Diễn đàn
Mối quan hệ giữa thủ trưởng đơn vị với ban chi uỷ trong các đơn vị sự nghiệp từ thực tiễn Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
9:52' 10/8/2007


Mối quan hệ giữa thủ trưởng đơn vị với ban chi uỷ chi bộ cơ sở là một trong những mối quan hệ cơ bản, quan hệ tới sự thành công của công tác ở chi bộ cơ sở cũng như việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị ở các cơ quan, đơn vị sự nghiệp (trường học, bệnh viện, viện nghiên cứu...).

Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh (HVCT-HCQGHCM) vừa là một đơn vị sự nghiệp, vừa có một số bộ phận được tổ chức và thực hiện theo chức năng của cơ quan. Vì vậy, các viện nghiên cứu trong HVCT-HCQGHCM thuộc loại hình các đơn vị sự nghiệp, mối quan hệ giữa thủ trưởng đơn vị với ban chi ủy ở các đơn vị này thực hiện theo Quy định số 97-QĐ/TW ngày 22-3-2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Theo Quy định này, đảng bộ, chi bộ cơ sở trong các đơn vị sự nghiệp là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; lãnh đạo thực hiện có hiệu quả các chủ trương, nhiệm vụ công tác của đơn vị; hoàn thành nghĩa vụ đối với Nhà nước; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, đảng viên và quần chúng; xây dựng đảng bộ, chi bộ và đơn vị vững mạnh.

Trong Quy định số 97-QĐ/TW, Ban Bí thư Trung ương Đảng xác định 5 nhiệm vụ cơ bản ở đảng bộ, chi bộ cơ sở:

- Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, an ninh - quốc phòng.

- Lãnh đạo công tác tư tưởng.

- Lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ.

- Lãnh đạo các đoàn thể nhân dân.

- Xây dựng tổ chức đảng.

Cũng trong Quy định này, Ban Bí thư đã chỉ ra mối quan hệ của đảng bộ, chi bộ với thủ trưởng đơn vị và các tổ chức liên quan.

Quy định số 97-QĐ/TW là văn bản quan trọng đối với các đảng bộ, chi bộ cơ sở ở các đơn vị sự nghiệp. Để thực hiện tốt Quy định này và để sự phối hợp giữa thủ trưởng đơn vị sự nghiệp với các ban chi uỷ, chi bộ trong các viện của HVCT-HCQGHCM thật sự nhịp nhàng, không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ, chúng tôi cho rằng cần phải cụ thể hơn nữa nội dung quy định.

Một người thủ trưởng (giám đốc, viện trưởng) dù là đảng viên, cấp uỷ viên hay không là cấp uỷ viên, muốn làm tốt chức năng quản lý cũng phải hiểu biết về công tác lãnh đạo và làm tốt vai trò lãnh đạo, cũng phải là người có ý tưởng, tầm nhìn, biết nêu gương, biết tuyên truyền vận động, thuyết phục gắn kết mọi người, nắm chắc cán bộ, làm tốt công tác tổ chức cán bộ…

Mối quan hệ giữa thủ trưởng đơn vị với ban chi uỷ là mối quan hệ giữa việc thực thi chế độ trách nhiệm một thủ trưởng với tập thể cấp uỷ lãnh đạo đơn vị. Trong mối quan hệ này, thủ trưởng đơn vị chịu trách nhiệm về việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và toàn bộ hoạt động của đơn vị. Thủ trưởng quản lý, điều hành chung, trực tiếp đảm nhiệm theo dõi một số lĩnh vực hoạt động chính yếu của đơn vị như công tác tổ chức, công tác nghiên cứu khoa học..., phân công cho cấp phó đảm nhiệm, chỉ đạo một số lĩnh vực hoạt động khác của đơn vị. Đồng thời luôn giám sát, kiểm tra mọi hoạt động của cấp phó và yêu cầu cấp phó chịu trách nhiệm trước mình về các lĩnh vực hoạt động và công việc được phân công.

Thủ trưởng đơn vị tôn trọng vai trò lãnh đạo của chi uỷ, chi bộ, tạo mọi điều kiện cần thiết, thuận lợi để chi uỷ hoạt động, tuân thủ các quy định của Đảng, Nhà nước. Trong trường hợp thủ trưởng đơn vị là cấp uỷ viên thì người thủ trưởng đơn vị đồng thời thực hiện vai trò kép - vai trò cấp uỷ viên, xây dựng nghị quyết, lãnh đạo đơn vị và vai trò thủ trưởng, quản lý, điều hành toàn thể đơn vị thực hiện nghị quyết.

Theo sinh hoạt định kỳ (1 năm 2 lần hoặc 3 lần), hoặc các dịp đại hội đảng bộ, chi bộ và đột xuất khi có yêu cầu, thủ trưởng đơn vị cần báo cáo với cấp uỷ hoặc đại hội về tình hình thực hiện các mặt công tác và những chủ trương, nhiệm vụ tiếp theo của đơn vị. Trong các đợt sơ kết, tổng kết học kỳ hoặc cả năm học của đơn vị, thủ trưởng có nhiệm vụ viết báo cáo hoặc phân công cho cấp phó hay chuyên viên dưới quyền viết báo cáo, chuẩn bị đầy đủ các số liệu, nhận định, đánh giá của người đứng đầu đơn vị về kết quả thực hiện nhiệm vụ của toàn đơn vị, từng bộ phận, các cá nhân; đề xuất với cấp uỷ về những nội dung, biện pháp chủ yếu để kịp thời đúc rút kinh nghiệm và đưa ra những phương hướng chỉ đạo hoạt động mới; thủ trưởng đề ra những phương sách kiện toàn tổ chức, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chuyên môn, cán bộ kế nhiệm các chức vụ lãnh đạo, quản lý từ phòng, ban đến lãnh đạo viện; tuyển dụng, sắp xếp, bổ nhiệm cán bộ, xem xét, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật cán bộ, thực hiện chế độ hưu trí (về hưu, mất sức), thuyên chuyển công tác, cử cán bộ đi nghiên cứu thực tế tại các địa phương, đi học tập, công tác ở nước ngoài...

Những phương hướng, giải pháp đề xuất của thủ trưởng cần được tập thể cấp uỷ cùng bàn bạc, thảo luận, thống nhất trước khi thủ trưởng ra quyết định hoặc đề nghị cấp trên có thẩm quyền ra quyết định.

Thủ trưởng đơn vị trực tiếp phụ trách công tác tổ chức cán bộ, đồng thời cùng bí thư chi bộ đảm nhiệm công tác giáo dục chính trị và lãnh đạo tư tưởng cho toàn bộ thành viên của đơn vị, tôn trọng và đề cao vai trò của ban chấp hành công đoàn bộ phận... Thủ trưởng đơn vị cần tạo điều kiện cần thiết và hợp lý cho mọi hoạt động của công đoàn, đoàn thanh niên, chi hội cựu chiến binh, nữ công nhằm làm cho các tổ chức này hoạt động một cách có hiệu quả theo đúng chức năng, nhiệm vụ của mình.

Một người thủ trưởng muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, phải luôn làm tốt vai trò, chức năng của mình, đồng thời biết tạo mọi điều kiện thuận lợi (trong hoàn cảnh có thể) để mọi người khác trong đơn vị cũng có cơ hội hoàn thành tốt mọi công việc của họ. Người thủ trưởng phải luôn tận tuỵ với công việc, không ngừng học tập, hoàn thiện bản thân, tiên phong, gương mẫu trong lao động, học tập, công tác, có lập trường chính trị tư tưởng vững vàng, có tầm nhìn, tư duy sáng suốt, điềm tĩnh, chắc chắn và luôn biết tìm kiếm, khám phá cái mới. Người thủ trưởng tốt phải là người trung thực, giàu lòng vị tha, độ lượng, lao động bền bỉ, sáng tạo, luôn đòi hỏi mình cao, biết lắng nghe, biết chọn lọc, biết đưa ra những quyết định đúng đắn nhất, biết ứng xử mềm dẻo linh hoạt, quyết đoán, có nguyên tắc; luôn biết tự cân bằng và điều hoà với công việc, với mọi người, với chính mình và có cuộc sống cá nhân và gia đình trong sáng, hài hoà. 

Cấp uỷ không can thiệp vào các công việc của cơ quan quản lý nhưng có nhiệm vụ lãnh đạo xây dựng và thực hiện các nhiệm vụ chính trị của đơn vị theo đúng đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, lãnh đạo công tác tư tưởng, công tác tổ chức - cán bộ, các đoàn thể chính trị-xã hội, công tác xây dựng đảng. Trong trường hợp một cấp uỷ viên nào đó được phân công đảm trách cương vị quản lý thì người đó phải thực hiện song trùng vai trò lãnh đạo của một cấp uỷ viên và vai trò của một cán bộ quản lý. Chi uỷ phải tạo điều kiện thuận lợi cho thủ trưởng đơn vị, các phó thủ trưởng đơn vị thực hiện tốt chức trách và quyền hạn theo quy định hiện hành của Đảng, Nhà nước về chế độ thủ trưởng trong đơn vị sự nghiệp, tôn trọng và đề cao vai trò trách nhiệm cá nhân của thủ trưởng và các phó thủ trưởng đơn vị. Chi uỷ không có chức năng, quyền hạn ra các quyết định quản lý thuộc về lĩnh vực hành chính, chuyên môn nhưng có trách nhiệm lãnh đạo cán bộ, nhân viên và người lao động phát huy tinh thần trách nhiệm, tham gia xây dựng và thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn và các công việc khác của đơn vị.

Bí thư chi bộ cùng chịu trách nhiệm với thủ trưởng đơn vị về toàn bộ những thành công và những sai sót, tiêu cực xảy ra trong đơn vị. Trong trường hợp chi uỷ và thủ trưởng đơn vị có ý kiến khác nhau về một vấn đề nào đó thì thủ trưởng đơn vị quyết định theo quyền hạn và chịu trách nhiệm về quyết định của mình, đồng thời cấp uỷ và thủ trưởng đơn vị cùng báo cáo lên cấp trên có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Trên đây là những nghiên cứu vận dụng từ Quy định số 97-QĐ/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về quan hệ và sự phân định trách nhiệm giữa thủ trưởng đơn vị với ban chi uỷ, trong các đơn vị sự nghiệp thuộc HVCT-HCQGHCM. Rất mong nhận được sự trao đổi và đóng góp của các nhà khoa học, các nhà quản lý và lãnh đạo, nhằm góp phần làm rõ mối quan hệ và sự phân định trách nhiệm hợp lý giữa thủ trưởng đơn vị và cấp uỷ cơ sở, qua đó làm cho tổ chức đảng ở cơ sở mạnh lên, đồng thời cơ quan quản lý ở đơn vị sự nghiệp cũng mạnh lên... từ đó mà Đảng và Nhà nước nói chung cũng mạnh lên.

GS.TS NGUYỄN ĐÌNH TẤN
Viện trưởng Viện Xã hội học và Tâm lý lãnh đạo, quản lý
Bài cùng chuyên mục
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 8 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS