Sự việc - Ý kiến
Về chế độ phụ cấp cho cán bộ không chuyên trách cấp xã
10:38' 31/5/2007


Điều 7 Nghị định 121/2003/NĐ-CP ngày 21-10-2003 của Chính phủ quy định: Cán bộ không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn và tổ dân phố được hưởng chế độ phụ cấp hằng tháng. Căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, UBND cấp tỉnh quy định cụ thể số lượng cán bộ không chuyên trách cho từng xã, phường, thị trấn và mức phụ cấp cụ thể cho từng chức danh cán bộ không chuyên trách. Mặt khác, ngày 14-5-2004 liên bộ Nội vụ - Tài chính - Lao động, Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư liên tịch số 34 hướng dẫn cụ thể việc thực hiện Nghị định 121 nêu trên.

Theo các quy định, hướng dẫn của Trung ương và căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, các tỉnh, thành phố trong toàn quốc đã quy định cụ thể số lượng cán bộ không chuyên trách cho từng xã, phường, thị trấn và mức phụ cấp cụ thể cho mỗi chức danh. Qua thực tiễn áp dụng thấy có một số điểm chưa hợp lý:

1. Hiện nay, mỗi địa phương quy định chế độ phụ cấp cho cán bộ không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn với các mức khác nhau. Có địa phương quy định mức phụ cấp bằng 0,6 mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định như Hà Nam, Nghệ An. Có địa phương quy định mức phụ cấp cụ thể đối với cán bộ không chuyên trách như TP. Đà Nẵng, các tỉnh Kon Tum, Quảng Ngãi... Theo cách này thì khi mức lương tối thiểu được điều chỉnh cán bộ không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn không đương nhiên được tăng mức phụ cấp ngay mà phải chờ HĐND tỉnh họp, có nghị quyết rồi UBND tỉnh mới có quyết định điều chỉnh mức phụ cấp. Như vậy vừa rườm rà về thủ tục, lại không kịp thời động viên, khích lệ tính tích cực của cán bộ. Ngoài hai cách tính như trên, có địa phương còn lấy trình độ chuyên môn được đào tạo làm một trong những căn cứ để tính phụ cấp hằng tháng như Bà Rịa - Vũng Tàu. Tóm lại, hiện nay về cách quy định mức phụ cấp cho đội ngũ cán bộ không chuyên trách cấp xã, phường, thị trấn là chưa thống nhất giữa các địa phương, tạo ra sự không công bằng trong chế độ phụ cấp của cán bộ không chuyên trách cấp xã.

2. Vì chưa có hướng dẫn cụ thể về việc giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế nên các địa phương chưa có cơ sở để thực hiện chế độ này cho đội ngũ cán bộ không chuyên trách cấp xã. Tuy vậy, có địa phương đã chủ động vận dụng thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế cho cán bộ không chuyên trách. Chẳng hạn TP. Đà Nẵng, UBND thành phố đã quy định, cán bộ không chuyên trách cấp xã khi ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên được tham gia đóng bảo hiểm bắt buộc theo mức ngân sách đóng 17%, cá nhân tự đóng 6% (tổng số 23%) cho cả bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội. Như vậy, cùng là cán bộ không chuyên trách cấp xã nhưng hiện nay có địa phương thì giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, còn phần lớn các địa phương lại chưa thực hiện.

3. Bên cạnh những bất hợp lý trên và cũng vì cơ chế quy định hiện nay (tùy vào nguồn thu ngân sách địa phương) mà những nơi do điều kiện thu ngân sách hạn hẹp đã quy định chế độ phụ cấp đối với cán bộ không chuyên trách cấp xã quá thấp (phần lớn thấp hơn mức lương tối thiểu hiện hành), chưa bảo đảm yêu cầu cuộc sống tối thiểu nên chưa tạo động lực phát huy vai trò đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở.

4. Quy định của cơ quan có thẩm quyền chưa thống nhất. Ví như, tại Điều 7, Nghị định 121/2003/NĐ-CP thì thẩm quyền quyết định số lượng cán bộ không chuyên trách và mức phụ cấp thuộc về UBND cấp tỉnh. Trong khi, khoản 5, Điều 17, Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003 thì thẩm quyền này là thuộc HĐND cấp tỉnh.

Để khắc phục những bất hợp lý trên, giải quyết thoả đáng chế độ cho đội ngũ cán bộ không chuyên trách cấp xã, tôi xin kiến nghị một số điểm sau:

1. Cần bảo đảm tính thống nhất về thẩm quyền quyết định những vấn đề có liên quan đến giải quyết chế độ phụ cấp, giữa Luật tổ chức HĐND, UBND năm 2003 với Nghị định 121/2003/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư liên tịch số 34 ngày 14-5-2004 của liên bộ Nội vụ - Tài chính - Lao động, Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện Nghị định 121. Việc quyết định số lượng cán bộ không chuyên trách và mức phụ cấp ở mỗi địa phương nên thuộc quyền của HĐND như Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003 quy định.

2. Nên quy định thống nhất mức phụ cấp cho đội ngũ cán bộ không chuyên trách cấp xã bằng 0,6 mức lương tối thiểu của Nhà nước mà một số địa phương đã thực hiện... Bởi với cách tính như vậy thì mỗi khi Chính phủ điều chỉnh mức lương tối thiểu, cán bộ không chuyên trách cấp xã sẽ đương nhiên được tăng mức phụ cấp mà không cần phải chờ hội nghị HĐND cấp tỉnh thông qua, sau đó UBND tỉnh mới tổ chức thực hiện, tránh được rườm rà về thủ tục, lại kịp thời. Đồng thời, với mức phụ cấp theo cách tính trên, cần cộng thêm phụ cấp khu vực để tính ra mức phụ cấp chung cho từng đối tượng được hưởng. Cách tính này sẽ tạo sự công bằng, hợp lý giữa cán bộ không chuyên trách hoạt động trên các vùng, miền khác nhau và giữa cán bộ không chuyên trách với  cán bộ, công chức.

Cán bộ không chuyên trách ở xã, phường nên phân làm 2 nhóm: Nhóm làm việc ở đảng uỷ, HĐND, UBND, các đoàn thể cấp xã với nhóm công tác ở thôn, ấp, tổ dân phố để có chế độ phụ cấp phù hợp, vì tính chất, khối lượng công việc của hai nhóm cán bộ này khác nhau.

3. Cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương cần quy định, hướng dẫn cụ thể để các địa phương có cơ sở triển khai, thực hiện chế độ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội.

Thực tế hiện nay có nhiều xã, phường, thị trấn chức danh không chuyên trách khá đông nhưng hoạt động còn hình thức, hiệu quả thấp. Vì vậy, cùng với việc điều chỉnh mức phụ cấp cần có cơ chế quản lý chặt chẽ, tinh gọn, bỏ những chức danh không cần thiết, một người có thể đảm nhận thêm chức danh, phụ trách thêm lĩnh vực và công việc nhằm phát huy trách nhiệm, năng lực của đội ngũ cán bộ không chuyên trách, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.

NGUYỄN XUÂN SANG
Sở Tư pháp Kon Tum
Bài cùng chuyên mục
Uy tín Việt Nam    (5/11/2007)
Gần hay xa?    (3/12/2007)
Xung kích    (9/1/2008)
Cái gốc    (9/2/2008)
Hạt nhân chính trị    (3/4/2008)
Suốt đời    (15/2/2007)
Nghiêm và nhân    (7/11/2006)
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 4 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS