Sinh hoạt đảng
Thực hiện lời dạy của Bác về tự phê bình và phê bình
20:9' 14/3/2006


Bác Hồ luôn quan tâm đến tự phê bình và phê bình trong Đảng. Người dạy:

“Dao có mài, mới sắc.

Vàng có thui, mới trong.

Nước có lọc, mới sạch.

Người có tự phê bình, mới tiến bộ. Đảng cũng thế”(1). Để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị thì mỗi tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải đề cao tự phê bình và phê bình; Người chỉ rõ: “Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến bộ. Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn. Cốt đoàn kết và thống nhất nội bộ”(2). Theo Người, phê bình mình cũng như phê bình người phải thật thà, thẳng thắn, chân tình, có phương pháp phù hợp, mang tính xây dựng, không mỉa mai, nói xấu lẫn nhau. Năm 1969, trước lúc đi xa, trong Di chúc, Người căn dặn: “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết và thống nhất của Đảng. Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”(3).

Thực hiện lời dạy của Người, Đảng ta luôn coi trọng tự phê bình và phê bình. Trong công cuộc đổi mới đất nước, không khí dân chủ, công khai trong Đảng, trong xã hội đã tác động tích cực đến tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng. Nhiều tổ chức đảng và đảng viên đã thực hiện  nghiêm túc đúng nguyên tắc, chế độ tự phê bình và phê bình theo định kỳ và theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền. Không ít nơi, cấp ủy, tổ chức đảng đã khơi gợi được tính tự giác, ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong tự phê bình và phê bình. Nhiều ý kiến của đảng viên thẳng thắn, chân tình, có sức thuyết phục, đấu tranh kiên quyết với các hiện tượng vi phạm kỷ luật của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Nhiều cấp  ủy, ủy ban kiểm tra trong xem xét thi hành kỷ luật tổ chức đảng và đảng viên vi phạm kỷ luật đã chú ý cân nhắc những trường hợp có thái độ thành khẩn, tiếp thu nghiêm túc ý kiến phê bình của tập thể và đảng viên. Đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm minh những cá nhân có thái độ quanh co, giấu giếm khuyết điểm.

Năm 1999, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) đã ra Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng đảng hiện nay và mở cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tiến hành tự phê bình và phê bình trong các cấp uỷ, tổ chức đảng từ Trung ương đến cơ sở. Sau hơn 5 năm thực hiện Nghị quyết, tự phê bình và phê bình trong Đảng đã có chuyển biến tích cực. Qua báo cáo của Bộ phận Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương 6(2) về kết quả thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 26-11-2003 của Bộ Chính trị về tự phê bình và phê bình giữa nhiệm kỳ đối với cấp uỷ, tổ chức đảng và cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp thấy rằng, các cuộc kiểm điểm của các đảng bộ trực thuộc Trung ương đã đánh giá rõ mặt được, chưa được trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của tập thể cấp uỷ, tổ chức đảng, đóng góp nhiều ý kiến xác đáng vào giải pháp thực hiện nhiệm vụ của nửa nhiệm kỳ còn lại. Đồng thời thẳng thắn chỉ ra những yếu kém, khuyết điểm của cá nhân, tập thể trong quản lý kinh tế - xã hội, đất đai, quản lý các công trình nghiên cứu khoa học, công tác đào tạo... Các cuộc tự phê bình và phê bình có tác dụng cảnh tỉnh cán bộ, đảng viên sa sút phẩm chất đạo đức.

Tuy vậy, tự phê bình và phê bình của không ít cấp ủy còn bộc lộ nhiều khuyết điểm, yếu kém:

Một số nơi lợi dụng sinh hoạt tự phê bình và phê bình biến thành diễn đàn “tâng bốc” hoặc “mạt sát” nhau nhằm tranh giành địa vị, quyền lợi, tập hợp phe cánh, loại bỏ người tốt, gây mất đoàn kết nội bộ. Điều nguy hại là, những biểu hiện đó thường được ngụy trang trong vỏ bọc: “Đấu tranh để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh...”. Thực tế không ít đảng viên, kể cả cấp ủy viên, cán bộ lãnh đạo mắc khuyết điểm nhưng khi tự phê bình và phê bình thì đùn đẩy trách nhiệm cho tập thể, cho khách quan, không gương mẫu tự phê bình trước tổ chức. Một số cán bộ, đảng viên vi phạm kỷ luật đã kết luận, song người vi phạm nêu nhiều lý do để biện bạch nhằm giảm bớt mức độ vi phạm. Ngay cả một số đảng viên là cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý khi vi phạm kỷ luật đã không tự giác nhận hình thức kỷ luật hoặc nhận thấp hơn hình thức do cấp có thẩm quyền quyết định. Một số cấp ủy, tổ chức đảng tiến hành tự phê bình và phê bình qua loa, hình thức theo kiểu thỏa hiệp, né tránh, ngại đấu tranh với những sai lầm, khuyết điểm của đồng chí mình. Chính vì lẽ đó mà các vụ việc tham nhũng, tiêu cực của cán bộ, đảng viên ít được phát hiện qua sinh hoạt tự phê bình, phê bình mà chủ yếu qua đơn thư tố cáo của cán bộ, đảng viên và quần chúng hoặc kết luận của cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra. Các vụ án kinh tế lớn gần đây cho thấy sức chiến đấu, tinh thần tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng ở nơi xảy ra vụ án còn hạn chế.

Không ít nơi vẫn còn mất dân chủ trong sinh hoạt tự phê bình và phê bình, biểu hiện ở thái độ độc đoán, gia trưởng, áp đặt ý kiến cá nhân của một số cán bộ lãnh đạo; một số nơi vẫn còn hiện tượng trả thù, trù dập, ức hiếp người ngay thẳng, dám đấu tranh phê bình với hành vi sai trái, vi phạm của người có chức, có quyền. Có trường hợp mất dân chủ ngay trong cấp uỷ. Khi đồng chí cấp uỷ viên phát biểu ý kiến đụng chạm đến đồng chí đứng đầu thì đồng chí chủ trì hội nghị cắt ngang, không cho phát biểu tiếp.

Nguyên nhân của những khuyết điểm, yếu kém trên trước hết do một số cấp ủy và tổ chức đảng nhận thức chưa đầy đủ về tự phê bình và phê bình, chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo dục, rèn luyện, quản lý đảng viên, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho tự phê bình và phê bình; một bộ phận cán bộ, đảng viên sa sút ý chí phấn đấu, vô trách nhiệm đối với đồng chí mình, lợi dụng tự phê bình và phê bình để mưu lợi cá nhân; một số cấp uỷ viên, cán bộ lãnh đạo thiếu gương mẫu trong tự phê bình và phê bình, thiếu dân chủ với cấp dưới, quan liêu, không công minh trong đánh giá cán bộ, đảng viên. Kiểm tra là một nội dung quan trọng của lãnh đạo, nhưng một số cấp ủy cấp trên thực hiện không đến nơi, đến chốn, không nắm được thực chất tình hình. Vì vậy, trong không ít trường hợp, việc đánh giá của cấp trên đối với tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên cấp dưới chưa sát, đúng. Mặt khác, do tác động mặt trái của kinh tế thị trường ảnh hưởng tiêu cực đến sự đúng đắn trong tự phê bình và phê bình.

Để thực hiện tốt hơn nữa tự phê bình và phê bình trong Đảng, theo chúng tôi, các cấp ủy, tổ chức đảng cần tập trung vào một số nội dung chủ yếu sau:

Giáo dục cán bộ, đảng viên thường xuyên rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ về mọi mặt, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, chấp hành nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê bình. Trong tự phê bình và phê bình phải thẳng thắn, chân tình, không phê bình theo lối áp đặt hoặc vin vào một vài khuyết điểm của đồng chí mình để quy kết, gây chia rẽ nội bộ.

Cấp ủy cần giao việc cụ thể cho từng đảng viên, theo dõi thường xuyên, khen, chê công bằng, khách quan làm cơ sở cho tự phê bình và phê bình, gắn nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, tự phê bình và phê bình với xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh. Cán bộ, đảng viên cần được cấp ủy, tổ chức đảng cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời theo quy định, đây cũng là điều kiện cần thiết để tự phê bình và phê bình bảo đảm chất lượng.

Coi trọng công tác kiểm tra. Trong kiểm tra, không chỉ kiểm tra chấp hành chỉ thị, nghị quyết của Đảng mà còn kiểm tra cán bộ, đảng viên có dấu hiệu vi phạm. Trường hợp vi phạm đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật thì phải sử dụng vũ khí tự phê bình và phê bình làm rõ đúng sai để người vi phạm thấy rõ sai phạm của mình và sửa chữa. Mỗi cấp ủy viên và cán bộ lãnh đạo phải gương mẫu trong tự phê bình và phê bình, bảo vệ lẽ phải, người trung thực, không bao che khuyết điểm của đảng viên thoái hóa, biến chất.

Phát huy hơn nữa dân chủ trong Đảng. Đồng thời tạo điều kiện để nhân dân tham gia phê bình cán bộ, đảng viên.

____

(1) Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.1995, tập 6, tr.209. (2) Sđd, tập 5, tr.232. (3) Sđd, H.1996, tập 12, tr.510.

TƯỜNG CHÂU
Bài cùng chuyên mục
Đồng cảm và vô cảm    (3/7/2006)
Chống lãng phí    (3/11/2006)
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 9 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS