Bảo đảm tiêu chuẩn và cơ cấu trong giới thiệu, lựa chọn nhân sự cấp ủy ( 16/06/2020)

                 

Tiêu chuẩn và cơ cấu cấp ủy là hai vấn đề quan trọng trong việc giới thiệu, lựa chọn nhân sự bầu vào cấp ủy. Tiêu chuẩn cấp ủy viên là những điều kiện cần và đủ mà người đảng viên phải có để được giới thiệu bầu vào cấp ủy và đảm nhiệm chức vụ được cấp ủy phân công. Cơ cấu cấp ủy là những quy định về thành phần tham gia cấp ủy để bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tính liên tục, kế thừa và phát triển của cấp ủy. Cấp ủy bảo đảm tiêu chuẩn, có cơ cấu hợp lý sẽ có năng lực lãnh đạo tổ chức thực hiện tốt nghị quyết của Đảng. Ngược lại, cấp ủy không bảo đảm tiêu chuẩn, cơ cấu không hợp lý thì vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng bị hạn chế, triển khai thực hiện nghị quyết của Đảng gặp khó khăn.

Những năm qua, Đảng ta luôn quan tâm đến việc bố trí nhân sự cấp ủy các cấp, hướng dẫn nội dung, quy trình giới thiệu, lựa chọn nhân sự cấp ủy các cấp bảo đảm tiêu chuẩn, cơ cấu. Căn cứ vào hướng dẫn của Trung ương, các tổ chức đảng nhìn chung đã thực hiện nghiêm túc việc giới thiệu, lựa chọn nhân sự cấp ủy cấp mình bảo đảm tiêu chuẩn và cơ cấu. Phần lớn cấp ủy viên các cấp được lựa chọn có bản lĩnh chính trị, có ý thức rèn luyện, phấn đấu vươn lên, có phẩm chất đạo đức cách mạng, tận tâm với công việc, gương mẫu tích cực thực hiện đường lối của Đảng. Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của nhiều tổ chức đảng đáp ứng được yêu cầu trong từng giai đoạn.

Tuy nhiên, việc giới thiệu, lựa chọn cấp ủy một số nơi còn chưa hợp lý, quá coi trọng tiêu chuẩn theo bằng cấp, chứng chỉ, hoặc nặng về cơ cấu. Một số cấp ủy viên năng lực thực tế hạn chế, thiếu gương mẫu, thiếu rèn luyện, vi phạm phải xử lý kỷ luật. Tính từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII đến nay, 92 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý đã bị thi hành kỷ luật, trong đó có 2 ủy viên Bộ Chính trị, 21 ủy viên Trung ương Đảng và nguyên ủy viên Trung ương Đảng. Ở cấp tỉnh, thành phố, huyện, các ngành có hàng trăm cán bộ là cấp ủy viên bị xử lý kỷ luật. Sáu tháng đầu năm 2019, cả nước khởi tố 176 vụ với 425 bị can phạm tội tham nhũng, Viện Kiểm sát truy tố 170 vụ với 381 bị can, Tòa án xét xử sơ thẩm 132 vụ với 351 bị cáo, trong đó có một số là cấp ủy viên. Những vấn đề nêu trên đã làm giảm lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với đồng chí ủy viên BTV Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy một tỉnh phía bắc, đồng chí cho biết, sau khi tổng hợp tình hình xây dựng quy hoạch nhân sự cấp ủy các cấp khóa tới của tỉnh. Đồng chí cho biết, nhìn lại đội ngũ cấp ủy viên các cấp nhiệm kỳ vừa qua mới thấy việc chỉ đạo thực hiện giới thiệu lựa chọn nhân sự cấp ủy các cấp của tỉnh còn hạn chế. Một số cấp ủy viên sau khi trúng cử phải đưa đi đào tạo, bồi dưỡng để đủ tiêu chuẩn. Có cán bộ phải đi học tập trung tới 2 năm, cấp ủy phải cử cán bộ tạm thời đảm nhiệm vị trí của đồng chí này. Sau khi đi học về, một số cán bộ đảm nhiệm công việc còn lúng túng. Có những ngành, cơ cấu nữ đạt tỷ lệ thấp. Đại hội cấp tỉnh chỉ bầu được 3 đồng chí nữ, trong khi cơ cấu cần 8 cán bộ nữ tham gia Tỉnh ủy. Về độ tuổi, do chưa mạnh dạn lựa chọn cán bộ trẻ để bầu vào cấp ủy, nên khóa tới số cấp ủy viên đến tuổi nghỉ hưu khá nhiều. Như trong BTV Tỉnh ủy có 13 đồng chí thì nghỉ hưu là 7, tạo sự hẫng hụt, không bảo đảm tính liên tục, tính kế thừa (trong đó có 2 đồng chí là người đứng đầu công an tỉnh, quân sự tỉnh). Tương tự như vậy, cấp ủy xã, phường, thị trấn do chỉ đạo chưa chặt chẽ, nên đến nay quy hoạch nhân sự cấp ủy có nhiều khó khăn, lúng túng.

Từ những vấn đề nêu trên, để bảo đảm tiêu chuẩn và cơ cấu trong giới thiệu, lựa chọn nhân sự cấp ủy xin đề xuất một số biện pháp sau:

1. Việc giới thiệu, lựa chọn nhân sự cấp ủy các cấp là một quá trình chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng và thận trọng từ khâu lựa chọn, xây dựng quy hoạch đến đánh giá, đưa vào danh sách bầu cử. Vì vậy cần làm tốt công tác chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức cho cán bộ đảng viên về ý nghĩa, tầm quan trọng của tiêu chuẩn và cơ cấu cấp ủy, tạo sự thống nhất trong quá trình chỉ đạo, thực hiện. Mỗi cán bộ, đảng viên phải hiểu rõ tiêu chuẩn cấp ủy viên là những tiêu chí bắt buộc mỗi cấp ủy viên phải có để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ được phân công. Đó là lịch sử chính trị phải rõ ràng, trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng; phẩm chất đạo đức tốt, có phong cách, lối sống lành mạnh, có mối quan hệ tốt trong Đảng và trong nhân dân, được nhân dân tín nhiệm; thực hiện tốt chức trách nhiệm vụ được giao, không tham nhũng và tích cực đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực; có năng lực lãnh đạo và quản lý, vận động tập hợp quần chúng thực hiện nghị quyết của Đảng, được đào tạo kiến thức cơ bản về chuyên môn, nghiệp vụ quản lý, xây dựng Đảng; có sức khỏe và độ tuổi tham gia cấp ủy theo quy định. Cơ cấu cấp ủy cần bảo đảm số lượng cấp ủy viên làm công tác đảng, chính quyền, đoàn thể; cơ cấu cán bộ nữ, trẻ, người dân tộc thiểu số... theo quy định. Thực hiện đúng hướng dẫn của Trung ương, những trường hợp đặc thù của địa phương, đơn vị phải báo cáo cấp ủy cấp trên.

2. Chỉ đạo thực hiện tốt quy trình, phương pháp giới thiệu, lựa chọn nhân sự để quy hoạch cấp ủy các cấp. Đây là khâu chuẩn bị quan trọng để giới thiệu nhân sự. Việc giới thiệu, lựa chọn để quy hoạch phải được chỉ đạo chặt chẽ từ cơ sở. Kiên quyết không đưa những cán bộ không đủ tiêu chuẩn, không trong cơ cấu, không đúng quy định về độ tuổi vào quy hoạch. Quá trình xây dựng quy hoạch phải bảo đảm dân chủ, công khai, thực hiện nghiêm túc các bước của quy trình đánh giá cán bộ: Cán bộ dự kiến đưa vào quy hoạch tự đánh giá, tập thể cơ quan đơn vị, tổ chức đảng nơi cán bộ công tác đánh giá, cấp ủy cấp trên quản lý cán bộ và cơ quan tổ chức theo dõi cán bộ đánh giá, tổng hợp báo cáo cấp ủy phê duyệt. Điều quan trọng khi đưa cán bộ vào quy hoạch phải bám sát hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương, đối chiếu với tiêu chuẩn do Trung ương quy định và cơ cấu cấp ủy của địa phương, tiến hành lấy phiếu tín nhiệm giới thiệu nhân sự cấp ủy. Cuối cùng là, cán bộ được quy hoạch cấp ủy có đủ tiêu chuẩn, đúng cơ cấu, nhưng cần có khả năng thực tế hoàn thành nhiệm vụ cấp ủy giao.

3. Nâng cao vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức đảng, nhất là chi bộ nơi đảng viên sinh hoạt được giới thiệu, lựa chọn nhân sự cấp ủy. Tổ chức đảng và chi bộ nơi đảng viên được giới thiệu bầu vào cấp ủy sinh hoạt là nơi quản lý, đánh giá đảng viên đầy đủ và chính xác nhất; phải khẳng định được đảng viên được giới thiệu tham gia cấp ủy thật sự đủ tiêu chuẩn và đảm bảo phù hợp cơ cấu hay không.

4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong việc giới thiệu, lựa chọn nhân sự cấp ủy, bảo đảm chặt chẽ từ khâu chuẩn bị kế hoạch đến triển khai thực hiện. Cần quan tâm kiểm tra vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị về thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trách nhiệm nêu gương, những vấn đề liên quan đến phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tránh tình trạng nể nang, né tránh, hình thức trong đánh giá cán bộ, kiên quyết đưa ra khỏi quy hoạch và danh sách đề cử những cán bộ không đủ tiêu chuẩn và không đúng cơ cấu. Kiểm tra việc giải quyết những thắc mắc, tố giác, khiếu kiện của cán bộ và nhân dân đối với nhân sự cấp ủy; kết quả phải được công khai trong tổ chức đảng và những người thắc mắc, tố giác, khiếu kiện để bảo đảm sự đoàn kết trong nội bộ Đảng và trong nhân dân.

5. Sau khi lựa chọn và xây dựng quy hoạch cấp ủy, trước khi tiến hành đại hội để bầu, cấp ủy cần rà soát, đánh giá, lựa chọn giới thiệu nhân sự trong quy hoạch. Việc rà soát, đánh giá, lựa chọn cần được chuẩn bị đầy đủ, chu đáo gồm: lấy ý kiến của cấp ủy quản lý đảng viên, chuẩn bị hồ sơ, nhận xét, đánh giá, biên bản lấy phiếu tín nhiệm để báo cáo đại hội.

6. Nâng cao vai trò tham mưu của ban tổ chức cấp ủy các cấp, giúp cấp ủy xây dựng kế hoạch, nội dung, quy trình, phương pháp giới thiệu, lựa chọn nhân sự bảo đảm đúng hướng dẫn của Trung ương, phù hợp với đặc điểm của địa phương; phối hợp với cấp ủy, các ban của Đảng để chỉ đạo việc lựa chọn cán bộ đủ tiêu chuẩn và cơ cấu hợp lý; phân công cán bộ theo dõi giúp đỡ tổ chức đảng trong quá trình thực hiện. Biên soạn tài liệu, tổ chức hội nghị tập huấn, hướng dẫn việc giới thiệu, lựa chọn nhân sự cấp ủy bảo đảm tiêu chuẩn và cơ cấu.

Thực hiện tốt những nội dung trên đây là một bước quan trọng làm nên thành công của đại hội đảng bộ các cấp.


Hồng Văn
Các bài tiếp
Tác giả : PGS, TS. NGUYỄN QUỐC SỬU - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ. Đăng ngày: 16/06/2020
Tạp chí Xây dựng Đảng trân trọng đăng toàn văn diễn văn bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đọc tại phiên bế mạc, sáng 1-2-2021.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: