Năm 2007- năm thứ hai thực hiện các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc  lần thứ X, cùng với những thành tựu quan trọng nổi bật của đất nước giành được trong phát triển kinh tế - xã hội, đối ngoại Việt Nam tiếp tục vươn lên tầm cao mới, gặt hái thêm những thành công ấn tượng trên con đường hội nhập ngày càng sâu, rộng vào thế giới. Các hoạt động đối ngoại của nước ta trong năm qua được triển khai một cách đồng bộ, toàn diện với tinh thần chủ động và tích cực cả về song phương lẫn đa phương và đã góp phần nâng cao vị thế, hình ảnh Việt Nam, một đất nước năng động trong đổi mới, thân thiện, thuỷ chung, một điểm đến an bình của bạn bè thế giới trên trường quốc tế.

Việt Nam được bầu làm ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009 với số phiếu áp đảo, đánh dấu quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam đã trở nên sâu rộng, là thành tựu ấn tượng nhất của Việt Nam năm 2007 trên lĩnh vực ngoại giao đa phương. Nếu việc tham gia Tổ chức thương mại thế giới (WTO) mở đầu sự hội nhập đầy đủ vào nền kinh tế quốc tế, thì khi trở thành thành viên Hội đồng bảo an Liên hợp quốc, Việt Nam đã bắt đầu hội nhập đầy đủ vào đời sống chính trị quốc tế. Với vị thế và trọng trách mới, Việt Nam không chỉ vươn lên tầm cao trong quan hệ đối ngoại, mà còn có tiếng nói quan trọng tại Liên hợp quốc - diễn đàn quốc tế đa phương lớn nhất hành tinh. Thông qua đó, Việt Nam có điều kiện thuận lợi tham gia giải quyết những vấn đề chính trị - xã hội, an ninh quốc tế có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến nước ta, đồng thời đóng góp tích cực hơn và nhiều hơn trong nỗ lực duy trì hòa bình, ổn định và phát triển trên thế giới. Điều này cũng có nghĩa góp phần xây dựng, giữ vững môi trường quốc tế thuận lợi cho nước ta phát triển. Trở thành ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc thể hiện sự công nhận của cộng đồng quốc tế đối với một Việt Nam đổi mới thành công và có khả năng đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề quan trọng của quốc tế, do đó đây vừa là niềm vinh dự lớn, là cơ hội để nước ta tăng cường quan hệ với các nước trên thế giới, song đồng thời cũng vừa là trách nhiệm và thách thức lớn đối với nước ta trong một thế giới có sự đan xen rất phức tạp về lợi ích.

Trên bình diện song phương, thành tựu quan trọng nhất của đối ngoại Việt Nam năm 2007 là đã tạo ra những chuyển biến mới trong việc củng cố và thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị hợp tác với các nước láng giềng, khu vực và các nước lớn, mở ra nhiều cơ hội hợp tác trên hầu khắp mọi lĩnh vực. Trước hết, với các nước láng giềng cùng chung biên giới, quan hệ hữu nghị đoàn kết đặc biệt và sự hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào có bước phát triển quan trọng vẫn sâu đậm nghĩa tình thủy chung trong sáng. Một năm đầy ắp các hoạt động sôi nổi, thiết thực kỷ niệm 30 năm Ngày ký Hiệp ước hữu nghị hợp tác và 45 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt - Lào. Các cơ chế tiếp xúc cấp cao cùng với những hình thức hợp tác phong phú, hiệu quả giữa các bộ, ngành và địa phương hai nước không chỉ được duy trì, mà còn đổi mới thường xuyên, thúc đẩy mối quan hệ hợp tác ngày càng tiến triển theo hướng thực chất hơn, phát huy thế mạnh và tiềm năng của mỗi nước, bình đẳng, cùng có lợi, dành sự ưu tiên ưu đãi hợp lý cho nhau, phù hợp với tính chất của quan hệ đặc biệt. Việt Nam vẫn là một trong những đối tác hàng đầu của Lào với tổng vốn đầu tư đăng ký gần 1 tỷ USD, kim ngạch thương mại tăng 30% so với năm 2006, đạt trên 150 triệu USD.

Quan hệ Việt Nam - Căm-pu-chia phát triển tích cực theo phương châm “Láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài”. Cùng với những thành quả đạt được trong việc cắm mốc biên giới, giải quyết tốt vấn đề biên giới trên bộ và trên biển, hai bên đẩy mạnh hợp tác trên nhiều lĩnh vực như giáo dục, đào tạo, năng lượng - điện, y tế, giao thông vận tải... Quan hệ giữa các địa phương Việt Nam - Căm-pu-chia trong năm qua ghi nhận bước tiến nổi bật, với sự ra đời một cơ chế hợp tác mới thông qua việc tổ chức Hội nghị hợp tác phát triển giữa các tỉnh biên giới hai nước. Quan hệ hai bên còn được đẩy mạnh trong các khuôn khổ hợp tác khu vực và quốc tế như ASEAN, ủy hội sông Mêkông (MRC), Hành lang Đông-Tây (WEC), Tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Căm-pu-chia... Hợp tác thương mại tiến triển thuận lợi hướng tới mục tiêu đạt 2 tỷ USD vào năm 2010.

Quan hệ hợp tác Việt Nam - Trung Quốc được củng cố và phát triển toàn diện trên các lĩnh vực. Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đã góp phần nâng cao sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, thúc đẩy quan hệ theo phương châm 16 chữ và tinh thần 4 tốt. Hợp tác kinh tế, thương mại tiếp tục tăng trưởng, kim ngạch mậu dịch đạt hơn 10 tỷ USD, mở ra triển vọng hiện thực đạt 15 tỷ USD vào năm 2010, đi đôi với sự giảm dần mức nhập siêu của Việt Nam. Hai bên nhất trí đẩy mạnh triển khai chương trình hợp tác “Hai hành lang, một vành đai kinh tế”, đồng thời khẳng định quyết tâm hoàn thành phân giới cắm mốc trên bộ theo đúng thời hạn đặt ra, phân định vùng đánh bắt thủy, hải sản trên Vịnh Bắc Bộ, đàm phán hòa bình giải quyết vấn đề Biển Đông...

Cùng với sự phát triển quan hệ với các nước láng giềng, quan hệ hữu nghị hợp tác giữa Việt Nam với các nước khu vực ASEAN cũng được tăng cường lên bước mới theo hướng ổn định, lâu dài và tin cậy lẫn nhau. Chuyến thăm 5 nước ASEAN (In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin, Sin-ga-po, Mi-an-ma, Bru-nây) của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã góp phần thúc đẩy hợp tác song phương với từng nước trong lĩnh vực trọng điểm là kinh tế, thương mại và đầu tư, đồng thời củng cố hợp tác trong khuôn khổ ASEAN. Kim ngạch thương mại với ASEAN hiện chiếm 1/4 kim ngạch ngoại thương của Việt Nam. Các nước ASEAN có gần 1.000 dự án đầu tư đang triển khai, với số vốn trên 13 tỉ USD, chiếm khoảng 20% FDI đang triển khai ở Việt Nam. Ngược lại, Việt Nam cũng có trên 120 dự án đầu tư đang triển khai ở các nước ASEAN với tổng vốn 700 triệu USD. Năm qua, Việt Nam đã đóng góp tích cực trong việc xây dựng và thông qua Hiến chương ASEAN, mở ra giai đoạn hợp tác mới, hướng tới xây dựng Cộng đồng ASEAN vào năm 2015.

Thành tựu quan trọng của đối ngoại Việt Nam năm 2007 được thể hiện rất rõ nét trong nỗ lực chủ động và tích cực, đặc biệt thông qua hoạt động đối ngoại cấp cao, nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác với các nước lớn và các nước công nghiệp phát triển. Thành công tốt đẹp trong các chuyến thăm cấp cao chính thức của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đến Mỹ và Nhật Bản, của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đến Hàn Quốc, của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Nga, ấn Độ, Liên minh châu Âu (EU) được dư luận quốc tế quan tâm, đánh giá cao. Tăng cường các mối quan hệ này không chỉ có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với nước ta trong phát triển kinh tế - xã hội, củng cố môi trường hòa bình ổn định, mà còn tạo thêm thế mới cho đất nước trên trường quốc tế. Với nỗ lực của cả hai bên, quan hệ Việt Nam - Mỹ chuyển biến tích cực cả về chính trị, kinh tế - thương mại, khoa học - công nghệ, giáo dục, nhân đạo. Hai bên nhất trí đưa quan hệ đối tác xây dựng, hữu nghị, hợp tác nhiều mặt trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi lên một bước mới trên nền tảng sâu rộng hơn, ổn định hơn và hiệu quả hơn. Năm 2007, quan hệ kinh tế giữa hai nước có bước đột phá mới. Kim ngạch mậu dịch vượt ngưỡng 12 tỉ USD, FDI của Mỹ vào Việt Nam riêng năm 2007 đạt 2,6 tỉ USD và Mỹ đang là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản vẫn năng động tiến vững trên đường hướng tới đối tác chiến lược vì hòa bình và phồn vinh ở châu á. Cùng với việc thành lập ủy ban hợp tác Việt - Nhật, hai nước đang tích cực chuẩn bị thực hiện Sáng kiến chung Việt-Nhật giai đoạn III. Nhật Bản tiếp tục là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam với nguồn tài trợ ODA lớn nhất và gần 800 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 7,8 tỉ USD, đứng thứ 4 trong 80 nước và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Kim ngạch mậu dịch năm 2007 đạt gần 10 tỷ USD. Hiện hai nước đang thúc đẩy các dự án trọng điểm: Xây dựng tuyến đường bộ, đường sắt Bắc - Nam, phát triển khu công nghệ cao Hòa Lạc, mở ra hai dự án lớn cải thiện giao thông tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

 Hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc có bước phát triển nhanh và hiệu quả, thể hiện rõ quyết tâm của hai nước đưa quan hệ đối tác toàn diện trong thế kỷ XXI lên tầm cao mới. Sau 15 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1992-2007), Hàn Quốc hiện đang giữ vị trí số 1 trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài của Việt Nam, với gần 1.800 dự án, tổng vốn đăng ký là 12,7 tỉ USD. Các dự án hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học kỹ thuật, hàng không, hải quan, vận tải biển, lao động... đang đóng góp tích cực đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam.

Quan hệ Việt Nam - ấn Độ vốn giàu truyền thống hữu nghị lại được tiếp thêm nguồn sinh lực mới với việc ký Tuyên bố chung về Đối tác chiến lược mới (7/2007). Hai bên đẩy mạnh hợp tác trên các lĩnh chính trị, kinh tế, thương mại, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học kỹ thuật và công nghệ, đồng thời chuẩn bị ký Hiệp định tự do thương mại song phương. Năm 2007 đánh dấu chuyển biến lớn trong chiến lược đầu tư của ấn Độ vào Việt Nam. Với việc triển khai hai dự án lớn là nhà máy thép cán nóng tại Bà Rịa - Vũng Tàu có mức vốn 527 triệu USD của tập đoàn ESSAR và dự án xây dựng khu liên hợp thép Hà Tĩnh của tập đoàn TATA, ấn Độ đã lọt vào nhóm 10 nước có vốn đầu tư lớn nhất ở Việt Nam. Kết quả này cũng đưa Việt Nam trở thành nước tiếp nhận FDI lớn nhất từ ấn Độ ở Đông Nam á.

Quan hệ của Việt Nam với Nga và EU năm 2007 được củng cố, thúc đẩy trên nhiều mặt theo hướng tăng cường tính hiệu quả thiết thực. Nhân chuyến thăm Nga của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, hai bên nhất trí đẩy mạnh hợp tác tương xứng với mối quan hệ truyền thống và đối tác chiến lược, tăng cường mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực, đặc biệt là thương mại, đầu tư, khai khoáng, viễn thông, khoa học kỹ thuật. Lĩnh vực dầu khí, năng lượng được coi là hướng ưu tiên trong hợp tác kinh tế song phương. Quan hệ Việt Nam - EU có nhiều khởi sắc, hai bên đã chính thức khởi động vòng đàm phán nhằm đưa quan hệ đối tác lên bước mới với phương châm: Hợp tác toàn diện, lâu dài và tin cậy, vì hòa bình và phát triển. Năm 2007, ủy ban châu Âu đã thông qua Chiến lược hợp tác với Việt Nam giai đoạn 2007- 2013 với khoản trợ giúp trị giá 304 triệu euro. Buôn bán hai chiều Việt Nam - EU đạt trên 10 tỉ USD, riêng xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường EU đạt 8,5 tỉ USD. EU cũng là nhà đầu tư hàng đầu của Việt Nam với 640 dự án, vốn đăng ký đạt 8,35 tỉ USD. 

Năm 2007 là năm ghi nhận cố gắng lớn của Việt Nam thúc đẩy quan hệ hữu nghị hợp tác với các nước bạn bè truyền thống và nhiều nước khác, mà biểu hiện rõ nét thông qua các chuyến thăm của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh sang CH DCND Triều Tiên và các nước Mỹ Latinh, của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sang Đông Âu, của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng và lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương sang Trung Đông, châu Phi và nhiều khu vực khác. Kết quả của các hoạt động đối ngoại đó đã mở rộng thêm vòng tay hữu nghị với bầu bạn quốc tế, góp phần tạo chuyến biến tích cực trong hợp tác song phương, đồng thời đóng góp vào củng cố xu thế hòa bình, ổn định và phát triển hợp tác ở các khu vực và trên thế giới.

Hoạt động đối ngoại phục vụ phát triển kinh tế năm 2007 được các cấp, các ngành trong cả nước đặc biệt quan tâm thúc đẩy và đạt những thành tựu rất khích lệ, góp phần quan trọng đưa mức tăng trưởng kinh tế đạt gần 8,5%. Năm 2007 được chọn là năm Ngoại giao kinh tế, theo đó sự gắn kết ngày càng hiệu quả giữa chính trị đối ngoại và kinh tế đối ngoại. Nước ta có điều kiện thuận lợi hơn trong việc nắm bắt những cơ hội mới, vươn tới các kỷ lục về thu hút FDI đạt mức hơn 20 tỷ USD, ODA đạt 5,42 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu lên đến 48 tỷ USD, lượng kiều hối đổ về nước hơn 7,5 tỷ USD cùng với những bước bứt phá mới trong du lịch và hợp tác lao động, mở ra triển vọng đầy hứa hẹn cho phát triển kinh tế nước ta những năm tới. Sau tròn 1 năm chính thức gia nhập WTO, nước ta đã gặt hái nhiều thành công về phát triển kinh tế đối ngoại. Theo đánh giá của Diễn đàn thương mại Liên hợp quốc, Việt Nam đã vươn lên thành một trong 10 nền kinh tế có triển vọng thu hút đầu tư nhất trên thế giới.

Năm 2007, công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được triển khai một cách rất hiệu quả. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về miễn thị thực cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã tạo niềm tin và sự phấn khởi lớn của cộng đồng người Việt ở nước ngoài hướng về Tổ quốc, tích cực đóng góp công sức đối với sự chấn hưng đất nước. Bên cạnh đó, hàng loạt chủ trương, chính sách và biện pháp cụ thể được ban hành và thực thi nhằm bảo vệ các quyền lợi chính đáng của cộng đồng người Việt, lợi ích của doanh nghiệp, doanh nhân, lao động, công dân Việt Nam ở nước ngoài, trong đó đáng chú ý là những nỗ lực về mặt đối ngoại nhằm hỗ trợ cứu nạn ngư dân nước ta trong một năm phải liên tiếp gánh chịu nhiều thiên tai, bão lũ...

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu có ý nghĩa đột phá trên lĩnh vực đối ngoại, cũng cần thấy rằng, năm 2007 trên lộ trình hội nhập ngày càng sâu rộng với khu vực và thế giới, nước ta vẫn tiếp tục đối diện trước không ít khó khăn, thách thức lớn, nhất là về kinh tế đối ngoại. Với mức tăng trưởng nhập siêu cao hơn tăng trưởng xuất khẩu như năm qua đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến một số chỉ tiêu kinh tế vĩ mô của nền kinh tế như cán cân thanh toán, dự trữ ngoại tệ và nguồn lực đầu tư. Điều đó rất cần thiết phải có những biện pháp cân đối và điều tiết tích cực để nền kinh tế nước ta hội nhập và phát triển bền vững. Mặc dù vậy, những kết quả đạt được trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội nước ta năm 2007 vẫn thể hiện rõ nét sự thành công trên con đường đổi mới, phát triển và hội nhập quốc tế, trong đó đối ngoại Việt Nam đã có những đóng góp rất xứng đáng bằng những thành tích đầy ấn tượng.