Quản lý cán bộ là một trong những nội dung rất quan trọng trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng. Thông qua công tác quản lý cán bộ Đảng đề ra chủ trương, kế hoạch, biện pháp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được chính xác, thiết thực; bố trí, sử dụng đúng người, đúng việc, đồng thời, hạn chế tối đa hiện tượng suy thoái, biến chất của đội ngũ cán bộ.

Những năm qua, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, các ngành, các địa phương đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý đội ngũ cán bộ, góp phần giáo dục, rèn luyện nâng cao phẩm chất, đạo đức, lối sống và năng lực công tác của mỗi cán bộ và cả đội ngũ.

Tuy nhiên, công tác quản lý cán bộ vẫn chưa đáp ứng đòi hỏi của tình hình mới, còn bộc lộ nhiều hạn chế, khuyết điểm. Nghị quyết Đại hội X của Đảng chỉ rõ: Một số cán bộ suy thoái về chính trị, tư tưởng, phẩm chất đạo đức, lối sống; mắc những bệnh nguy hiểm cơ hội, giáo điều, bảo thủ, chủ nghĩa cá nhân. Đặc biệt, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức diễn ra nghiêm trọng nhưng không kịp thời phát hiện, ngăn chặn, đã làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, sự tồn vong của chế độ.

Những yếu kém, khuyết điểm trên do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, nhưng trước hết do “công tác quản lý cán bộ, đảng viên thiếu chặt chẽ”(1). Một số cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ chủ trì các cơ quan, đơn vị chưa nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý cán bộ, nên trong chỉ đạo thực tiễn, hình thức, biện pháp chưa phù hợp với từng đối tượng, từng cơ quan, từng đơn vị, nặng về hành chính, thậm chí coi công tác quản lý cán bộ là của cơ quan chức năng; ý thức trách nhiệm trong tự quản lý của mỗi cán bộ chưa cao, dẫn đến buông lỏng quản lý bản thân và đơn vị; mặt khác, việc phát huy sức mạnh của các tổ chức, các lực lượng và của nhân dân trong việc tham gia quản lý, giám sát đội ngũ cán bộ chưa được chú trọng đúng mức.

Để làm tốt hơn công tác quản lý cán bộ, chúng ta cần:

- Tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý cán bộ.

Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu, xuyên suốt trong công tác quản lý cán bộ. Phải hiểu rõ công tác quản lý cán bộ không chỉ là của cơ quan tổ chức cán bộ. Các cấp ủy, tổ chức đảng, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị cấp trên cần thường xuyên chỉ đạo chặt chẽ việc quán triệt, nâng cao nhận thức cho cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì cấp dưới và các tổ chức, các lực lượng về vị trí, vai trò tầm quan trọng của công tác quản lý cán bộ, tạo nên sự thống nhất trong công tác quản lý. Quyết định số 44-QĐ/TW, ngày 14-11-1992 của Bộ Chính trị về quản lý cán bộ chỉ rõ: “Chi bộ, đảng bộ có trách nhiệm quản lý cán bộ là đảng viên thuộc chi bộ, đảng bộ mình (kể cả đảng viên là cán bộ cấp cao), nhất là về lập trường, quan điểm, ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành chính sách và pháp luật, phẩm chất đạo đức và quan hệ với quần chúng”(2). Cần nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, giáo dục, tổ chức tốt các đợt sinh hoạt chính trị, đẩy mạnh tự phê bình và phê bình, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, phân công cá nhân phụ trách để nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho mọi người, trước hết là cấp ủy, tổ chức đảng các cấp.

- Xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh; phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của chi ủy viên, cán bộ chủ trì trong quản lý đội ngũ cán bộ.

Chi bộ đảng là nơi trực tiếp quản lý, giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên. Sự vững mạnh của các chi bộ là nền tảng, là nhân tố quan trọng hàng đầu trong công tác quản lý cán bộ. Các chi ủy viên và cán bộ chủ trì là những người thường xuyên chỉ đạo, tiếp xúc cán bộ hằng ngày và hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của từng cán bộ. Vì vậy, xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh, phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của các chi ủy viên và cán bộ chủ trì là vấn đề then chốt trong công tác quản lý đội ngũ cán bộ.

Phải thường xuyên kiện toàn cấp ủy đủ về số lượng, chất lượng; nâng  cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đặc biệt là tự phê bình và phê bình, coi đây là một trong những biện pháp quan trọng hàng đầu để quản lý, rèn luyện cán bộ. “Các tổ chức đảng phải thường xuyên giáo dục, quản lý, kiểm tra cán bộ, đảng viên về đạo đức, lối sống”(3); phải gắn kết quả quản lý, giáo dục, rèn luyện cán bộ với kết quả hoàn thành nhiệm vụ của chi ủy, chi bộ; gắn công tác quản lý cán bộ với công tác quản lý đảng viên; tránh hiện tượng đùn đẩy trách nhiệm quản lý đội ngũ cán bộ cho tổ chức đảng cấp trên hay cán bộ chủ trì.

Cần thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực lãnh đạo, quản lý cho các chi ủy viên và cán bộ chủ trì; có chế độ, chính sách đãi ngộ cán bộ đúng đắn, tạo môi trường thuận lợi, đề cao vai trò, trách nhiệm, từ đó giúp họ an tâm công tác, quản lý đội ngũ cán bộ hiệu quả.

- Thường xuyên đề cao ý thức tự quản lý của mỗi cán bộ.

Cán bộ vừa là chủ thể quản lý, vừa là đối tượng quản lý của cấp ủy, tổ chức đảng. Đảng ta khẳng định: Mỗi “cán bộ, đảng viên phải tự giác rèn luyện đạo đức, lối sống, cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, gương mẫu giữ gìn phẩm chất người chiến sĩ cộng sản”(4). Vì vậy, mỗi cán bộ phải coi sự gương mẫu trong tự quản lý, tự rèn luyện bản thân là điều kiện tiên quyết để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì các cơ quan, đơn vị cần thường xuyên giáo dục nâng cao ý thức tự quản lý của mỗi cán bộ. Đồng thời, mỗi cán bộ phải thường xuyên đề cao ý thức tự học tập, tự tu dưỡng, tự rèn luyện để nâng cao ý thức tự quản lý bản thân, quản lý đơn vị. Phẩm chất, năng lực của cán bộ không phải là vấn đề tự có, vốn có, mà phải được thường xuyên tự học tập, tự rèn luyện, tự tu dưỡng bền bỉ, lâu dài trên cơ sở khoa học. Nếu mỗi cán bộ “lười học tập, lười suy nghĩ, không thường xuyên tiếp nhận những thông tin mới, những hiểu biết mới, cũng là biểu hiện của sự thoái hóa”(5).

- Phát huy vai trò trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng và của nhân dân trong công tác quản lý cán bộ.

Thực chất của giải pháp này là phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác quản lý cán bộ. Đảng ta chỉ rõ: “Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đi đôi với phát huy trách nhiệm của tổ chức và người đứng đầu của tổ chức trong hệ thống chính trị về công tác cán bộ”(6). Theo các số liệu thống kê trong thời gian qua cho thấy, có hơn 90% các vụ tham nhũng, tiêu cực của cán bộ là do nhân dân phát hiện.

Các cấp ủy, tổ chức đảng cần thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở. Phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của các cơ quan dân cử, của cấp ủy, chính quyền địa phương nơi cán bộ cư trú, các tổ chức chính trị-xã hội và của nhân dân trong việc giám sát, quản lý cán bộ; đồng thời, có quy chế dân chủ, công khai để quần chúng nhân dân đóng góp ý kiến xây dựng đội ngũ cán bộ; tạo mọi điều kiện để cho cán bộ, nhân viên và nhân dân nói lên nhận xét của mình về đội ngũ cán bộ, đó là cách bảo vệ cán bộ tốt nhất; có cơ chế khuyến khích và bảo vệ những công dân tích cực; biểu dương và nhân rộng những tổ chức và cá nhân dám đấu tranh với những cán bộ có biểu hiện tiêu cực, những gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; phát hiện và đấu tranh mạnh mẽ với các hành vi tham nhũng, lãng phí; lên án hiện tượng bao che, xử lý nghiêm những người có hành vi trù dập đấu tranh và những kẻ lợi dụng dân chủ, công khai để vu khống, nói xấu cán bộ.

Quản lý chặt chẽ đội ngũ cán bộ sẽ góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo của từng tổ chức đảng.

____

(1) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, NXBCTQG, H.1996, tr.141. (2) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) về Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, NXBCTQG, H.1997, tr.92. (3, 4) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu (lần 2) Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, NXBCTQG, H.1998, tr.28. (5) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, NXBCTQG, H.2001, tr.79 và 141. (6) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, NXBCTQG, H.2006, tr.137.