Ngày 13-9-2007, cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Vũ Đình Thuần - nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, nguyên Trưởng ban điều hành Đề án Tin học hoá quản lý hành chính nhà nước (Đề án 112) cùng 7 người khác liên quan vì những sai phạm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện Đề án. Đây là sự kiện cuối cùng khẳng định Đề án 112 thật sự đổ vỡ !

Vì sao nên nỗi? Nguyên nhân có nhiều. Nhưng nguyên nhân cơ bản nhất là tổ chức cán bộ. Trước hết, phải khẳng định chủ trương tin học hoá quản lý hành chính nhà nước là hoàn toàn đúng đắn. Đây là biện pháp tích cực cải cách hành chính mà nhiều nước trên thế giới đã thực hiện thành công. Nhưng quá trình tổ chức thực hiện chủ trương đã không chuẩn ngay từ khâu xây dựng Đề án. Đề án không được thiết kế trên cơ sở tổng kết những đề án cùng loại được thực hiện trước đó, rút ra những bài học cần thiết để kế thừa, phát triển. Thiết kế Đề án đã không chú trọng nội dung thông tin - cải tiến hoạt động quản lý hành chính - cốt lõi, xương sống của Đề án mà lại nặng về phần trang thiết bị và mạng là vỏ, xương sườn mà thôi. Vì ít chú trọng thông tin, coi trọng mua sắm trang thiết bị nên làm sao có thể xây dựng các trung tâm tích hợp hệ thống khi có ít thông tin để tích hợp? Tin học hoá chỉ là phương tiện. Cải cách quản lý hành chính mới là mục đích. Khi phương tiện biến thành mục đích thì không thất bại mới là chuyện lạ.  

Thiết kế Đề án đã lệch, tổ chức bộ máy và sắp xếp, bố trí cán bộ trong nhiều trường hợp không chuẩn. Bộ máy thực hiện Đề án là Ban điều hành. Một mặt, Ban điều hành không có mối quan hệ hợp tác với Ban chỉ đạo quốc gia về công nghệ thông tin. Mặt khác, Ban điều hành hình thức đến mức có uỷ viên không nhớ mình là thành viên! Ban điều hành hình thức nên điều hành một Đề án tin học tầm vóc quốc gia thực chất lại do một số rất ít người, trong đó có người không đủ những hiểu biết tin học cần thiết, thiếu tâm và tầm thực hiện nhưng lại thừa cách làm lợi cho bản thân. Do đó, họ đã bỏ ngoài tai những góp ý, đề xuất, cảnh báo thiện chí và tỉnh táo, “quyết tâm” thực hiện đề án bất khả thi! Bộ máy triển khai Đề án ở các bộ, tỉnh, thành cũng “phong phú”: Nơi thì giao cho UBND tỉnh, thành phố, nơi thì giao cho sở bưu chính - viễn thông… và hầu hết cán bộ chịu trách nhiệm chính thực hiện Đề án là kiêm nhiệm. Làm như thế đổ vỡ là không tránh khỏi.

Đổ vỡ của Đề án 112 cảnh báo: Nhiều đề án, dự án tin học đang và sẽ được thiết kế, thực hiện nếu không chấn chỉnh sẽ tiếp tục đổ vỡ; thiệt hại không chỉ tính được bằng hàng ngàn tỷ đồng mà còn thiệt hại không tính được về cán bộ, uy tín trong lãnh đạo và quản lý, mất mát niềm tin trong nhân dân. Đề án chỉ thành công khi thiết kế xuất phát từ yêu cầu cụ thể, thiết thực của công việc  khi người đứng đầu cơ quan hiểu biết và gắn bó với người làm tin học.

Đổ vỡ của Đề án 112 cho thấy: Một chủ trương dù đúng đắn và cấp thiết đến đâu nếu không có sự tổ chức triển khai đồng bộ, đến nơi đến chốn thì chủ trương đó cũng không trở thành hiện thực. Phải tùy việc đặt người. Chất lượng thiết kế và thi công bất kỳ đề án nào đều do con người quyết định.