Đào tạo, bồi dưỡng công chức ở một số nước và kinh nghiệm cho Việt Nam ( 30/04/2020)

                    

Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức (CBCC) góp phần phát triển nguồn nhân lực hành chính có chất lượng cao, trước hết là trong lĩnh vực công và những nhu cầu khác của xã hội. Hiện nay, ở một số nước như Hoa Kỳ, Cộng hòa Pháp, Hàn Quốc, Xin-ga-po đã có nhiều cách làm hiệu quả trong việc đào tạo, bồi dưỡng CBCC để lại những kinh nghiệm quý cho Việt Nam.

Kinh nghiệm của Hoa Kỳ

Luật Đào tạo công chức Hoa Kỳ (năm 1958) quy định các cơ quan nhà nước phải tạo cơ hội đào tạo để nâng cao hiệu quả làm việc của công chức. Hoa Kỳ đặc biệt quan tâm tổ chức các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của công chức và hoạt động của cơ quan. Về đào tạo, pháp luật Hoa Kỳ yêu cầu mỗi cơ quan phải có quy trình xác định nhu cầu cải tiến chất lượng hoạt động và xác định chương trình đào tạo gắn với nhu cầu đó. Quy trình này thường bao gồm 4 bước: 1) Xác định chất lượng hoạt động theo yêu cầu đề ra của cơ quan, tổ chức và của từng công chức. 2) Xác định sự chênh lệch giữa chất lượng hoạt động hiện tại với chất lượng hoạt động theo yêu cầu. 3) Tìm hiểu nguyên nhân của sự chênh lệch về chất lượng và xác định, định liệu các phương pháp, chương trình tập huấn có giúp nâng cao chất lượng hoạt động theo yêu cầu hay không. 4) Đánh giá nhu cầu đào tạo và dựa trên sự đánh giá này để đề ra các chính sách, chủ trương về đào tạo, bồi dưỡng.

Kinh nghiệm của Cộng hòa Pháp

Chương trình đào tạo chủ yếu của Trường Hành chính quốc gia (ENA) Cộng hòa Pháp là loại hình đào tạo trước khi vào làm việc, bao gồm việc giảng bài và các kỳ thực tập. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên được xếp thứ hạng theo kết quả học tập và được phân làm việc cho các cơ quan hàng đầu. Các chương trình đào tạo của ENA tập trung vào các chủ đề như: giá trị đạo đức; toàn cầu hóa; những đòi hỏi của Liên minh châu Âu; các kỹ năng liên ngành; giao tiếp, đàm phán và các khuôn khổ pháp lý. Các khóa đào tạo ngắn hạn đặc biệt cũng được chú trọng, cung cấp các khóa đào tạo cho cán bộ cao cấp tại chính quyền địa phương, các cơ quan y tế, ngân sách và tư pháp.

Trường Hành chính quốc gia Pháp thực hiện đào tạo, bồi dưỡng theo nhóm công việc: Nguồn nhân lực (quản lý quy chế, chất lượng nhân viên và yêu cầu nghiệp vụ); vấn đề pháp luật (luật hành chính ứng dụng, làm quen với thủ tục kháng cáo, soạn thảo văn bản); vấn đề ngân sách và tài chính (kế toán ngân sách, kế toán tổng hợp, khuôn khổ kinh tế và pháp luật đấu thầu); đón tiếp công dân (giao tiếp trực tiếp và qua điện thoại); quản trị chung (thư ký hỗ trợ, lưu trữ, tổ chức công việc, tối ưu hóa hậu cần); đánh giá năng lực....

Luật Hiện đại hóa nền công vụ (năm 2007) đã đưa vào quy định trong Luật Tư pháp “quyền cá nhân được đào tạo” (DIF) trong cả 3 nhánh công vụ. Từ khi áp dụng Luật, nhân viên công vụ địa phương Pháp thực hiện sổ cá nhân theo dõi đào tạo với mục đích tổng hợp toàn bộ các khóa đã học và năng lực được đào tạo. Sổ này thuộc sở hữu của công chức, có trách nhiệm giữ gìn và dùng để sử dụng suốt cuộc đời công chức.

Kinh nghiệm của Hàn Quốc

Hàn Quốc đặc biệt chú trọng bồi dưỡng nguồn nhân lực, nhất là những người tài, khuyến khích và tạo điều kiện để nguồn nhân lực tài năng phát triển. Nhà nước quy định công chức chuyên nghiệp của nền công vụ phải thông qua đào tạo cơ bản về ngạch, bậc và chương trình đào tạo đặc biệt trước khi bổ nhiệm hoặc thăng chức. Cứ 5 năm, mỗi công chức ít nhất phải qua 3 lần học tập tại hệ thống các trường bồi dưỡng để được xét nâng ngạch, nâng bậc. Công chức mới được tuyển dụng phải tham gia một số chương trình đào tạo bắt buộc. Công chức trẻ (dưới 40 tuổi) có triển vọng bắt buộc phải qua các khóa đào tạo tập trung theo quy định. Luật Giáo dục của Hàn Quốc quy định mọi công chức có nghĩa vụ học tập suốt đời.

Mỗi công chức đều được động viên, khuyến khích tham gia một hình thức đào tạo nhân cách để phát triển toàn diện, nâng cao ý thức trách nhiệm về nhiệm vụ với tư cách là một thành viên của công vụ. Hình thức đào tạo nhân cách đặc biệt quan trọng đối với cán bộ lãnh đạo, vì nó góp phần nâng cao khả năng quản lý và lãnh đạo. Hình thức đào tạo linh hoạt. Ví dụ, chủ tịch xã quy định bắt buộc hằng năm phải được bồi dưỡng 70 tiết bằng nhiều hình thức: học tập trung, học qua mạng...

Ngoài các trung tâm, viện nghiên cứu của quốc gia, các doanh nghiệp đều có các viện, trung tâm nghiên cứu về khoa học, công nghệ theo chuyên môn sâu của ngành mà doanh nghiệp kinh doanh, trong đó tập hợp được một số lớn các chuyên gia, tiến sĩ đầu ngành. Các tập đoàn công nghiệp lớn như Samsung, Hyundai, Posco… đều có những trường đại học riêng, chuyên ngành để bồi dưỡng nguồn nhân lực có chất lượng cao. Công chức có thể tham gia các khóa học của các trường đại học này để cập nhật kiến thức chuyên ngành nhằm nâng cao chất lượng công việc. Kinh phí đào tạo chỉ cấp cho các vị trí cấp cao của Chính phủ.

Kinh nghiệm của Xin-ga-po

Nền công vụ Xin-ga-po luôn đặt chất lượng phục vụ, hiệu quả, hiệu lực lên hàng đầu và là nền công vụ luôn cải tiến để thích nghi với môi trường quốc tế để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Quy định pháp luật về bồi dưỡng công chức của Xin-ga-po quy định: Ưu đãi đầu tư lớn cho đào tạo (xây dựng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên; có chính sách ưu đãi như giáo dục phổ thông được miễn phí, bao gồm cả học phí, sách giáo khoa, máy tính, phí giao thông...). Quy định thời gian đào tạo tối thiểu bắt buộc là 100 giờ/năm đối với mỗi công chức; trong đó, 60% nội dung đào tạo chuyên môn, 40% nội dung đào tạo liên quan đến phát triển.

Có nhiều khóa học khác nhau dành cho các đối tượng như: Khóa học làm quen với công việc dành cho công chức mới được tuyển dụng hoặc mới chuyển công tác từ nơi khác đến; khóa học cơ bản đào tạo để công chức thích ứng với công tác của mình; khóa học nâng cao đào tạo bổ sung, giúp công chức đạt hiệu quả cao nhất trong công việc; khóa học mở rộng tạo điều kiện cho công chức có thể làm những công việc liên quan đến ngành, nghề khi cần thiết; khóa đào tạo nâng cao khả năng làm việc của công chức trong tương lai. Công chức được đi học sau đại học bằng học bổng của Chính phủ với điều kiện sau khi học phải phục vụ Chính phủ từ 3 đến 5 năm, nếu không thực hiện đúng cam kết phải trả lại tiền đào tạo. Trước khi đi học, người học ký cam kết và phải có hai người có đủ khả năng tài chính bảo lãnh để bảo đảm tiền của Chính phủ không bị thất thoát.

Theo quy định pháp luật, cơ sở đào tạo của Xin-ga-po hiện nay gồm Học viện Công vụ (CSC) và Viện Quản lý Xin-ga-po. Học viện Công vụ được thành lập năm 1996 bao gồm: Viện Phát triển chính sách, Viện Hành chính công và Quản lý. Ngoài ra, Học viện còn thành lập thêm Tổ chức tư vấn công vụ làm công tác tư vấn về chính sách và thực thi công tác đào tạo, tư vấn về các chương trình giảng dạy. Đây là đầu mối liên hệ giữa Xin-ga-po và các nước trong việc trao đổi kinh nghiệm và phương thức cải cách khu vực công. Theo Ban thư ký Khối thịnh vượng chung thì quy định pháp luật về đào tạo công chức ở Xin-ga-po quy định mỗi cơ quan, bộ, ngành phải tổ chức các khóa đào tạo chức năng chuyên ngành cho cơ quan mình, các trường hành chính công sẽ tổ chức các khóa đào tạo về chức năng, nhiệm vụ chủ yếu và lĩnh vực chính sách; các khóa đào tạo ngắn hạn như: quản lý chất lượng công vụ, quản lý thay đổi, quản lý con người - còn gọi là các kỹ năng sống, các khóa học về nâng cao năng lực cá nhân nhằm tăng cường hiệu quả làm việc của mỗi cá nhân, nâng cao nhận thức để họ tự tin trong cuộc sống và công việc.

Kinh nghiệm cho Việt Nam

Từ kinh nghiệm đào tạo CBCC của một số nước trên thế giới, thể rút ra một số kinh nghiệm cho Việt Nam như sau:

Thứ nhất, về quy định pháp luật, phải xây dựng khung pháp lý hoàn chỉnh, phù hợp cho quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng CBCC. Xác định rõ mục đích, phương pháp thực hiện nhằm tránh lãng phí về kinh phí, thời gian, nguồn nhân lực.

Thứ hai, phân loại CBCC thành các nhóm khác nhau, từ đó xây dựng nội dung, chương trình các khoá đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với nhóm đối tượng nhằm đạt hiệu quả tốt nhất. Có thể học tập kinh nghiệm của Pháp trong việc thực hiện Sổ cá nhân theo dõi quá trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng để có căn cứ theo dõi việc bồi dưỡng bắt buộc hằng năm đối với CBCC.

Thứ ba, có quy định pháp luật cụ thể về đầu tư kinh phí và xây dựng cơ sở vật chất, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giảng viên. Có quy định pháp luật cụ thể về cấp kinh phí học tập cho từng đối tượng CBCC, quy định cụ thể về kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cho CBCC trên cơ sở gắn trách nhiệm của cơ quan sử dụng và trách nhiệm của CBCC nhằm sử dụng hiệu quả kinh phí.

Thứ tư, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, sử dụng CBCC trong việc đánh giá, xác định nhu cầu, những thiếu hụt về năng lực và xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng hằng năm nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ. Đồng thời, có trách nhiệm đánh giá CBCC sau khóa đào tạo, bồi dưỡng, gửi phản hồi về cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nhằm giúp cho các cơ sở biết được chất lượng đào tạo, từ đó kịp thời điều chỉnh phù hợp.

Thứ năm, quy định pháp luật cụ thể về tăng cường hợp tác quốc tế trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ của đội ngũ giảng viên và trình độ của đội ngũ CBCC
Ngô Khiêm
Tạp chí Xây dựng Đảng trân trọng đăng toàn văn diễn văn bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đọc tại phiên bế mạc, sáng 1-2-2021.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: