Nhân tố quan trọng để Thái Thụy về đích nông thôn mới ( 16/06/2020)


Tháng 10-2019, huyện Thái Thụy (Thái Bình) được công nhận đạt chuẩn quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) với 47/47 xã đạt tiêu chuẩn xã NTM. Có được kết quả này là do Đảng bộ huyện Thái Thụy đã tập trung huy động sức mạnh của toàn hệ thống chính trị vào cuộc và triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM, trong đó công tác tuyên truyền, vận động luôn được cấp ủy đảng, chính quyền các cấp coi trọng.

Đổi thay trên vùng đất anh hùng

Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM đã làm đổi thay nhanh chóng bộ mặt quê hương Thái Thụy, đơn vị được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1995. Đồng chí Phó Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Phạm Tùng Lâm phấn khởi cho biết: Sau 10 năm thực hiện, Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo đổi mới cơ bản, toàn diện ở Thái Thụy. UBND huyện thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM cấp huyện, có Văn phòng điều phối chương trình, hoạt động có hiệu quả. Vốn xây dựng nông thôn mới đạt hơn 3.874 tỷ đồng, trong đó Nhà nước cấp 968 tỷ đồng (chiếm 24.98%), nhân dân đóng góp hơn 2.172 tỷ đồng (chiếm 56.69%), vốn huy động khác hơn 734 tỷ đồng (chiếm 19,17%). Hiện nay, Thái Thụy không còn nợ đọng trong xây dựng NTM.

Về giao thông, toàn huyện có 219,4 km (100%) trục đường xã, liên xã được nhựa hoá, bê tông hoá đạt chuẩn; 213,9 km (100%) trục đường thôn được bê tông hoá đạt chuẩn; 517,8 km đường nhánh cấp I trục thôn và 290,4 km đường ngõ xóm được cứng hoá; 331 km đường trục chính nội đồng được cứng hoá, đạt chuẩn. 100% km đường huyện do huyện quản lý được bảo trì hằng năm.

Công trình thuỷ lợi trên địa bàn huyện được thiết kế và xây dựng phù hợp với quy hoạch thuỷ lợi chung bảo đảm tưới tiêu cho 37,198 ha (100%) diện tích đất nông nghiệp. Kiên cố hóa 312,813 km kênh mương (100%); tổ chức quản lý khái thác hệ thống thuỷ lợi đạt hiệu quả bền vững. 100% số xã có hệ thống điện nông thôn đạt chuẩn.

Bệnh viện Đa khoa huyện đạt tiêu chuẩn bệnh viện hạng 3; trung tâm y tế đạt chuẩn quốc gia. Trung tâm văn hoá huyện đạt chuẩn, hoạt động có hiệu quả. Tỷ lệ trường đạt chuẩn theo quy định.

Về phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2010-2018 đạt 4,47%. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp chuyển dịch tích cực: trồng trọt 35,9%, chăn nuôi và dịch vụ 31,4%, thủy sản 32,7%. Trồng trọt chuyển trọng tâm từ sản lượng sang chất lượng, toàn huyện có 31 xã xây dựng cánh đồng mẫu lớn (từ 30 đến 50 ha) với tổng diện tích 1.931ha; hình thành chuỗi liên kết sản xuất kinh doanh, có 15 xã liên kết sản xuất với các công ty, doanh nghiệp để sản xuất giống và thương phẩm. Sản lượng lương thực bình quân 170 nghìn tấn/năm; sản lượng lúa chất lượng cao đạt 32,5%; giá trị bình quân đạt 129,5 triệu đồng/ha/năm (năm 2018). Xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn tại 5 xã với 25 ha. Chăn nuôi phát triển theo hướng trang trại, gia trại quy mô vừa và nhỏ. Kinh tế trang trại phát triển khá, toàn huyện có 16 trang trại đạt tiêu chí trang trại của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Sản lượng thịt hơi xuất chuồng năm 2018 là 38.515 tấn. Nuôi trồng thuỷ sản tiếp tục phát triển, sản lượng khai thác và nuôi trồng đạt 55.328 tấn; đã hình thành riêng vùng nuôi trồng thuỷ sản công nghệ cao ở 4 xã với diện tích 65ha. Trong những năm qua, Thái Thụy đã tập trung chỉ đạo quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa tập trung, phát triển các trang trại, gia trại lớn. Với các cánh đồng mẫu lớn, huyện đã phối hợp chỉ đạo để có đầu ra cho sản phẩm, đẩy mạnh liên doanh, liên kết trong tiêu thụ hàng hóa cho nông dân. Toàn huyện đã có 25 xã xây dựng các mô hình liên kết sản xuất giống lúa và lúa thương phẩm, có hợp đồng sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Năm 2018, diện tích mô hình liên kết là 2.824,5 ha, sản lượng tiêu thụ là 17.397,8 tấn. Về chăn nuôi, sản lượng liên kết chuỗi là 3.000 tấn/năm. Về thủy sản đã hình thành vùng nuôi trồng theo công nghệ cao tại 4 xã. Về môi trường, 100% số xã ban hành quy chế thu gom rác thải, 38 xã có khu xử lý rác thải và lò đốt rác; 100% số xã có tổ thu gom rác thải, với 328 phương tiện thu gom rác. 7 làng nghề trên địa bàn huyện hoạt động bảo đảm vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, chất thải đúng quy trình.

An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn huyện được quan tâm chỉ đạo, không có tụ điểm phức tạp về trật tự xã hội.

Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Thái Thụy Phạm Tùng Lâm dẫn chúng tôi về thăm xã Thụy An, một xã thuộc vùng chua mặn, trước đây canh tác thuần nông, đời sống nhân dân còn khó khăn. Khi bắt tay vào xây dựng NTM, vấn đề lớn nhất là làm chuyển biến được nhận thức của nhân dân, khi nhân dân đồng lòng thì mọi việc đều thuận lợi. Phó Chủ tịch UBND xã Mai Công Hải cho biết: “Khi xây dựng NTM, Đảng ủy, UBND xã tập trung chỉ đạo hai vấn đề chính là xây dựng mô hình sản xuất quy mô lớn, huy động nhân dân góp công, góp của xây dựng cơ sở hạ tầng. Xã đã hoàn thành việc dồn điền đổi thửa quy hoạch thành các vùng sản xuất chuyên màu, VAC, cánh đồng mẫu, hạ tầng giao thông, thủy lợi cứng hóa”.

Thụy An đã xây dựng thành công cánh đồng mẫu lớn với diện tích 114 ha, luân canh 4 vụ (màu xuân, màu hè, lúa mùa, cây vụ đông) cho giá trị sản xuất 400 triệu đồng/ha/năm. Bình quân giá trị sản xuất trên 1 ha canh tác đạt 132 triệu đồng/năm, tốp đầu của huyện. Xã tập trung huy động sự đóng góp của nhân xây dựng 2.2 km đường giao thông, cứng hóa 4 km kênh mương nội đồng, 3.5 km đường giao thông nội đồng. Nhân dân trong xã đóng góp 3 tỷ đồng để xây dựng cơ sở hạ tầng. Giờ đây, khu trung tâm xã khang trang, bề thế, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa được xây dựng theo chuẩn NTM, đường giao thông đẹp theo chuẩn mẫu.

Một xã có nhiều đổi thay là Thụy Phúc. Thụy Phúc không nằm trong các xã chỉ đạo làm điểm, nhưng lại là xã về đích NTM sớm từ năm 2013. Sau 6 năm đạt chuẩn NTM, Thụy Phúc có điều kiện nâng chất các tiêu chí: Vấn đề môi trường được quan tâm hơn; tổ chức thu gom xử lý rác thải bằng công nghệ đốt rác nhiệt độ cao; tỉ lệ dân sử dụng nước sạch đạt 99%. Chủ tịch UBND xã Đoàn Xuân Lượng cho biết: “Sau khi được công nhận là xã NTM, cấp ủy, chính quyền và nhân dân dân trong xã tiếp tục rà soát các tiêu chí, tổ chức hoàn thiện và nâng cao các tiêu chí, nhất là tiêu chí về cơ sở hạ tầng, tập trung đầu tư đồng bộ phát triển sản xuất nông nghiệp dựa trên thế mạnh của xã để nâng cao thu nhập cho người dân. Hiện thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 42,5 triệu đồng/năm, tăng 1,6 lần so với năm 2013; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,9%. Xã đã được UBND tỉnh trao quyết định NTM kiểu mẫu vào tháng 10-2019.

Bộ mặt nông thôn Thái Thụy sau khi hoàn thành Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM đã thay đổi cơ bản và toàn diện. Điều dễ dàng nhận thấy là cơ sở hạ tầng làm thay đổi bộ mặt nông thôn, nhất là hệ thống điện, đường, trường, trạm, thủy lợi, giao thông xã nào cũng được củng cố, tu bổ, làm mới kiên cố, khang trang. Đi trên đường trục xã, trục thôn, chúng tôi cứ nghĩ như đường trục chính của huyện, qua trung tâm các xã mà cứ nghĩ như đi vào thị trấn; qua các cụm công nghiệp vào giờ tan tầm có hàng trăm công nhân tỏa về các khu dân cư, tạo không khí sôi động trong lao động, sản xuất.

Những kinh nghiệm

Trước hết, phải làm tốt công tác chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân để tạo sự đồng thuận, thống nhất, quyết tâm thực hiện. Quá trình chỉ đạo thực hiện, Huyện ủy đã làm tốt công tác tuyên truyền để người dân hiểu được đây là chương trình tổng thể, lâu dài, cần có bước đi, cách làm phù hợp với từng địa phương, không nóng vội, chủ quan, chạy theo thành tích hoặc trông chờ, ỷ lại vào cấp trên, người dân vừa là chủ thể, vừa là đối tượng thụ hưởng thành quả đạt được. Chúng tôi đã ban hành các nghị quyết chuyên đề về xây dựng NTM, lập đề án, thành lập ban chỉ đạo của các xã và huyện, phân công các đồng chí trong cấp ủy, cán bộ chủ chốt các cấp phụ trách từng phần việc. Những nghị quyết khi xây dựng đều được bàn bạc, thống nhất trong cấp ủy, chính quyền, ban chỉ đạo của các xã, huyện, họp HĐND, quán triệt đến các thôn, tổ dân cư để nhân dân được tham gia ý kiến.

Vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp từ huyện đến cơ sở có ý nghĩa quyết định thành công trong xây dựng NTM. Huyện ủy xác định nhiệm vụ trọng tâm của huyện là phải xây dựng và thực hiện đề án tái cơ cấu nông nghiệp, nông thôn, quy hoạch sắp xếp lại nông nghiệp của các xã và toàn huyện; xây dựng cơ sở hạ tầng của các xã và huyện phù hợp với điều kiện của địa phương; xây dựng NTM của các xã và huyện đạt tiêu chuẩn quy định. Quá trình thực hiện phải bảo đảm tính khoa học, sát với thực tế, xác định bước đi, lộ trình phù hợp, chọn từng nội dung chỉ đạo, việc nào làm trước, việc nào làm sau, tập trung vào những vấn đề trọng tâm. Từng cấp ủy viên phải hiểu rõ công việc được phân công, hằng tháng, hằng quý có kiểm điểm, rút kinh nghiệm trong lãnh đạo tổ chức thực hiện. Tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện những sai sót và giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện. Huyện đã chỉ đạo làm điểm để rút kinh nghiệm, mở các hội nghị chuyên đề, lớp tập huấn nghiệp vụ từ huyện đến các xã; các tổ chức chính trị - xã hội xây dựng chương trình hành động, tuyên truyền vận động đoàn viên, hội viên tích cực tham gia.

Cấp ủy, chính quyền các cấp tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện cơ chế, chính sách hỗ trợ xây dựng NTM và tái cơ cấu nông nghiệp. Thực hiện Quyết định số 19/2003/QĐ-UBND ngày 7-11-2013 của UBND tỉnh Thái Bình bổ sung Quyết định 02/2013/QĐ-UBND sửa đổi quy định về cơ chế, chính sách hỗ trợ và quản lý đầu tư xây dựng công trình kết cấu hạ tầng nông thôn, huyện đã chỉ đạo thực hiện tốt việc hỗ trợ xi măng cho các xã, thôn để xây dựng công trình hạ tầng. Huyện có quyết định về khen thưởng động viên những cá nhân, tập thể có thành tích và ứng dụng thành công về khoa học, góp phần xây dựng NTM có hiệu quả.

Một yếu tố quan trọng quyết định thành công trong xây dựng NTM ở Thái Thụy là có sự đoàn kết trong nội bộ Đảng, chính quyền, các đoàn thể từ huyện đến xã, thôn, khu dân cư, phát huy được vai trò lãnh đạo của Đảng bộ, chính quyền, chi bộ, thôn, tổ dân cư, bố trí cán bộ từ huyện đến xã, thôn bảo đảm đúng người, đúng việc, phát huy được năng lực sở trường của từng chức danh, đặc biệt là các cán bộ trong cấp ủy xã, ban chi ủy thôn, tổ dân cư đó phải là những cán bộ có phẩm chất đạo đức, biết việc, có nhiệt tình, trách nhiệm, gương mẫu, nói đi đôi với làm, có uy tín trong nhân dân.

Tăng cường công tác kiểm tra giám sát trong xây dựng NTM, bảo đảm vấn đề tài chính ở tất cả các dự án, các công trình đều được công khai, minh bạch, có sự giám sát của cộng đồng. Các xã, thôn đều có ban kiểm tra, giám sát. Kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra, giám sát với thanh tra nhân dân, tổ an ninh bảo vệ của thôn, tổ dân cư. Các thành viên đều được tập huấn.

Lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở. Nhận thức đây là vấn đề quan trọng bảo đảm thành công trong xây dựng NTM, Huyện ủy Thái Thụy đã có nghị quyết chuyên đề chỉ đạo các xã thực hiện, chỉ đạo công khai, minh bạch những vấn đề xây dựng NTM như: Xây dựng và thực hiện quy hoạch, thu, chi tài chính và đóng góp của nhân dân, dự toán, quyết toán các công trình xây dựng cơ bản... Kinh nghiệm cho thấy, khi người dân được tham gia bàn bạc dân chủ, có sự giám sát của cộng đồng, họ thấy mình thực sự là người chủ nên tích cực tham gia, đóng góp, hạn chế được nợ đọng trong xây dựng NTM. Định kỳ 6 tháng và hằng năm, các thôn, xã đều tổ chức hội nghị để nhân dân góp ý với cấp ủy, chính quyền, những ý kiến đúng đắn đều được tiếp thu xử lý kịp thời, mọi vấn đề vướng mắc đều được tập trung giải quyết, không để kéo dài.


Nguyễn Hồng Chương
Tạp chí Xây dựng Đảng trân trọng đăng toàn văn diễn văn bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đọc tại phiên bế mạc, sáng 1-2-2021.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: