Sự kiện Công ty Vedan bị bắt quả tang xả thẳng nước thải chưa xử lý vào sông Thị Vải liên tục 14 năm không chỉ góp phần chủ yếu “giết chết” dòng sông mà còn gây hại cho sức khỏe của hàng ngàn hộ dân nghèo sinh sống ở hai bờ, bởi trong nước thải có chứa chất vô cùng độc hại cyanure với hàm lượng 560mg/lít, gấp ngàn lần giới hạn cho phép đã làm chấn động dư luận, gióng lên hồi chuông báo động về vi phạm Luật Bảo vệ môi trường. Công ty Vedan là doanh nghiệp lớn của một vùng lãnh thổ có nền kinh tế thị trường phát triển. Ban lãnh đạo không thể không biết việc thiết kế một hệ thống ống ngầm xả thẳng 500m3 nước thải/ngày, trốn phải nộp hơn 90 tỷ đồng phí bảo vệ môi trường là việc làm trái pháp luật. Song vì lợi nhuận, họ đã cố tình vi phạm có hệ thống, không thực hiện trách nhiệm xã hội đối với nơi đã tạo điều kiện cho họ đầu tư sinh lợi.

 Nhưng “sự kiện Vedan” chỉ là giọt nước tràn ly. Cục Cảnh sát Môi trường cho biết có tới 70% các khu công nghiệp, khu chế xuất xử lý chất thải không đạt yêu cầu. Tô Lịch - dòng sông thơ mộng ngày nào nay đã trở thành dòng sông chết ngay giữa Thủ đô và liệu có phải là con sông chết cuối cùng? Đã có nơi nào thống kê bao nhiêu công nghệ lạc hậu, tiêu tốn nhiều năng lượng, gây ô nhiễm môi trường nặng, các nước tiên tiến đã ngừng sử dụng vẫn được nhập vào Việt Nam? Cá và các loài thuỷ sinh chết trong dòng sông bị đen đặc, liệu con người có thể sống khỏe mạnh trong môi trường ngày càng bị ô nhiễm nặng?

Phải kiên quyết nói “không” với những doanh nghiệp chạy theo lợi nhuận mà quên đi quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng và của cộng đồng. Chính quyền, cơ quan quản lý các cấp phải cân nhắc, có chế tài buộc các đơn vị thực thi trách nhiệm xã hội của mình ngay từ khi bắt đầu cấp giấy phép đầu tư xây dựng, đặt yêu cầu bảo vệ môi trường cũng quan trọng như mục tiêu tăng trưởng nhằm bảo đảm phát triển bền vững. Sẽ phải trả giá rất nặng nề nếu trải thảm đỏ mời gọi đầu tư bằng mọi giá mà không tính đến lợi ích kinh tế - xã hội lâu dài. Đồng thời cần đẩy mạnh việc xây dựng, củng cố đi đôi với nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng - hạt nhân chính trị - trong các doanh nghiệp, đặc biệt là trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đảng bộ Công ty Vedan có 5 chi bộ,  nhiều năm liền đạt trong sạch, vững mạnh. Không lẽ bấy nhiêu năm chủ doanh nghiệp vi phạm Luật Bảo vệ môi trường, Đảng bộ không biết. Phải chăng chỉ vì chủ doanh nghiệp quá tinh vi? Từ bài học Vedan đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ số 1 đối với các tổ chức đảng trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là phải tập trung lãnh đạo đảng viên, người lao động và các tổ chức đoàn thể nhân dân tuyên truyền, vận động người nước ngoài cùng thực hiện tốt chủ trương, đường lối, chính sách và pháp luật của Đảng, Nhà nước vì sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và đất nước. Chú trọng giáo dục ý thức giai cấp, lòng tự hào dân tộc cho đảng viên, khắc phục tư tưởng tự cho mình chỉ là người làm thuê, không phát huy vai trò người đảng viên. Trong lãnh đạo của cấp ủy, coi trọng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ gắn với làm tốt việc phân công nhiệm vụ đảng viên để tổ chức đảng nắm bắt được đầy đủ thông tin về tình hình sản xuất - kinh doanh nhằm giải quyết hài hòa lợi ích nhà đầu tư, nhà nước, người lao động, thực hiện tốt thỏa ước lao động và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Cán bộ bảo vệ môi trường cần được đào tạo chuyên sâu, cập nhật thành tựu mới của khoa học - kỹ thuật để có “đôi mắt Tôn Ngộ Không” nhìn rõ người ngay, phát hiện ra những mánh khoé gian lận, trốn tránh trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cố tình làm không đúng. Xử lý nghiêm minh tất cả các doanh nghiệp vi phạm Luật Bảo vệ môi trường chính là tạo điều kiện thuận lợi, bình đẳng cho tất cả các nhà đầu tư