Lâu nay đã có nhiều bài viết nghiên cứu về văn hoá đảng. Đây là một vấn đề rộng lớn, mới nhưng là vấn đề cốt lõi, có ý nghĩa sống còn không chỉ đối với Đảng, chế độ mà còn ảnh hưởng lớn đối với sự phát triển của dân tộc, đất nước.

Văn hoá đảng là một bộ phận, sản phẩm của văn hóa dân tộc.

“Văn hóa đảng là toàn bộ giá trị vật chất và tinh thần của Đảng, gắn liền với sự ra đời của Đảng, gắn liền với mục đích, tư duy, hình thức tổ chức, phương pháp hoạt động của Đảng”(1).

Văn hoá đảng là một sản phẩm của văn hoá dân tộc nhưng là sản phẩm đặc biệt bởi vì văn hoá dân tộc đã được kết tinh trong bộ phận tiên tiến nhất của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam là Đảng Cộng sản Việt Nam.  Đồng thời, văn hoá đảng tác động tích cực vào văn hoá dân tộc, đưa văn hoá dân tộc phát triển lên những bước mới, tạo nên những thắng lợi huy hoàng của dân tộc trong 77 năm qua. Hồ Chí Minh - danh nhân văn hóa thế giới, anh hùng giải phóng dân tộc và nhiều lãnh tụ khác của Đảng là những nhà văn hoá lỗi lạc, tiêu biểu cho văn hoá đảng và văn hoá dân tộc.

Văn hoá Đảng đã phát huy mạnh mẽ văn hoá dân tộc trong việc nâng cao nhận thức cách mạng và tình cảm cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ta. Từ Chánh cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt, Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do lãnh tụ Nguyễn ái Quốc soạn thảo năm 1930 đến văn kiện các kỳ đại hội toàn quốc của Đảng và các nghị quyết hội nghị Ban Chấp hành Trung ương là sự vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh Việt Nam, là trí tuệ, là văn minh của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới.

Được sự giáo dục của Bác Hồ và của Đảng, trình độ nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân ta đã phát triển không ngừng, vượt qua những thời kỳ khó khăn và đầy thử thách, nêu cao lòng yêu nước, yêu CNXH để có được thắng lợi huy hoàng trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược và xây dựng đất nước. Đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng được rèn luyện trong phong trào đấu tranh cách mạng, hấp thụ giá trị truyền thống vẻ vang về đạo đức, tinh thần của dân tộc và của thời đại, không chỉ đi tiên phong thực hiện các nhiệm vụ cách mạng mà còn không ngừng tu luyện bản thân, xả thân vì cách mạng, quên mình phục vụ nhân dân, hòa mình với nhân dân, sống cuộc sống của nhân dân, theo gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư của Bác Hồ. Những người chiến sĩ cộng sản Việt Nam là tấm gương sáng về văn hoá, đạo đức, có sức lôi cuốn mạnh mẽ và có được niềm tin yêu sâu sắc của nhân dân bởi thái độ rõ ràng của họ về sự thương yêu, kính trọng, tin tưởng nhân dân, căm ghét giặc ngoại xâm và những kẻ áp bức, bóc lột, bòn rút mồ hôi, của cải của nhân dân.

Văn hoá đảng đã tăng cường sức mạnh tổ chức của Đảng, thực hiện tốt nguyên tắc dân chủ tập trung, phê bình và tự phê bình, tạo nên lối sống văn hoá trong Đảng: Cấp trên gần gụi, thương yêu cấp dưới, cấp dưới tôn trọng và phục tùng cấp trên, đảng viên thương yêu nhau, cùng nhau đoàn kết phấn đấu cho lý tưởng cao cả và chăm lo cho cuộc sống hạnh phúc của nhân dân.

“Đảng ta là đạo đức, là văn minh”, lời nói ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng, là một tổng kết chính xác của Đảng và của nhân dân ta.

Triệt để đấu tranh chống tham nhũng để phát huy văn hoá đảng.

Từ năm 1968, Bác Hồ đã nói: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”(2).

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ năm, khoá VIII họp tháng 7-1998 “về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” đã chỉ rõ: “Nghiêm trọng hơn là sự suy thoái về đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có cả cán bộ có chức quyền. Nạn tham nhũng, dùng tiền của Nhà nước tiêu xài phung phí, ăn chơi sa đoạ, không được ngăn chặn có hiệu quả. Hiện tượng quan liêu, cửa quyền sách nhiễu nhân dân, kèn cựa địa vị, cục bộ địa phương, bè phái, mất đoàn kết khá phổ biến. Những tệ nạn đó gây sự bất bình của nhân dân, làm tổn thương uy tín của Đảng, của Nhà nước”.

Đi vào thực tế, ở những địa phương, đơn vị xảy ra tham nhũng, đau lòng thay, đó không phải là ai khác mà hầu hết là đảng viên. Có nơi, kẻ tham nhũng là những cán bộ chủ chốt hay cấp uỷ, những người đứng đầu chính quyền, hay đơn vị kinh tế. ở những nơi này, sự suy thoái về đạo đức, văn hoá, lối sống của những người tham nhũng đã và đang gây ra những tổn thương chưa lường hết cho mai sau. Bác Hồ nói: “Tham ô là hành động xấu xa nhất của con người”(3) thì ở những nơi này “hành động xấu xa nhất” lại là của một số đảng viên, thậm chí là đảng viên nắm chức vụ lãnh đạo, quản lý. Hành vi tham nhũng của họ ảnh hưởng xấu và chi phối lớn trong tổ chức đảng và xã hội nơi đó. ở những nơi bị phanh phui và kết án về tham nhũng thì tình trạng trù dập người ngay, người trung thực để tâng bốc, bao che, đề bạt những người ăn cánh, cùng bè phái, cơ hội là rõ ràng. Quyền uy khi đã lọt vào tay những kẻ tham nhũng thì trắng đổi thành đen, vàng thau lẫn lộn, những bất bình vì oan trái trong một bộ phận nhân dân cứ ngấm ngầm. Bọn tham nhũng đã tung ra những mánh khoé mua chuộc, lôi kéo một số cán bộ và nhân dân đồng thời lại có những hành vi ức hiếp, đe doạ, cô lập những người đấu tranh. Không những thế, họ đã làm thương tổn đến cả đạo lý trong gia đình, tình cảm đối với đồng chí, bạn bè. Lẽ sống của họ là đồng tiền, là phương tiện vật chất choáng ngợp, là những tham vọng tầm thường, xa lạ với đạo đức, văn hoá của người cộng sản.

Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng và đã thu được những kết quả nhất định. Nhưng cuộc đấu tranh này còn gay go, quyết liệt và lâu dài. Phải chăng cuộc đấu tranh này là “trận chiến đấu cuối cùng”; Đảng và nhân dân ta phải chiến thắng trong cuộc đấu tranh này thì mới bảo đảm được sự vững mạnh của Đảng, bảo đảm thắng lợi của công cuộc xây dựng CNXH. Phải khơi dậy, phát huy văn hoá đảng trong mỗi đảng viên, tổ chức đảng, trong quần chúng để chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, chiến thắng tham nhũng. Đảng và Nhà nước khuyến khích đảng viên và nhân dân làm giàu chính đáng, làm giàu bằng văn hoá, bằng đầu óc thông minh và bàn tay sạch.

Đồng thời, trong nội bộ Đảng, chúng ta nhớ lời dạy của V.I.Lênin “... Phải chỉnh đốn kỷ luật trong hàng ngũ ta, loại trừ hết những kẻ lười biếng, lũ ăn bám, bọn trộm cắp của công… Phải dùng những biện pháp tiết kiệm nhất, phải nhổ tận gốc tất cả những hiện tượng lãng phí... Cần có những pháp luật để trừng trị tệ tham ô, lãng phí và phải chấp hành những pháp luật ấy một cách nghiêm chỉnh”(4).

Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” được tiến hành là dịp tốt để xây dựng môi trường văn hoá, đạo đức, thúc đẩy công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng, gạt bỏ những kẻ tham nhũng từ trong nội bộ, làm cho văn hoá đảng phát triển lên tầm cao mới.

___

(1) GS. Vũ Khiêu - Tạp chí Xây dựng Đảng số 1+2/2006, tr.99. (2) Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 12, tr.557-558. (3) Sđd, tập 10, tr.573. (4) Về Chủ nghĩa Mác-Lênin, CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam, NXB CTQG, H.1998, tr.158.