1. Tổ chức nghiên cứu quán triệt nghị quyết.

Lâu nay, việc quán triệt nghị quyết (NQ) đại hội đảng các cấp, nhất là NQ đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng thường biểu hiện hai nhược điểm:

1. Nghiên cứu nội dung mang tính dàn đều. Gần như tất cả các lớp nghiên cứu quán triệt NQ (không phân biệt ngành nghề, lĩnh vực công tác của đảng viên) đều phải lĩnh hội các nội dung của NQ. Có chăng chỉ khác ở cấp độ nông sâu do thời gian nghiên cứu ở mỗi lớp dài, ngắn khác nhau.

2. Thời gian nghiên cứu quán triệt lại nặng tính “đẳng cấp”, tức là người đảng viên có chức vụ (trong hệ thống chính trị) càng cao thì thời gian được nghiên cứu quán triệt NQ càng dài. Bởi thế, đã dẫn đến tình trạng đảng viên bình thường không giữ chức vụ, đảng viên là cán bộ cơ sở (nhóm có trình độ và lượng thông tin hạn chế) lại ít có điều kiện về thời gian hơn trong quán triệt, tiếp nhận NQ của Đảng. Việc đó vô tình tạo ra sự bất bình đẳng trong thực hiện quyền lợi, nghĩa vụ học tập NQ trong Đảng. Một khi đảng viên và cán bộ cơ sở hiểu không sâu, nắm không vững thì chẳng những lãng phí về thời gian và vật chất mà hiệu quả thực hiện NQ rất hạn chế.

Thực ra, chất lượng nghiên cứu và quán triệt NQ Đảng phụ thuộc một phần rất quan trọng ở ý thức của mỗi đảng viên cũng như việc xây dựng và thực hiện chế độ học tập thường xuyên trong Đảng. Do đó, việc nghiên cứu quán triệt quan điểm, đường lối và NQ của Đảng phải được coi là nhiệm vụ thường xuyên của mọi đảng viên thông qua thực hiện chế độ sinh hoạt định kỳ (cấp ủy, tổ đảng, chi bộ) do Điều lệ Đảng quy định và thông qua sự tự nghiên cứu của đảng viên. Vấn đề là phải có sự hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá cụ thể của cấp ủy đảng các cấp.

Do ý nghĩa quan trọng của NQ đại hội đảng các cấp, nhất là NQ đại hội Đảng toàn quốc, việc tổ chức những đợt nghiên cứu quán triệt tập trung là hết sức cần thiết. Đây được coi là bước khởi đầu của quá trình quán triệt và tổ chức thực hiện NQ. Để đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả của các lớp nghiên cứu tập trung, có hai vấn đề cần chú ý:

Thứ nhất, nên tổ chức các lớp đảng viên nghiên cứu NQ không phân biệt cấp bậc, chức vụ mà căn cứ vào chức năng, tính chất và lĩnh vực hoạt động của đảng viên trong hệ thống chính trị từng cấp. Chẳng hạn, đảng viên khối cơ quan đảng, đảng viên khối cơ quan đoàn thể chính trị - xã hội, khối quản lý nhà nước, quản lý sản xuất, kinh doanh, khối lực lượng vũ trang... Nội dung ở từng loại lớp cần tập trung quán triệt sâu những nội dung, quan điểm của NQ có liên quan trực tiếp đến lĩnh vực hoạt động cụ thể của đảng viên lớp đó; giải đáp những vướng mắc về nhận thức của đảng viên nảy sinh trong quá trình nghiên cứu NQ.

Với cách tổ chức nghiên cứu quán triệt NQ của Đảng như trên, một mặt khắc phục được tình trạng “đẳng cấp” trong quán triệt NQ. Mặt khác, nêu cao trách nhiệm lãnh đạo chính trị của cấp ủy đảng; tránh được sự giáo điều trong nghiên cứu quán triệt NQ, gắn kết được những quan điểm của Đảng với từng nhiệm vụ của từng tổ chức, từng đảng viên. Nhờ đó mà cán bộ, đảng viên hiểu sâu, nắm vững nội dung và quan điểm của NQ.

Thứ hai, phải chủ động hình thành đội ngũ báo cáo viên chuyên trách và phải được bồi dưỡng cẩn thận, nhằm phục vụ tốt các lớp nghiên cứu quán triệt NQ của Đảng trong từng kỳ đại hội.

Chất lượng nghiên cứu quán triệt NQ của Đảng ở các lớp tập trung phụ thuộc rất lớn vào chất lượng báo cáo viên. Trong điều kiện hiện nay, khi mà văn kiện đại hội của Đảng được in ấn và phát hành rộng rãi thì báo cáo viên cần tập trung vào luận chứng cơ sở khoa học của các quan điểm trong NQ. Thông qua sự phân tích một cách  khoa học đối với những lập luận và quan điểm khác biệt đã được nêu công khai trong quá trình thảo luận góp ý kiến vào văn kiện dự thảo của Đảng trước đó. Trong quá trình nghiên cứu, kiến giải vấn đề, “cọ xát” với các quan điểm khác biệt, thậm chí đối lập với các quan điểm của Đảng, báo cáo viên giúp người học hiểu sâu những nội dung, quan điểm chính thống, truyền cho người học niềm tin vào NQ của Đảng. Mặt khác, kiến giải rõ, cụ thể về lý luận và thực tiễn, những nội dung quan điểm cụ thể của NQ liên quan trực tiếp đến lĩnh vực hoạt động của đối tượng dự lớp, gợi ý phương hướng hành động cụ thể của tổ chức đảng và đảng viên trong quá trình tổ chức thực hiện NQ.

2. Tổ chức thực hiện nghị quyết.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: Nói phải đi đôi với làm, học phải hành. Vì vậy, triển khai thực hiện NQ của Đảng phải theo phương châm đó, quán triệt NQ phải gắn với chương trình hành động cụ thể của từng cấp, từng ngành, từng tổ chức.

Hiện nay có tình trạng các tổ chức đảng cấp dưới khi triển khai thực hiện NQ của cấp ủy và tổ chức đảng cấp trên bằng việc ra tiếp NQ của cấp mình, mà nội dung nhiều khi chỉ là sự lặp lại những chủ trương, quan điểm của NQ cấp trên, với phương hướng chung chung, thiếu tính sáng tạo, cụ thể. Đây có thể xem là biểu hiện của sự dập khuôn, giáo điều trong triển khai thực hiện NQ.

Để khắc phục tình trạng trên, theo tôi, cấp ủy và tổ chức đảng địa phương, cơ sở khi đã có NQ đại hội đại biểu cấp mình thì giữa hai kỳ đại hội cũng như khi triển khai NQ của đảng bộ và cấp ủy cấp trên chỉ nên xây dựng chương trình, kế hoạch hành động từng năm, từng quý, từng tháng, bảo đảm vận dụng sáng tạo và cụ thể hóa NQ của đảng bộ cấp trên và NQ của đảng bộ mình với những mục tiêu, giải pháp cụ thể, khối lượng công việc, tiến độ, thời gian hoàn thành. Mỗi chương trình, kế hoạch hành động mà cấp ủy và tổ chức đảng đưa ra phải được coi là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của từng thời gian, là căn cứ có tính pháp lệnh để kiểm tra, đánh giá đúng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của từng tổ chức đảng, là hành động chính trị thực tiễn của mỗi cán bộ, đảng viên trong suốt nhiệm kỳ đại hội.

Để quán triệt và tổ chức thực hiện có hiệu quả NQ đại hội đảng bộ các cấp, đặc biệt là NQ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, theo tôi:

Một là, Ban Tổ chức Trung ương, Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương và các cơ quan hữu quan nên nghiên cứu, xây dựng một quy chế xác định quy trình cụ thể về quán triệt và tổ chức thực hiện NQ của đại hội đảng các cấp sao cho đảm bảo được tính khoa học, thiết thực và hiệu quả.

Hai là, NQ của Đảng là pháp lệnh đối với người đảng viên. Do đó, cần có cơ chế trách nhiệm thật rõ ràng trong việc xây dựng và triển khai NQ theo hướng nói đi đôi với làm; quán triệt NQ gắn liền với chương trình, kế hoạch hành động cụ thể ở từng tổ chức đảng, từng cán bộ, đảng viên.

Ba là, chủ động bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên các cấp, cung cấp thông tin đầy đủ. Bảo đảm báo cáo viên không chỉ là những đồng chí có bản lĩnh chính trị vững vàng, mà còn phải có tư duy lý luận sắc sảo; nắm vững nội dung và những quan điểm cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, NQ đại hội Đảng, có phương pháp tiếp cận, nắm bắt thực tiễn đúng đắn. Tránh tình trạng đến lúc triển khai quán triệt NQ mới chọn lựa và bồi dưỡng báo cáo viên.

Bốn là, các cấp ủy đảng nên tổng kết, rút kinh nghiệm việc triển khai và tổ chức thực hiện NQ thời gian qua. Trên cơ sở đó, đổi mới quá trình quán triệt và tổ chức thực hiện NQ trong điều kiện mới.