Văn hóa - Xã hội
Nhân kỷ niệm 62 năm Ngày thành lập Hội Nhà báo Việt Nam (21-4-1950-21-4-2012) :
Phát huy vai trò tiên phong, tính chiến đấu của báo chí
6:0' 19/4/2012


Trong những đặc điểm và cũng là nguyên tắc hoạt động của báo chí cách mạng là phải bảo đảm tính thời sự, chính xác, trung thực và tính chiến đấu. Tính chiến đấu thể hiện lập trường tư tưởng, bản lĩnh, chí khí, chính kiến và trách nhiệm của người làm báo. Vì thế, Bác Hồ coi nhà báo là người chiến sĩ trên mặt trận chính trị, tư tưởng. Trong điện mừng Hội Nhà báo Á Phi (24-4-1965), Bácviết: “Đối với những người viết báo chúng ta, cái bút là vũ khí sắc bén, bài báo là tờ hịch cách mạng để động viên quần chúng đoàn kết…”. Ngày 21-7-1956, nói chuyện với lớp nghiên cứu chính trị khóa I, Trường Đại học Nhân dân Việt Nam, Bác chỉ rõ: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do. Tự do là thế nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm ra chân lý. Đó là một quyền lợi mà cũng là một nghĩa vụ của mọi người. Khi mọi người đã phát biểu ý kiến, đã tìm thấy chân lý, lúc đó quyền tự do tư tưởng hóa ra quyền tự do phục tùng chân lý. Chân lý là cái gì có lợi cho Tổ quốc, cho nhân dân. Cái gì trái với lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân, tức là không phải chân lý. Ra sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân - tức là phục tùng chân lý”.

 

Bác cho rằng, một tờ báo không có tính chiến đấu là tờ báo không có linh hồn. Một tờ báo chỉ nói những điều ngoài lề cuộc sống, những điều chẳng những không cổ vũ được mà còn làm nản tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ cách mạng thì tuyệt nhiên không phải là tờ báo cách mạng. Nhà báo phải tự đặt cho mình câu hỏi: “Viết cái gì, viết cho ai, viết để làm gì?”.

 

Luật Báo chí nước ta nêu rõ: “Báo chí là để bảo đảm quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân, phù hợp với lợi ích của chủ nghĩa xã hội và của nhân dân; để phát huy vai trò của báo chí trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc theo đường lối đổi mới của Đảng cộng sản Việt Nam”. Điều 4, Luật Báo chí, ghi rõ là mọi công dân có quyền được: thông tin qua báo chí về mọi mặt của tình hình đất nước và thế giới; tiếp xúc, cung cấp thông tin cho cơ quan báo chí và nhà báo; gửi tin, bài, ảnh và tác phẩm khác cho báo chí mà không chịu sự kiểm duyệt của tổ chức, cá nhân nào và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin; phát biểu ý kiến về tình hình đất nước và thế giới; tham gia ý kiến xây dựng và thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; góp ý kiến, phê bình, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo trên báo chí đối với các tổ chức của Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và thành viên của các tổ chức đó.

 

Cùng với sự phát triển toàn diện của kinh tế-xã hội, báo chí nước ta phát triển nhanh chóng cả về số lượng cơ quan báo chí, nhà báo và ngày càng nâng cao chất lượng truyền thông, bám sát tình hình thực tế, đáp ứng nhu cầu bạn đọc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đổi mới dất nước. Đến tháng 3-2012, cả nước có 786 cơ quan báo chí in với 1.016 ấn phẩm; 67 đài phát thanh, truyền hình; 61 báo, tạp chí điện tử, 191 mạng xã hội, hơn 1.000 trang thông tin điện tử tổng hợp; gần 17.000 nhà báo được cấp thẻ hành nghề, hàng nghìn phóng viên đang hoạt động báo chí chuẩn bị đến thời hạn cấp thẻ. Về các loại hình chủ yếu có: báo in, đài truyền hình, đài phát thanh, báo điện tử. Về cấp bậc và phạm vi có báo trung ương, báo địa phương, báo ngành. Trên mạng internet rất đa dạng: Báo mạng được cấp giấy phép, mạng do ngành, địa phương quản lý (cổng thông tin điện tử) và “làn sóng blog” cá nhân. Những năm gần đây, người ta được tự do biểu lộ và biểu cảm chính kiến, nhất là các trang blog trên nhiều hệ, kênh, tuyến băng thông, liên kết khác nhau. Đây là một kênh giao lưu nhanh, nhạy cảm, ngày càng thu hút nhiều người đọc, nhất là lớp trẻ.

 

Do tốc độ và chất lượng phát triển của công nghệ thông tin, báo mạng là mũi xung kích thời bùng nổ thông tin toàn cầu. Nó đang dần trở thành một lực lượng cạnh tranh mạnh với báo in. Thời đại ngày nay, không có báo nào truyền tin nhanh bằng báo mạng. Sự phát triển của báo mạng song hành với tốc lực phát triển nhanh, phổ cập và lan truyền chưa từng thấy của công nghệ thông tin. Chính vì thế, “khách hàng” của báo mạng ngày càng tăng nhanh với cấp số nhân. Đầu tư cho phát triển cũng như quản lý được báo mạng là tầm nhìn hiện đại. Ngày 8-2-2012, trong buổi làm việc với cán bộ chủ chốt Ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói: “Công tác tư tưởng, công tác tuyên giáo phải luôn đổi mới, không thể sáo mòn, bằng nhiều kênh thông tin phong phú, đa dạng, hiện đại… tăng cường đối thoại, phát huy hiệu quả các phương tiện báo chí, đặc biệt là báo mạng”.

 

Trước nhiệm vụ trọng đại và thực trạng đất nước, thực trạng nền kinh tế-xã hội, báo chí cần phải có sự bứt phá mạnh, cải tiến, đổi mới hàng ngày, đi đầu trong mọi phong trào cách mạng, không ngừng nâng cao tính tiền phong và sức chiến đấu của mình. Hiện nay có những tờ báo chưa thoát ra được cung cách hoạt động cũ, chất bao cấp chưa hết, kém năng động, khô cứng, nặng về hô hào, cổ vũ, ca ngợi một chiều, tính thời sự, tính chiến đấu chưa cao, bỏ qua hoặc đi sau sự kiện. Bùng nổ thông tin hiện nay rất cần tính thời sự nóng hổi, tính nhanh nhạy, chính xác và trung thực của báo chí. Nhưng có những tờ báo được Nhà nước ưu tiên nguồn kinh phí lớn hoạt động mà hiệu quả, chất lượng tuyên truyền lại  thấp, không được bạn đọc tín nhiệm.  

 

Hiện nay, tính chiến đấu của báo chí đòi hỏi phải rất nhanh, nhạy, kịp thời, chính xác nêu đúng thực trạng, đúng bản chất sự việc, hiện tượng. Báo chí ở mọi loại hình phải là kênh thông tin quan trọng phục vụ lãnh đạo, điều hành, phục vụ nhu cầu thông tin thời “kinh tế tri thức” của nhân dân. Trong quá trình xem xét vụ cưỡng chế đất trái pháp luật ở Tiên Lãng,  Bộ trưởng Vũ Đức Đam, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ nói trong hơn một tuần đã đọc hơn 800 bài báo, kể cả các trang blog đưa thông tin trung thực, khách quan, có ý thức xây dựng. Đây là một kênh thông tin quan trọng giúp Văn phòng Chính phủ có cơ sở tổng hợp thông tin, phân tích vấn đề, sự việc để tham gia ý kiến với các bộ, ngành, báo cáo, tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ. Theo đồng chí, báo chí và các trang mạng trung thực, xây dựng, có trách nhiệm đã trở thành  kênh thông tin quan trọng giúp ích cho lãnh đạo, chỉ đạo. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng tuyên dương báo chí đã góp phần tích cực giúp Chính phủ có kết luận đúng đắn trong vụ này. Người lãnh đạo ở các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị rất cần nâng cao nhận thức, thấy rõ vai trò, tác dụng của báo chí là kênh thông tin quan trọng, cần thiết và bổ ích phục vụ cho lãnh đạo, quản lý, điều hành trong thời đại bùng nổ thông tin và trình độ dân trí đã được nâng cao như hiện nay.

 

Tại Hội nghị báo chí toàn quốc ở Quảng Ninh, đồng chí Lê Hồng Anh, Thường trực Ban Bí thư biểu dương các cơ quan báo chí đã thực hiện đúng định hướng của cơ quan chỉ đạo, quản lý, tuyên truyền kịp thời, đầy đủ về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước, các sự kiện lớn trong khu vực và trên thế giới. Báo chí đã kịp thời phát hiện, biểu dương các phong trào thi đua yêu nước; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo vệ lợi ích của nhân dân; chủ động đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch...

 

Về nâng cao tính chiến đấu của báo chí, đồng chí Lê Hồng Anh đã nhấn mạnh: “Báo chí cần tiếp tục phát huy vai trò, tính tiên phong, tính chiến đấu trong đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, các hiện tượng tiêu cực xã hội, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân”. Đồng chí cũng chỉ rõ những hạn chế, thiếu sót của công tác báo chí như công tác lãnh đạo, điều hành, việc thực hiện quy hoạch và quản lý hệ thống báo chí còn bất cập. Nhiều tờ báo và cơ quan báo chí trùng lặp, chồng chéo chức năng, nội dung. Việc quản lý kênh, sóng truyền hình chưa chặt chẽ, cho ra nhiều kênh, chiếu nhiều phim nước ngoài; xuất bản nhiều chuyên san, chuyên đề, ấn phẩm phụ. Một số cơ quan báo chí chưa chú ý biểu dương nhân tố tích cực, điển hình tiên tiến, mà còn thiên về phản ánh mặt trái, tiêu cực của xã hội; vi phạm các quy định về quảng cáo, trái với truyền thống văn hóa dân tộc.

 

Bài báo có tính chiến đấu tự nó đã khẳng định "thương hiệu" của tờ báo, thể hiện danh dự, uy tín của nhà báo. Báo chí phải đưa ra được những thông tin bổ ích, đúng với thực tế cuộc sống-xã hội một cách khách quan, toàn diện, có chọn lọc, phân tích, dẫn liệu có lý, có tình.

 

 Nếu nhà báo thấy cái đúng không khẳng định, né tránh, không bảo vệ chân lý, không bảo vệ, chở che người trung mà đi bao che kẻ gian là thiếu bản lĩnh, dũng khí và thiếu cả trách nhiệm nghề nghiệp. Nhà báo thấy sai không dám phê phán, thấy cái ác không dám lên tiếng bảo vệ, thấy oan khốc không dám bênh vực, thì coi như mất hẳn tính chiến đấu, không còn tính trung thực và tính hấp dẫn của bài báo cũng mất. Nhà báo chân chính không chạy theo, không “thị trường hóa nghề nghiệp”, không mượn danh nghề nghiệp vụ lợi, sống dựa, ăn theo. Vì thế, lương tâm là tiêu chuẩn hàng đầu của nhà báo. Nhà báo trước hết phải có cái tâm và phải có tầm.

 

Vai trò tiên phong, tính chiến đấu của báo chí trong sự nghiệp đổi mới đất nước, trong cuộc chỉnh đốn Đảng theo Nghị quyết Trung ương 4 hiện nay cần các nhà báo xác định chỗ đứng nghề nghiệp của mình là một vinh dự kèm theo trách nhiệm, một vị trí phải thường xuyên được coi như một mặt trận để thực hiện xuất sắc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chi Minh: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén”.


Bùi Văn Bồng

Ý KIẾN BẠN ĐỌC VỀ BÀI VIẾT NÀY

Họ và tên : *  
Địa chỉ :  
Email : *  
Ý kiến của bạn : *

Mã bảo vệ :

 

Danh sách bài bạn đọc phản hồi
Bạn : lê văn trí ( tril2_49@...).Gửi ngày: 24/04/2012
Báo chí là một kênh dân chủ. Một kênh dân chủ trí thức. Kênh mà nơi ấy góp phần xây dựng nền dân chủ trong điều kiện Đảng và Nhà nước, các ngành, các cấp đang lu bu cho chính việc mà quên hoặc ít cảm nhận nhạy bén, sâu sát Những phóng viên báo chí đúng nghĩa luôn xứng đáng là đại biểu cho tiếng nói của xã hội. Vai trò của báo chí là rất quan trọng, trong thời kỳ đổi mới, hội nhập, trong công cuộc xây dựng Đảng hiện nay lại càng quan trọng. Cám ơn tác giả Bùi Văn Bồng có công thu thập, tổng hợp để dẫn giải thành 1 bài rất bổ ích.
Bạn : ( hahuongmai53@...).Gửi ngày: 23/04/2012
Chào anh Bồng, anh rất đúng, dạo nào M cảm phục các nhà báo, bởi tính dũng cảm, nhân văn, trung thực, đã có hằng loạt vụ vạch trần những âm mưu thâm độc của bọn xấu trong cũng như ngoài nước, góp phần đưa ra ánh sáng những vụ việc uẩn khúc gây tác hại cho dân, ảnh hưởng lớn đến uy tín của Đảng, cụ thể là vụ Tiên lãng . Kính chúc anh vui khỏe và có những bài viết sắc sảo cho Mai và các bạn cùng đọc, cùng chiêm nghiệm nhé. Chào anh !
Bạn : Bùi Đức Dương ( buiduong.ajc@...).Gửi ngày: 21/04/2012
Làm báo dễ, nhưng để làm một nhà báo có lương tâm, trách nhiệm, nhạy bén... thì không hề đơn giản. Cảm ơn bác đã nói ra điều mà bấy lâu nay cháu thấy không mấy hài lòng với báo chí là: Nói nhiều về mặt tiêu cực như cướp, giết, hiếp... nhiều mà những hình ảnh con người tốt, việc tốt là rất ít.
Bạn : Phạm Thị Trà ( traphamjgv@...).Gửi ngày: 20/04/2012
Thông tin thời đại mới, bùng nổ thông tin toàn cấu, nhà báo, người quản lý báo chí và cả bạn đọc đều phải đổi mới cách tiếp cận và loan phát thông tin. Tác giả viết và dẫn liệu rất đúng là: Các trang báo mạng, kể cả một số trang blog cá nhân đĩnh đạc đã thông tin nhanh, nhạy, chính xác và trung thực giúp cho Chính phủ và các bộ, ban, ngành liên quan ở Trung ương có cách tiếp cận, tổng hợp, luận giải vấn đề đi đến kết luận và chỉ đạo giải quyết nhanh vụ Tiên Lãng. Vụ này mà không có mạng internet nhanh nhạy, kịp thời, chờ thông tin từ các báo "lề phải", chờ các bộ ngành đi xác minh rồi báo cáo, tập hợp báo cáo, chắc ít nhất cũng mất vài tháng. Cho nên, cần coi trọng hiện đại hóa thông tin, khắc phục nhanh những kiểu làm báo còn mang tính bao cấp, đổi mới phương tiện và cung cách thông tin, cũng như quản lý, phát triển hệ thống truyền thông phù hợp thời văn minh, hiện đại. Cảm ơn Ban Biên tập Tạp chí XDĐ đã đưa bài rất kịp thời, có nhiều lượng thông tin bổ ích trước ngày 21-6 sắp đến.
Bạn : Bùi Công Thuấn ( buicongthuan2401ks@...).Gửi ngày: 20/04/2012
Bài viết được nghiên cứu công phu với những nhận định sâu sắc, có tính thuyết phục cao. Nếu thực hiện được nhiệm vụ quan trọng mà Bác Hồ đã dạy thì báo chí cách mạng sẽ góp được hiệu quả rất lớn trong cuộc chiến đấu chung. Tuy vậy, bài viết chưa có nhiều dẫn chứng cụ thể về tính chiến đấu của báo chí cách mạng trong việc đánh bại những hành động thù địch (bằng báo chí) của những thế lực chống phá nước ta. Cũng cần có những dẫn chứng cụ thể về những trường hợp nhà báo xuống cấp về lương tâm, bởi tác giả viết :"lương tâm là tiêu chuẩn hàng đầu của nhà báo". Lại cũng cần nói đến sự nguy hiểm mà người làm báo phải đối mặt khi báo chí lên tiếng bênh vực chân lý. Xin cám ơn tác giả BVB đã chia sẻ một bài viết tâm huyết
Bạn : Nguyễn Văn Cường ( dientuvancuong@...).Gửi ngày: 19/04/2012
Trong thời buổi bùng nổ công nghệ thông tin nói chung và báo mạng nói riêng nếu các tờ báo không đổi mới tư duy, không nhạy bén và thiếu bản lĩnh sẽ không có đọc giả, không thể cạnh tranh được với các mạng xã hội, blog, v.v... Chất lượng nhiều bài báo trên các báo điện tử nhiều khi rất kém (lỗi chính tả, sai tên địa phương, v.v) Nhiều bài viết nêu những vấn đề một cách chung chung theo kiểu phong trào, a dua, hời hợt... Báo chí là tiếng nói của nhân dân, phục vụ nhân dân. Vậy mà nhiều tờ báo đưa ra tiêu chí nọ, kia, xa rời cuộc sống thì ai đọc? Bài viết rất sâu sắc, chỉ rõ những nhược điểm cũng như cách khắc phục tình trạng "ốm yếu" của báo chí hiện nay. Xin cảm ơn tác giả bài viết!
Bạn : Trần Tông ( trantongcncm@...).Gửi ngày: 19/04/2012
Báo chí từ trước đến nay vẫn là kênh thông tin trọng yếu và tin cậy của dân, là kênh thông tin có ích cho lãnh đạo. Báo chí kêu gọi toàn dân làm cách mạng, hướng dẫn các phong trào, đưa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước, chủ trương của Chính phủ đến cho người dân. Ngược lại, báo chí cũng phản ánh tâm tư, nguyện vọng, tiếng nói của người dân để rộng đường công luận, đồng thời qua đó các cấp lãnh đạo cũng nắm được thông tin chính xác phục vụ cho lãnh đạo, quản lý, điều hành xã hội. Vì vậy, báo chí cần phải trung thực và nhất là phải coi trọng tính chiến đấu, động cơ xây dựng vì nghĩa lớn, tránh phục vụ cho một phe nhóm hay một cá nhân. Bài viết rất thiết thực, đặt ra trong bối cảnh báo chí của ta tính hiện thực, tính chiến đấu chưa được bạn đọc tán thưởng, còn nhiều thông tin sai lệch, còn biểu hiện thương mại hóa, không góp phần phục vụ lãnh đạo mà có khi phản ánh sai thực tế khách quan, bóp méo sự thật vì những ý định cá nhân nào đó. Cảm ơn Ban Biên tập tạp chí Xây dựng Đảng và tác giả đã đưa ra và lý giải một thực trạng báo chí hiện nay.
Bài cùng chuyên mục
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 7 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS