Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin: Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng; sự thành công của phong trào công nhân trong mỗi nước chỉ có thể được bảo đảm bằng sức mạnh của sự thống nhất và sự tổ chức. V.I.Lênin chỉ rõ “Muốn đưa cách mạng đến thắng lợi, Đảng phải có sự thống nhất ý chí hết sức chặt chẽ, tuyệt đối; đoàn kết là nguồn gốc, sức mạnh chủ yếu, vô tận và vô địch của Đảng”(1).

Trung thành với lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin, kế thừa những giá trị tốt đẹp của truyền thống đoàn kết dân tộc, trong quá trình vận dụng sáng tạo học thuyết Mác-Lênin về chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân vào xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc xây dựng và bảo vệ sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Phân tích toàn diện, sâu sắc tính tất yếu và tầm quan trọng đặc biệt của sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, Người nhấn mạnh: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng  ta. Đoàn kết chặt chẽ thì chúng ta nhất định có thể khắc phục mọi khó khăn, phát triển mọi thuận lợi và làm tròn nhiệm vụ nhân dân giao phó cho chúng ta”(2).

Như vậy, đoàn kết thống nhất trong Đảng là cội nguồn tạo nên sức mạnh lãnh đạo cách mạng của Đảng, là nhân tố để phát huy cao độ trí tuệ và khả năng sáng tạo của những chiến sĩ tiền phong. Đoàn kết trong Đảng là tiền đề để đoàn kết toàn dân, tạo nên sức mạnh to lớn đưa con thuyền cách mạng đến thắng lợi cuối cùng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm rằng: Đoàn kết trong Đảng phải biểu hiện ở cả tư tưởng và hành động. Tư tưởng phải thống nhất, hành động cũng phải thống nhất. Đảng tuy nhiều người, song khi tiến hành thì chỉ như một người. Trong Đảng không thể có tình trạng trống đánh xuôi, kèn thổi ngược; bằng mặt, không bằng lòng.

Sự đoàn kết thống nhất ý chí và hành động trong Đảng trước hết phải dựa trên nền tảng tư tưởng là Chủ nghĩa Mác-Lênin và đường lối, quan điểm của Đảng trong từng thời kỳ cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là Chủ nghĩa Mác-Lênin. Người đã ví Chủ nghĩa Mác-Lênin là cái “cẩm nang thần kỳ”, là kim chỉ nam, là mặt trời soi sáng, là ngọn cờ đoàn kết, là cơ sở để vạch ra đường lối chiến lược, sách lược cho cách mạng. Vận dụng trung thành Chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, ngay từ khi mới ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ là lãnh đạo nhân dân giành độc lập dân tộc, xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh, thực hiện thành công CNXH và cuối cùng là CNCS. Nhờ vậy, đã quy tụ được sức mạnh của toàn Đảng, của toàn dân đoàn kết một lòng xung quanh Đảng, phấn đấu cho độc lập, tự do, dân chủ, hạnh phúc. Chính đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn đã trở thành nhân tố hàng đầu tạo nên sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong Đảng.

Sự đoàn kết thống nhất trong Đảng phải dựa trên nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng là dân chủ tập trung; thực hiện mở rộng dân chủ đi đôi với đề cao kỷ luật, kỷ cương trong Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, đoàn kết phải trên cơ sở nguyên tắc, trên cơ sở nhiệm vụ của người đảng viên, phải biết gắn bó dân chủ với tập trung, dân chủ với kỷ luật. Tập trung không đối lập với dân chủ mà chỉ đối lập với tình trạng tản mát, tự do tùy tiện, vô tổ chức. Còn dân chủ là để đi đến tập trung. Người chỉ rõ:

“a) Tập trung trên nền tảng dân chủ…

b) Dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung…

Nói tóm lại: Để làm cho Đảng mạnh thì phải mở rộng dân chủ (thật thà tự phê bình và phê bình), thực hành lãnh đạo tập trung, nâng cao tính tổ chức, tính kỷ luật”(3). Chỉ có như vậy, mới tạo cho Đảng sự thống nhất cao về tư tưởng, ý chí, hành động, vững vàng trong mọi khó khăn, thử thách.

Muốn đoàn kết thống nhất trong Đảng phải thường xuyên thực hiện tự phê bình và phê bình. Chủ tịch Hồ Chí Minh coi tự phê bình và phê bình là “cách tốt nhất”, là “thang thuốc” hay nhất, hữu hiệu nhất để phát huy ưu điểm, sửa chữa những sai lầm, khuyết điểm. Người khẳng định: “Muốn đoàn kết càng chặt chẽ, tiến bộ càng mau chóng thì mọi người phải sửa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm. Mà muốn được như thế thì không có cách gì hơn là thật thà tự phê bình và phê bình”(4).

Người còn yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải có thái độ tự phê bình và phê bình đúng đắn, cởi mở, thẳng thắn, chân thành, không nể nang, thêm bớt, biết tôn trọng nhau và phải “có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”(5) để bản thân mình và đồng chí mình cùng tiến bộ mãi, làm cho phần tốt trong mỗi con người nẩy nở như hoa mùa xuân, phần xấu mất dần đi. Người kịch liệt phê phán lợi dụng phê bình để đả kích cá nhân, gây rối nội bộ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ kêu gọi, vận động toàn Đảng phải đoàn kết thống nhất, toàn dân phải đoàn kết, mà chính Người là hiện thân của tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, là linh hồn của sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Người đã lôi cuốn, tập hợp, cảm hóa mọi người bằng chính tấm gương trung với nước, hiếu với dân; bằng chính cuộc đời Cần-Kiệm-Liêm-Chính-Chí công vô tư; bằng tình thương yêu vô hạn đối với con người, trước hết là những người lao động. Sự thống nhất hài hòa giữa tư tưởng và hành động, nói luôn đi đôi với làm và đạo đức, nhân cách của Người đã làm cho sự đoàn kết thống nhất trong Đảng thật sự trở thành động lực, quy tụ sức mạnh của toàn Đảng, lãnh đạo nhân dân ta lập nên những kỳ tích trong sự nghiệp cách mạng.

Thực tiễn cách mạng Việt Nam suốt 76 năm do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, thực hiện tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc và đoàn kết thống nhất trong Đảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã tạo nên nguồn sức mạnh vô song, giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Đó là thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945, lập nên nhà nước công nông đầu tiên ở khu vực Đông Nam á; là thắng lợi của 9 năm kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, đánh dấu bằng chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ vang dội năm châu, chấn động địa cầu. Đó còn là thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, kết thúc bằng cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc, cả nước cùng đi lên CNXH.

 Hai mươi năm đổi mới, lãnh đạo nhân dân ta thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN, đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, Đảng ta càng ý thức sâu sắc ý nghĩa to lớn của tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc và sự đoàn kết thống nhất trong Đảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thực tiễn cho thấy: Lúc nào, nơi nào tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc và sự đoàn kết thống nhất trong Đảng được quán triệt và thực hiện nghiêm túc, thì khi đó, nơi đó sự nghiệp cách mạng đạt được thành tựu và phát triển. Ngược lại thì sự nghiệp cách mạng gặp khó khăn, thậm chí còn gây tổn thất nghiêm trọng. Chính vì vậy Đảng ta luôn luôn nêu cao ngọn cờ đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết thống nhất trong Đảng. Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, cùng với việc chỉ rõ phải chăm lo củng cố sự đoàn kết thống nhất và tình đồng chí trong Đảng, thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên tự phê bình và phê bình đã chỉ rõ: “Đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là nguồn sức mạnh, động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định, bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”(6).

Trong tình hình quốc tế có nhiều biến động phức tạp hiện nay, kẻ thù chưa từ bỏ dã tâm chống phá CNXH, lợi dụng khó khăn, khuyết điểm để bôi nhọ, nói xấu Đảng ta, Nhà nước ta, chế độ ta. Chúng dùng nhiều âm mưu, thủ đoạn, lợi dụng, mua chuộc, kích động, nói xấu, gây nghi kỵ, chia rẽ đội ngũ cán bộ, đảng viên, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, làm giảm uy tín của Đảng, thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” thì tư tưởng đại đoàn kết toàn dân, đoàn kết thống nhất trong Đảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh càng có ý nghĩa chỉ đạo to lớn. Lời dạy của Người:

Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,

Thành công, thành công, đại thành công

mãi mãi còn nguyên giá trị, là động lực, là nguồn sức mạnh trong sự nghiệp đổi mới vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh.

____