Phát triển đảng viên trong sinh viên ở Hà Nội: Dễ mà khó ( 30/04/2020)


Nguồn khá dồi dào

Hà Nội với lợi thế là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội quốc gia, quy tụ hơn 100 trường đại học, cao đẳng công lập và ngoài công lập, với khoảng trên 300.000 sinh viên, cao nhất cả nước. Những năm qua, Thành ủy Hà Nội luôn quan tâm chỉ đạo thực hiện tốt công tác bồi dưỡng, phát triển đảng viên trong lực lượng đông đảo này.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVI xác định công tác phát triển đảng viên là 1 trong 16 chỉ tiêu chính của nhiệm kỳ 2015-2020. Trong đó, một biện pháp quan trọng để kết nạp trên 12.000 đảng viên là đẩy mạnh công tác kết nạp đảng viên trong sinh viên. Trước đó, Thành ủy đã có Chỉ thị số 12-CT/TU ngày 9-10-2012 “Về việc đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên trong đội ngũ trí thức và học sinh, sinh viên thuộc Đảng bộ TP. Hà Nội”.

Đảng bộ Khối Các trường đại học, cao đẳng Hà Nội quản lý 70 trường đại học, cao đẳng trên địa bàn với gần 18.000 đảng viên, trong đó đảng viên là sinh viên chiếm khoảng 60%. Từ năm 2013, cụ thể hóa Chỉ thị số 12 của Thành ủy, Đảng ủy Khối đã ban hành Kế hoạch số 40-KH/ĐUK ngày 15-3-2013 về “Đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên trong đội ngũ trí thức và học sinh, sinh viên thuộc Đảng bộ Khối Các trường đại học, cao đẳng Hà Nội”. Khi triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVI, BTV Đảng ủy Khối ban hành Hướng dẫn số 15-HD/ĐUK ngày 21-11-2016 hướng dẫn quy trình phát triển đảng viên khối các trường đại học, cao đẳng Hà Nội. Trong đó, quy định cụ thể về tiêu chuẩn sinh viên tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng; quy trình giới thiệu và cử đi học lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng; tiêu chuẩn kết nạp vào Đảng; quy trình kết nạp vào Đảng.

Hằng năm, Đảng ủy Khối tổ chức trên 45 lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng cho hơn 10.000 sinh viên. 3 năm qua (2017-2019), Đảng ủy Khối đã kết nạp 4.836 sinh viên vào Đảng.

Do Đảng ủy Khối đề ra chủ trương khuyến khích các trường tạo điều kiện để sinh viên đi học cảm tình đảng nên việc tạo nguồn kết nạp sinh viên vào Đảng không còn khó khăn như trước. Hướng dẫn số 15-HD/ĐUK của Đảng ủy Khối quy định những sinh viên học tập ít nhất 6 tháng tại trường, điểm học lực và rèn luyện từ khá trở lên, năng nổ tham gia các hoạt động đoàn, hội sẽ được xét đi học lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng. Hằng năm, Đảng ủy Khối phân bổ chỉ tiêu về các trường nhưng không khống chế số lượng mà coi trọng chất lượng nhằm tạo điều kiện tối đa cho các sinh viên được giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống. Sinh viên được kết nạp vào Đảng tại trường cần phải có thành tích học tập khá, giỏi, lý lịch rõ ràng, phẩm chất chính trị tốt, đạo đức, lối sống gương mẫu, tích cực trong công tác đoàn và phong trào thanh niên, sinh viên. Những trường có tỷ lệ kết nạp sinh viên vào Đảng cao như Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đại học Kinh tế quốc dân, Đại học Lao động - Xã hội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Đại học Bách khoa Hà Nội…Tuy nhiên, mỗi trường cũng chỉ kết nạp trung bình 100 đảng viên từ nguồn sinh viên mỗi năm.

Học viện Báo chí và Tuyên truyền được xếp vào nhóm những trường đứng đầu cả nước về phát triển đảng viên trong sinh viên. Hằng năm nhà trường mở 2 lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng, kết nạp trên 200 đảng viên. Điều kiện để kết nạp là sinh viên phải đạt ít nhất 5 học kỳ tiên tiến liên tiếp với điểm trung bình từ 7.0 trở lên, trong đó phải có ít nhất 1 kỳ đạt từ 8.0 trở lên, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động của lớp và của đoàn thể.

Trường Đại học Kinh tế quốc dân dẫn đầu khối trường kinh tế với việc duy trì kết nạp mỗi năm từ 120 đến 150 đảng viên là sinh viên. Ở khối ngành lý luận xã hội, Trường Đại học Lao động - Xã hội, trong 3 năm (2017-2019) Đoàn trường đã giới thiệu hơn 350 đoàn viên ưu tú là sinh viên cho Đảng và đã có 215 sinh viên được kết nạp vào Đảng. Đồng chí Hà Xuân Hùng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Lao động - Xã hội cho biết: “Phát triển đảng viên trong sinh viên có nhiều ưu điểm. Đây là đội ngũ trí thức trẻ, đầy nhiệt huyết, thồi luồng sinh khí mới cho Đảng. Chúng tôi chủ động lọc và kết nạp những sinh viên ưu tú, tinh túy nhất trong tổng số 16.000 sinh viên của trường”.

Còn những “điểm nghẽn”

Nhiều người nhận định, việc phấn đấu trở thành đảng viên trong trường đại học dễ dàng hơn so với các môi trường khác. Thực tế cho thấy, trở thành đảng viên khi còn là sinh viên là một thử thách lớn, bởi sinh viên vừa phải học tập tốt, vừa phải tích cực tham gia các phong trào, có trách nhiệm với tập thể. Việc được đi học cảm tình đảng cũng trải qua nhiều bước xét duyệt, từ chi đoàn đến đoàn trường rồi tới chi bộ, nơi sinh viên đang học tập.

Đồng chí Vũ Tuấn Dũng, Bí thư Đảng ủy Khối Các trường đại học, cao đẳng Hà Nội nhận xét: “Số lượng sinh viên được kết nạp vào Đảng trong Đảng bộ Khối lớn nhất trong số các đảng bộ cấp trên cơ sở của Hà Nội. Tuy nhiên, chất lượng còn chưa đồng đều giữa các đơn vị trong Khối. Điều này xuất phát từ đặc điểm, tính chất đào tạo, trình độ chuyên môn và ý thức chủ động tự giác trong nhận thức của sinh viên. Hầu hết sinh viên trong Khối Các trường đại học, cao đẳng Hà Nội đều có trình độ chuyên môn cao, nhưng nhóm trường kinh tế, xã hội luôn có nhiều sinh viên được kết nạp hơn nhóm các trường nghiên cứu hay trường nghệ thuật”.

Bên cạnh đó, việc tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác giáo dục thế hệ trẻ còn chưa kịp thời và thiếu tính đồng bộ, hiệu quả. Một bộ phận sinh viên còn thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, thiếu lý tưởng, xa rời truyền thống lịch sử, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Các thế lực thù địch ra sức chống phá Đảng và Nhà nước ta thông qua mạng xã hội - một phương tiện thông tin mà sinh viên tiếp xúc hằng ngày, hằng giờ, ít nhiều làm ảnh hưởng đến lý tưởng phấn đấu vào Đảng của sinh viên. Nhiều sinh viên chưa có ý thức phấn đấu vào Đảng trong khi tổ chức đoàn chịu sức ép về số lượng giới thiệu đoàn viên ưu tú tham gia các lớp học cảm tình đảng nên thường tập trung giới thiệu những sinh viên năng nổ hoạt động, học tập tốt, mà số này không nhiều. Đồng chí Vũ Ngọc Huyên, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Học viện Nông nghiệp Việt Nam chia sẻ: “Trường thành lập chi bộ sinh viên để chủ động theo dõi, phát triển, hướng dẫn các đảng viên mới kết nạp. Tuy nhiên, do trường đang đào tạo theo hình thức tín chỉ nên việc sinh hoạt đoàn gặp nhiều khó khăn và mô hình tập hợp theo lớp sẽ bị xóa mờ dần. Điều này dẫn đến tình trạng sinh viên thờ ơ với việc tham gia bỏ phiếu bình bầu đoàn viên. Vì vậy, đánh giá điểm rèn luyện của sinh viên đôi khi cũng không chính xác...”.

Hiện nay, dưới sự tác động của kinh tế thị trường và sự hội nhập kinh tế quốc tế, sinh viên nhóm ngành kinh tế và nghệ thuật thường có xu hướng lựa chọn làm việc cho các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nước ngoài hoặc đi du học, khởi nghiệp, cho nên họ không xác định vào Đảng là mục tiêu phấn đấu của mình. Không ít sinh viên chưa nhận ra được lợi ích của việc vào Đảng và ngại bị ràng buộc bởi các quy định, điều lệ. Họ cũng lo lắng nơi họ làm việc sau này có tổ chức đảng để tiếp tục sinh hoạt không? Hồ Anh Đức, sinh viên Lớp Kinh tế đầu tư 59D, Trường Đại học Kinh tế quốc dân là một cán bộ đoàn năng nổ với thành tích học tập khá, tuy nhiên Đức vẫn chưa hề có ý định vào Đảng. Đức thẳng thắn chia sẻ: “Việc phấn đấu vào Đảng với em hiện nay cũng có khó khăn, bởi em đặt mục tiêu sẽ đi du học sau khi tốt nghiệp, sau đó trở về làm việc tại các tập đoàn tư nhân trong nước hoặc các doanh nghiệp nước ngoài. Là đảng viên hay không cũng không phải là tiêu chí tuyển dụng của doanh nghiệp. Nếu em sinh hoạt tại chi bộ địa phương, em e rằng không bảo đảm được thời gian, cũng như khả năng đóng góp ý kiến của mình”.

Một vấn đề đáng quan tâm nữa là công tác phát triển đảng viên trong sinh viên các trường ngoài công lập khó khăn hơn nhiều so với các trường công lập. Số lượng sinh viên kết nạp vào Đảng hằng năm ở các trường ngoài công lập chỉ “đếm trên đầu ngón tay”, thậm chí có trường còn không kết nạp được đảng viên. Nguyên nhân là do đa số các trường ngoài công lập không có tổ chức đảng nên chưa coi trọng việc phát triển đảng viên trong sinh viên. Lãnh đạo nhiều trường cũng không là đảng viên nên họ không mặn mà với công tác phát triển đảng. Hầu hết sinh viên tại các trường dân lập không nhận thức rõ ràng về sự cần thiết phấn đấu vào Đảng, họ thường tập trung vào việc học chuyên môn và học nghề.

Cần có giải pháp linh hoạt

Để khắc phục những khó khăn về tạo nguồn phát triển đảng viên trong sinh viên, các trường cần chủ động xây dựng các chi bộ sinh viên. Nên bố trí bí thư chi bộ đồng thời là bí thư đoàn trường để phù hợp cho công tác phát hiện, theo dõi, phát triển, giúp đỡ đoàn viên ưu tú phấn đấu vào Đảng. Thực tế ở các trường: Đại học Bách Khoa, Đại học Lao động - Xã hội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Đại học Kinh tế quốc dân những năm qua cho thấy, cách làm này đã phát huy tối đa vai trò của tổ chức đoàn trong việc giới thiệu những đoàn viên ưu tú cho Đảng.

Anh Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn Trường Đại học Kinh tế quốc dân cho biết: “Để có nguồn cảm tình đảng dồi dào hơn, Đoàn trường đã chủ động tuyên truyền về Đảng cho sinh viên ngay từ khi mới vào trường, làm cho các bạn hiểu vào Đảng là niềm tự hào, là cơ hội được đứng chung hàng ngũ với những người ưu tú, có môi trường tốt để trưởng thành... Sau đó, Đoàn trường sẽ tổ chức cho sinh viên đăng ký để được bồi dưỡng và hướng dẫn những bước cụ thể để trở thành đảng viên. Để được vào Đảng, sinh viên vừa phải là người xuất sắc trong học tập, vừa phải có khát vọng, có chí hướng phấn đấu vào Đảng từ đầu, chứ không phải là được giới thiệu rồi mới phấn đấu như trước đây”.

Khắc phục những khó khăn trong đánh giá năng lực rèn luyện và việc lấy ý kiến tổ chức đoàn khi làm quy trình, thủ tục kết nạp đang bị tác động bởi việc học tín chỉ, các trường cần phát huy tối đa vai trò của các tổ chức đoàn, hội. Đoàn trường Đại học Kinh tế quốc dân đã lượng hóa các yêu cầu về công tác đoàn bằng cách đưa ra bảng điểm tích lũy đoàn viên theo thang điểm cụ thể. Khi đạt đủ điểm quy định, sinh viên sẽ được thẩm tra lý lịch, được trao đổi, phỏng vấn trực tiếp để làm rõ lập trường tư tưởng, nếu đạt yêu cầu tổ chức sẽ phân công đảng viên chính thức theo dõi, giúp đỡ.

Bí thư Đảng ủy Khối Các trường đại học, cao đẳng Hà Nội Vũ Tuấn Dũng cho biết, mấu chốt của việc tạo nguồn kết nạp đảng viên trong sinh viên hiện nay nằm ở khâu đào tạo. Công tác bồi dưỡng nhận thức về Đảng hiện nay cần phải được mô hình hóa theo phương thức đổi mới, sáng tạo hơn. Bên cạnh việc tổ chức các lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng, ngay từ các buổi học chính trị đầu khóa cần làm tốt công tác giáo dục tư tưởng chính trị, bồi dưỡng nhận thức về Đảng để sinh viên có nhận thức đúng đắn việc phấn đấu vào Đảng. Các buổi học phải có đối thoại và trao đổi để thông suốt tư tưởng cho sinh viên.

Vai trò đội ngũ cấp ủy viên và văn phòng cấp ủy trong kết nạp đảng viên là sinh viên rất quan trọng. Do đó, cần có chế độ khuyến khích, hỗ trợ, bởi đa phần cấp ủy viên hoạt động kiêm nhiệm, trong khi đây lại là công việc đòi hỏi sự sâu sát, cẩn trọng. Cần thường xuyên tập huấn, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác đảng. Hơn ai hết, họ là những người “cầm tay, chỉ việc”, hướng dẫn cho sinh viên khi gặp khúc mắc, nhất là thủ tục giấy tờ. Nếu không phải người có chuyên môn và tâm huyết với nghề, rất dễ làm cho sinh viên bỏ cuộc giữa chừng trên con đường phấn đấu vào Đảng.

Các cấp ủy cần đẩy mạnh cải cách hành chính trong Đảng; tạo điều kiện cho cấp ủy các trường đại học thực hiện nhanh, gọn các bước thẩm tra, xác minh lý lịch vào Đảng, chuyển sinh hoạt đảng cho sinh viên... Nhiều trường tại Hà Nội hiện nay mạnh dạn áp dụng mô hình cho sinh viên được sinh hoạt 1 năm tại trường sau khi tốt nghiệp để các bạn có thời gian ổn định công tác. Thậm chí, quá trình sinh hoạt đảng có thể thực hiện theo mô hình trực tuyến để giảm thiểu thời gian, khoảng cách đi lại. Đây cũng là một thực tiễn cần tham khảo trong quá trình nghiên cứu để cải tiến các quy định về công tác đảng viên.


LƯU LY
Các bài trước
Tác giả : ***. Đăng ngày: 30/04/2020
Tác giả : TS. Lê Quang Hoan - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Đăng ngày: 30/04/2020
Tác giả : Đăng Khoa. Đăng ngày: 30/04/2020
Tác giả : Trần Xuân. Đăng ngày: 30/04/2020
Tác giả : PHẠM GIANG. Đăng ngày: 30/04/2020
Tạp chí Xây dựng Đảng trân trọng đăng toàn văn diễn văn bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đọc tại phiên bế mạc, sáng 1-2-2021.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: