Địa chỉ đỏ giữ gìn, phát huy giá trị lịch sử ( 30/04/2020)


Bảo tàng Lịch sử quốc gia (LSQG) là nơi lưu giữ lịch sử văn hóa lâu đời và truyền thống đấu tranh anh dũng, kiên cường trong quá trình dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam. Nơi đây vinh dự 6 lần đón Bác Hồ tới thăm và làm việc (1959-1964). Đến thăm Bảo tàng những ngày đầu thành lập, Bác đã ghi trong Sổ vàng lưu niệm: Trưng bày khéo, giải thích rõ. Viện Bảo tàng là một trường học tốt về lịch sử cách mạng của dân tộc Việt Nam. Đã 60 năm trôi qua, những nhắn nhủ, dặn dò, mong mỏi của Bác về “một trường học tốt” ấy luôn là kim chỉ nam xuyên suốt trong mỗi suy nghĩ, việc làm của cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động nơi đây.

Từ lời dạy của Bác Hồ

Bảo tàng LSQG được thành lập năm 2011 trên cơ sở sáp nhập Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam - hai “cánh chim đầu đàn” với bề dày truyền thống trong sự nghiệp gìn giữ, bảo tồn, phát huy di sản dân tộc. Bằng việc giữ gìn, trân quý những hiện vật mang giá trị lịch sử cách mạng, nơi đây đã góp phần giáo dục, nuôi dưỡng lòng yêu nước, tự hào dân tộc cho các thế hệ người dân Việt Nam, viết tiếp bao câu chuyện đẹp về người con đất Việt trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam đều được đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo thành lập sau khi kết thúc kháng chiến chống thực dân Pháp (năm 1954). Bởi vậy, Người rất quan tâm đến hoạt động của Bảo tàng. Trong 6 lần tới thăm Bảo tàng, ngoài tham quan trưng bày, Người còn nói chuyện, chỉ dạy, lưu bút trong Sổ vàng, viết bài trên báo Nhân Dân về vị trí, nội dung, ý nghĩa, vai trò - cũng là những định hướng hoạt động của Bảo tàng ngay khi mới thành lập. Câu chuyện về những lần được đón Bác, nghe Bác nói chuyện, dặn dò, chỉ dẫn những kiến thức về bảo tàng học được truyền tai nhau qua nhiều thế hệ cán bộ, viên chức nơi đây. Những hình ảnh Người chụp chung với cán bộ, đảng viên, nhân viên của Bảo tàng, chụp khi Người chăm chú xem nội dung trưng bày, khi Người trao đổi thân tình với chuyên gia Liên Xô sang giúp Việt Nam xây dựng Bảo tàng hay những bút tích Người để lại… đã trở thành những kỷ vật vô giá, ký ức không bao giờ phai. Bởi vậy, học tập và làm theo Bác Hồ từ lâu đã ăn sâu vào nếp nghĩ, cách làm của hơn 200 cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động Bảo tàng LSQG ngày nay.

Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Đảng ủy Bảo tàng LSQG đã quán triệt sâu sắc đến toàn thể cán bộ, đảng viên, nhân viên. Đảng bộ Bảo tàng có gần 90 đảng viên, sinh hoạt tại 4 chi bộ trực thuộc, làm việc tại 9 phòng chuyên môn, nghiệp vụ. Các chi bộ thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, qua đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong việc thi đua làm tốt nhiệm vụ chính trị, giữ gìn đạo đức, lối sống và nêu cao trách nhiệm nêu gương. Đảng ủy chỉ đạo các chi bộ trực thuộc xây dựng tiêu chí rèn luyện, phấn đấu tu dưỡng đạo đức, tác phong theo tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh phù hợp với tình hình của chi bộ và nhiệm vụ chuyên môn của cán bộ, đảng viên. Hằng năm, 100% đảng viên ký cam kết không suy thoái, không “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, phấn đấu học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. 100% đảng viên được kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, uốn nắn những hạn chế, khuyết điểm; động viên, biểu dương những cá nhân tiêu biểu. Đảng ủy phối hợp với Ban lãnh đạo và các tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên triển khai lựa chọn nội dung để tập trung học tập, rèn luyện đó là: thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; đấu tranh tự phê bình và phê bình; đổi mới tác phong, lề lối làm việc... “Đảng viên đi trước” nêu gương nên học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác đã lan tỏa sâu rộng đến mỗi cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động trong cơ quan. Mỗi người đều có ý thức rèn luyện nâng cao nhận thức chính trị, năng lực chuyên môn, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Viết tiếp những giá trị lịch sử

Với chức năng và nhiệm vụ của mình, Bảo tàng LSQG đã đóng góp đáng kể vào việc tuyên truyền, giáo dục về lịch sử, lòng tự hào dân tộc, về tấm gương đạo đức, phong cách và tư tưởng của Người. Bảo tàng LSQG hiện lưu giữ và bảo quản khoảng 200.000 hiện vật, tư liệu lịch sử văn hóa Việt Nam, gồm 19 bảo vật quốc gia cùng nhiều sưu tập quý hiếm vào bậc nhất so với các bảo tàng cùng loại hình ở trong nước và khu vực. Trong đó, giai đoạn lịch sử Việt Nam từ thời Tiền sử đến năm 1945 có gần 110.000 tài liệu, hiện vật là di vật, cổ vật; giai đoạn lịch sử Việt Nam từ giữa thế kỷ XIX đến ngày nay có khoảng hơn 80.000 tài liệu, hiện vật về lịch sử cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo của Đảng qua các thời kỳ, trong đó có 2 bảo vật quốc gia là tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đường Kách Mệnh và Ngục trung nhật ký (Nhật ký trong tù).

Từ năm 2016 đến 2019, Bảo tàng đã tổ chức thành công 33 trưng bày chuyên đề, trong đó có 13 chuyên đề trưng bày tại Bảo tàng, 12 trưng bày phối hợp với các đơn vị và lưu động tại các địa phương, 8 trưng bày tại nước ngoài. Nhiều trưng bày chuyên đề tại Bảo tàng có nội dung gắn với lịch sử đất nước, lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng và nhân dân ta như: “Bảo vật hoàng cung - Kim sách triều Nguyễn (1802-1945)”, “Mặt trận Việt Minh - Đại đoàn kết dân tộc (1941-1951)”, “Đổi mới - hành trình của những ước mơ”; “Bảo vật quốc gia Việt Nam tại Bảo tàng LSQG”, “90 năm Đảng Cộng sản Việt Nam - Những mốc son lịch sử (3-2-1930 - 3-2-2020)”… Những trưng bày, triển lãm ấy đã giúp công chúng nhận thức đầy đủ hơn về lịch sử hào hùng của dân tộc, của Đảng, nhất là nhận thức của thế hệ trẻ về những hy sinh, cống hiến của các thế hệ cha anh cho Tổ quốc. Bên cạnh đó, Bảo tàng LSQG đã phối hợp với các bảo tàng khác tổ chức nhiều trưng bày chuyên đề về Chủ tịch Hồ Chí Minh như: “Ánh sáng từ “Đường Kách mệnh”; “Hồ Chí Minh - Chân dung một Con Người”; “Hành trình vươn tới những ước mơ - 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1969-2019); triển lãm “Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Nguồn sáng dẫn đường” (1969-2019)… đã góp phần sáng rõ chân dung, tư tưởng, lòng nhân ái bao la của Chủ tịch Hồ Chí Minh, để mỗi người đến xem đều có thể cảm nhận chân thực, sâu sắc những bài học từ Người.

Ngoài trưng bày, triển lãm, Bảo tàng LSQG luôn chú trọng xây dựng các chương trình giáo dục phục vụ đối tượng là học sinh, sinh viên. Hoạt động của “Câu lạc bộ Em yêu lịch sử”, “Giờ học lịch sử” ở Bảo tàng đã tạo nên “sân chơi” bổ ích, thu hút hàng nghìn học sinh nhiều trường trên địa bàn Hà Nội và lan tỏa ra các tỉnh, thành phố trên cả nước tạo nên đặc trưng, thương hiệu cho các hoạt động giáo dục của Bảo tàng LSQG những năm qua. Để “sân chơi” ngày càng hấp dẫn cho các em, những cán bộ, viên chức của Bảo tàng đã nghiên cứu lập kế hoạch, xây dựng các chủ đề, các trò chơi dân gian, trò chơi lồng ghép kiến thức lịch sử… Các chủ đề như “Tiến trình lịch sử Việt Nam và văn minh sông Hồng”, “Thời kỳ dựng nước đầu tiên đến chiến thắng Bạch Đằng năm 938”, “Thời kỳ đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược và giành độc lập dân tộc (1858-1945)”... được lồng ghép với các trò chơi như Theo dòng lịch sử, Lật mảnh ghép tìm di sản, Ai nhanh ai đúng, Đuổi hình bắt chữ... Các em học sinh còn được tham gia hoạt động trải nghiệm tập làm hướng dẫn viên, hay học lịch sử bằng tiếng Anh, tham gia hóa trang thành những nhân vật lịch sử... “Học mà chơi, chơi mà học”, lịch sử không còn là môn học khô khan mà đã trở thành niềm yêu thích, đam mê nghiên cứu, tìm hiểu của các em học sinh.

Trong bài viết “Xem Viện Bảo tàng cách mạng” với bút danh T.L, đăng trên báo Nhân Dân số ra ngày 4-7-1959, Bác Hồ đã viết: Nói tóm lại người đến xem Viện Bảo tàng cần vừa xem vừa suy nghĩ và liên hệ với bản thân mình. Các đồng chí phụ trách giới thiệu thì cần nói rõ ý nghĩa cách mạng của những vật trưng bày. Làm như thế sẽ rất bổ ích. Người còn viết: Nếu mọi người học tập thấm nhuần tinh thần anh dũng và chí khí kiên cường, học được ở Viện Bảo tàng, mà quyết tâm làm đúng chính sách của Đảng, đi đúng đường lối quần chúng, đặt lợi ích chung lên lợi ích riêng, thì chúng ta nhất định thắng lợi trong mọi việc. Thấm nhuần lời dạy của Người, mỗi cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động Bảo tàng LSQG đã không ngừng học hỏi, vừa làm tốt nhiệm vụ của mình - sưu tầm, gìn giữ những giá trị cổ, vừa bằng những việc làm, hành động thiết thực để lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống. Thái độ làm việc nghiêm túc, đúng mực, ân cần, chu đáo của các cán bộ, viên chức, người lao động tại Bảo tàng đã tạo ấn tượng đẹp với mỗi khách đến tham quan, học tập, nghiên cứu. Bởi vậy qua từng năm, lượt khách đến Bảo tàng đều tăng.

Kiên trì học tập và làm theo Bác Hồ trong mỗi lời nói, việc làm để luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, Bảo tàng LSQG đã vinh dự được nhận nhiều phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước trao tặng: 1 Huân chương Hồ Chí Minh, 3 Huân chương Độc lập, 5 Huân chương Lao động… Đảng bộ Bảo tàng nhiều năm được công nhận danh hiệu “trong sạch, vững mạnh” và “trong sạch, vững mạnh tiêu biểu”. Vinh dự, tự hào nối dài những thành tựu, các thế hệ cán bộ, viên chức, người lao động Bảo tàng LSQG tiếp tục thi đua học tập và làm theo Bác, cùng nhau xây dựng Bảo tàng xứng đáng “là một trường học tốt về lịch sử cách mạng của dân tộc Việt Nam ta” như lời Người căn dặn.


Vũ thị hồng thắm
Học viện Tài chính
Tạp chí Xây dựng Đảng trân trọng đăng toàn văn diễn văn bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đọc tại phiên bế mạc, sáng 1-2-2021.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: