chọn cán bộ để quy hoạch, bổ nhiệm vào các chức danh lãnh đạo, quản lý trong lực lượng CAND.

Năm là, phải định kỳ kiểm tra, đánh giá và sơ kết, tổng kết việc thực hiện quy hoạch, luân chuyển cán bộ để có biện pháp bổ sung, hoàn chỉnh, kịp thời nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ. Tạo dựng một môi trường công tác lành mạnh để ở đó mỗi cán bộ rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành bằng chính phẩm chất và tài năng đích thực của mình, yên tâm và tuyệt đối tin tưởng vào sự công minh của tổ chức.

_____

(1) Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước.