VỀ ĐẠI HỘI

Hỏi: 1. Theo hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương thì đại hội có thể tiến hành hai phiên: Phiên trù bị và phiên chính thức. Phiên trù bị làm các công việc: Bầu đoàn chủ tịch, đoàn thư ký, ban thẩm tra tư cách đại biểu. Phiên chính thức thực hiện báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu dự đại hội; tổng kết việc thực hiện nghị quyết đại hội đảng bộ nhiệm kỳ qua; thảo luận, đóng góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện đại hội của cấp mình và cấp trên theo hướng dẫn của Trung ương và cấp ủy cấp trên; bầu ban chấp hành nhiệm kỳ mới của đảng bộ và bầu đại biểu dự đại hội đảng bộ cấp trên v.v…

Vậy trong trường hợp đại hội đã bầu đoàn chủ tịch, đoàn thư ký… sau đó ban thẩm tra tư cách đại biểu phát hiện có đồng chí trong đoàn chủ tịch hoặc đoàn thư ký vi phạm tư cách đại biểu thì thực hiện bác tư cách của đại biểu đó thế nào?

2. Theo Chỉ thị số 46-CT/TW của Bộ Chính trị, việc bầu phó bí thư nên có số dư. Khi cấp ủy có 11 đồng chí, theo quy định sẽ được bầu 3 đồng chí vào ban thường vụ; sau khi bầu bí thư, chỉ còn hai ủy viên thường vụ, nếu bầu hai phó bí thư mà đòi hỏi danh sách bầu phải có số dư thì thực hiện thế nào?

Trả lời: 1. Mục 15, Điều 11, Hướng dẫn số 04-HD/TCTW ngày 5-2-2002 của Ban Tổ chức Trung ương quy định về quy trình tổ chức đại hội như sau: “Đại hội đảng bộ có thể tiến hành hai phiên: Phiên trù bị và phiên chính thức.

a) Trong phiên trù bị được thực hiện các nội dung như sau: Bầu đoàn chủ tịch, đoàn thư ký, ban thẩm tra tư cách đại biểu, thông qua nội quy, chương trình làm việc của đại hội, hướng dẫn sinh hoạt của đại biểu.

b) Trong phiên chính thức của đại hội thực hiện các nội dung quy định tại các Điều 15,18, 22, 24 của Điều lệ Đảng, phù hợp với mỗi cấp: Trung ương, địa phương, cơ sở, chi bộ”…

Bầu đoàn chủ tịch và đoàn thư ký trong phiên đại hội trù bị. Nếu trong phiên đại hội chính thức mà ban thẩm tra tư cách đại biểu phát hiện có thành viên của đoàn chủ tịch hoặc đoàn thư ký vi phạm tư cách thì đưa ra đại hội biểu quyết. Nếu đại hội đồng ý bác tư cách thì thành viên đó không được tham dự đại hội và đương nhiên không còn là thành viên đoàn chủ tịch hoặc đoàn thư ký nữa. Việc có bầu bổ sung đồng chí khác vào đoàn chủ tịch hoặc đoàn thư ký hay không là do đại hội quyết định. Nếu đại biểu thấy cần thiết thì trong phiên đại hội chính thức vẫn có thể bầu bổ sung thành viên đoàn chủ tịch hoặc đoàn thư ký.

2. Trong Chỉ thị số 46-CT/TW của Bộ Chính trị yêu cầu danh sách giới thiệu bầu cử cấp ủy, ban thường vụ ở mỗi cấp phải có số dư; danh sách bầu phó bí thư nên có số dư. Đối với các tổ chức cơ sở đảng có 15 cấp ủy viên, ban thường vụ có 5 đồng chí thì thực hiện việc bầu phó bí thư đảng ủy có số dư; còn nơi có số cấp ủy viên từ 9 đến11 đồng chí, số thường vụ chỉ có ba đồng chí thì không nhất thiết danh sách bầu phó bí thư phải có số dư (bởi trong ba đồng chí ủy viên thường vụ thì một đồng chí sẽ được bầu làm bí thư, hai đồng chí còn lại bầu phó bí thư). Nếu cả hai đồng chí có tín nhiệm cao và đạt đa số phiếu thì đều trúng phó bí thư đảng ủy.

Hỏi: Tại phiên trù bị của đại hội đại biểu đảng bộ cơ sở, sau khi bầu đoàn chủ tịch, đoàn thư ký, ban thẩm tra tư cách đại biểu… đoàn chủ tịch đề nghị các đại biểu cho ý kiến thảo luận về công tác nhân sự và được đại hội trù bị biểu quyết đồng ý 100% danh sách nhân sự để bầu cử do cấp ủy đương nhiệm chuẩn bị trình đại hội chính thức.

Trong đại hội có hai loại ý kiến như sau:

Loại ý kiến thứ nhất: Tại đại hội trù bị không được đưa nội dung nhân sự vào bàn.

Loại ý kiến thứ hai: Sau khi có ý kiến thống nhất cao của đại hội tại phiên trù bị (100%), danh sách nhân sự này sẽ được thông qua tại đại hội chính thức để bầu cử.

Vậy loại ý kiến nào đúng?

Trả lời: Tại điểm 15, Hướng dẫn số 04-HD/TCTW, ngày 5-2-2002 của Ban Tổ chức Trung ương quy định rõ quy trình tổ chức đại hội. Việc tiến hành giới thiệu danh sách nhân sự ứng cử, đề cử vào cấp ủy khóa mới và đại biểu dự đại hội cấp trên chỉ thực hiện trong phiên chính thức.

Công văn số 7041-CV/BTCTW ngày 30-6-2005 của Ban Tổ chức Trung ương về tiếp tục chỉ đạo đại hội đảng bộ ở cơ sở, tại Mục III, điểm 7 ghi: “Đối với đại hội cấp cơ sở, không quy định bắt buộc phải họp trù bị, nhưng nếu có cũng chỉ tiến hành 1-2 giờ để thực hiện các nội dung: Bầu đoàn chủ tịch, đoàn thư ký, ban thẩm tra tư cách đại biểu, thông qua chương trình, nội dung, quy chế đại hội, hướng dẫn sinh hoạt của đại biểu… nhất thiết không thực hiện các nội dung chính của đại hội”.

Vì vậy, ý kiến thứ nhất mà đồng chí nêu trên là đúng.

Hỏi: Đại biểu được đại hội bầu đi dự đại hội cấp trên, nay bị khởi tố thì có được triệu tập đại biểu dự khuyết thay thế không? Cách tính kết quả bầu cử đối với trường hợp này thế nào?

Trả lời: Điểm 5, Điều 11, Điều lệ Đảng ghi: “Đại biểu dự đại hội phải được đại hội thẩm tra tư cách và biểu quyết công nhận. Cấp ủy triệu tập đại hội không được bác bỏ tư cách đại biểu do đại hội cấp dưới bầu, trừ trường hợp đại biểu đang bị đình chỉ sinh hoạt đảng, đình chỉ sinh hoạt cấp ủy, bị khởi tố, truy tố, tạm giam”.

Điều 11 (điểm 11.1, 11.3), Quy chế bầu cử trong Đảng (ban hành theo Quyết định số 77-QĐ/TW của Bộ Chính trị) quy định các trường hợp được thay thế đại biểu như sau: “… Đại biểu chính thức vắng mặt suốt thời gian đại hội…; đại biểu chính thức sau khi được bầu nếu chuyển công tác ra ngoài đảng bộ (cấp triệu tập đại hội) thì cấp ủy nơi đó được cử đại biểu dự khuyết thay thế…”.

Đối với trường hợp đại biểu bị khởi tố thì cấp ủy cấp triệu tập đại hội không triệu tập đến dự đại hội (vì đã vi phạm tư cách đại biểu) và cũng không triệu tập đại biểu dự khuyết thay thế đại biểu không đủ tư cách đó.

Khi tính kết quả bầu cử thì không tính trường hợp không triệu tập dự đại hội nêu trên vào tổng số đại biểu được triệu tập dự đại hội.

Hỏi: Thường trực cấp ủy cấp trên được chỉ định tham gia cấp ủy công an cùng cấp, khi tiến hành đại hội đảng bộ công an thì đồng chí này tham gia đại hội với tư cách gì? Là khách mời hay đại biểu đương nhiên? Nếu đại biểu đương nhiên thì có những quyền hạn gì? Quy định ở văn bản nào?

Trả lời: Mục 3, điểm 3.1, Quy định 107-QĐ/TW của Bộ Chính trị ngày 19-8-2004 ghi: “Đồng chí phó bí thư thường trực hoặc ủy viên thường vụ thường trực tỉnh, thành ủy tham gia ban thường vụ đảng ủy công an tỉnh, thành phố; thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của cấp ủy viên (trừ quyền ứng cử). Chế độ sinh hoạt thực hiện theo quy chế làm việc của đảng ủy công an tỉnh, thành phố”.

Căn cứ quy định trên, đồng chí thường trực cấp ủy tham gia đảng ủy công an là đại biểu đương nhiên của đại hội, được thực hiện đầy đủ các quyền hạn của đại biểu dự đại hội (như các cấp ủy viên khác) chỉ trừ quyền ứng cử vì đồng chí này do cấp ủy tỉnh, thành phố chỉ định tham gia cấp ủy công an.

Hỏi: Đảng viên dự bị hết 12 tháng đã được chi bộ, đảng uỷ cơ sở có nghị quyết đề nghị ban thường vụ huyện uỷ chuẩn y thành đảng viên chính thức.

Trong thời gian chờ quyết định công nhận đảng viên chính thức, đảng viên đó có được bầu vào đoàn đại biểu dự đại hội đảng bộ cấp trên không? Có được bầu vào ban chấp hành đảng bộ không?

Trả lời: Điểm 3, Điều 5, Điều lệ Đảng ghi:

“Nghị quyết của chi bộ về đề nghị công nhận đảng viên chính thức phải được cấp uỷ có thẩm quyền quyết định”.

Điểm 3.1, Điều 3, Quy chế bầu cử trong Đảng (ban hành theo Quyết định số 77-QĐ/TW ngày 22-6-2000 của Bộ Chính trị) quy định:

“Tất cả đảng viên chính thức đều có quyền ứng cử vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng ở các cấp, dù đảng viên đó là đại biểu hay không là đại biểu của đại hội đảng”.

…“Chỉ có đại biểu chính thức (ở đại hội đại biểu) và đảng viên chính thức (ở đại hội đảng viên) mới có quyền ứng cử đại biểu đi dự đại hội đảng bộ cấp trên trực tiếp”.

Điểm 3.3, Điều 3 của Quy chế cũng nói rõ:

“Chỉ có đại biểu chính thức của đại hội đại biểu các cấp và đảng viên chính thức của đại hội đảng viên ở cấp cơ sở mới có quyền bầu cấp uỷ cấp mình và bầu đại biểu dự đại hội đảng bộ cấp trên.

Ở đại hội đảng viên cấp cơ sở, đảng viên sinh hoạt tạm thời và đảng viên dự bị không có quyền bầu cử”.

Căn cứ các quy định trên, trường hợp đồng chí đảng viên dự bị tuy đã được chi bộ xét, đảng uỷ cơ sở có nghị quyết đề nghị nhưng chưa có quyết định của ban thường vụ huyện uỷ công nhận đảng viên chính thức thì vẫn là đảng viên dự bị. Do vậy, đảng viên đó vẫn chưa đủ điều kiện để tham gia việc ứng cử, bầu cử vào đoàn đại biểu dự đại hội cấp trên cũng như bầu vào cấp uỷ của đảng bộ.

Hỏi: Chi bộ tôi có 19 đảng viên, đại hội chi bộ có mặt 17. Phần bầu cử (chi bộ bỏ phiếu kín) ba đồng chí trúng cử vào chi uỷ. Trước khi bầu bí thư chi bộ, đại hội trao đổi và giới thiệu hai đồng chí: A và B. Có 16 đồng chí đồng ý đề cử đồng chí A làm bí thư chi bộ (bằng hình thức giơ tay), một đồng chí giới thiệu đồng chí B. Đại hội tiến hành bỏ phiếu bầu bí thư chi bộ. Kết quả, đồng chí A được 16/17 phiếu, đồng chí B được 1/17 phiếu. Đồng chí bí thư đảng uỷ dự đại hội chỉ đạo ban kiểm phiếu công bố kết quả bầu: 16 phiếu hợp lệ, một phiếu bầu đồng chí B không hợp lệ; đồng chí A trúng cử bí thư chi bộ.

Một số đảng viên trong chi bộ băn khoăn: Việc công bố một phiếu bầu cho đồng chí B không hợp lệ có đúng không?

Trả lời: Về trình tự bầu cử chi uỷ như đồng chí nêu là đúng quy định. Đại hội đã bầu được ban chi uỷ gồm 3 đồng chí.

Tuy nhiên, khi bầu bí thư, đại hội giới thiệu hai đồng chí (16 đảng viên giới thiệu đồng chí A, một đảng viên giới thiệu đồng chí B).

Tình hình trên có thể hiểu như sau:

- Nếu đại hội không biểu quyết danh sách đề cử (không biểu quyết danh sách bầu bí thư là chưa đúng với quy định), để cả hai đồng chí trong danh sách bầu bí thư thì số phiếu bầu cho hai đồng chí A và B đều hợp lệ.

- Nếu đại hội đã biểu quyết danh sách bầu bí thư chỉ có đồng chí A thì phiếu bầu cho đồng chí B là không hợp lệ. Vì, theo Điều 4, mục 4.2, Quy định bầu cử trong Đảng (ban hành theo Quyết định 77-QĐ/TW của Bộ Chính trị) thì “Phiếu không hợp lệ là phiếu không do ban kiểm phiếu phát ra; phiếu bầu nhiều hơn số lượng quy định; phiếu không bầu cho ai trong danh sách bầu cử nhiều người; phiếu bầu người ngoài danh sách bầu cử…”.

Hỏi: Mục 19, Điều 13 (điểm 4) Hướng dẫn số 04-HD/TCTW ngày 5-2-2005 của Ban Tổ chức Trung ương ghi:

“Đối với cấp uỷ viên khi có thông báo nghỉ công tác để nghỉ hưu hoặc thôi tham gia chức danh quản lý thì đồng chí đó thôi tham gia sinh hoạt cấp uỷ; cấp uỷ cấp trên chỉ định đồng chí khác thay thế (thực hiện theo quy trình chỉ định bổ sung cấp uỷ viên)”.

Ở đảng bộ chúng tôi, sau các kỳ bầu cử HĐND, các đồng chí cấp uỷ viên đã thôi chức danh chủ tịch HĐND, chủ tịch UBND, trưởng công an xã… nhưng hiện nay không có ai làm đơn xin rút khỏi cấp ủy. Vậy các đồng chí đó có còn là cấp uỷ viên nữa không? Có được tiếp tục dự đại hội đảng bộ với tư cách là cấp uỷ viên đương nhiệm không?

Trả lời: Điều 13, điểm 4, Điều lệ Đảng quy định: “…Cấp uỷ viên đương nhiệm ở đảng bộ từ cấp tỉnh trở xuống, khi có quyết định nghỉ công tác để nghỉ hưu hoặc chuyển công tác đến đơn vị khác ngoài đảng bộ thì thôi tham gia các cấp uỷ đương nhiệm ở đảng bộ đó”.

Đối với các đồng chí cấp uỷ viên thôi tham gia chức danh quản lý, khi nào làm đơn xin rút khỏi cấp uỷ, cấp uỷ cấp trên chỉ định đồng chí cấp uỷ viên khác thay thế, khi đó đồng chí thôi tham gia chức danh quản lý mới chính thức thôi tham gia cấp uỷ đương nhiệm.

Trường hợp các đồng chí nêu, nếu những đồng chí cấp uỷ viên (giữ chức danh chủ tịch HĐND, chủ tịch UBND, trưởng công an xã...) thôi các chức danh quản lý, nhưng chưa làm quy trình rút khỏi cấp uỷ và chưa chỉ định đồng chí khác thay thế trong cấp uỷ, thì các đồng chí đó vẫn là cấp uỷ viên. Các đồng chí đó tiếp tục dự đại hội với tư cách là cấp uỷ viên đương nhiệm.