Con đường về xã công tác của trí thức trẻ còn lắm gian nan ( 27/09/2019)

                         

            Nhằm tăng cường nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, tỉnh Cà Mau đã xây dựng Đề án số 01-ĐA/TU ngày 4-5-2012 về “tuyển dụng, đào tạo trí thức trẻ của tỉnh về công tác ở xã, phường thị trấn” (gọi tắt là Đề án 01). Với chính sách thu hút khá hấp dẫn, hơn 200 trí thức trẻ (TTT) đã vượt qua 339 ứng viên khác, về quê hương tham gia Đề án. Trong tâm thế khát vọng cống hiến của những cử nhân, kỹ sư trẻ, các TTT đã nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, mong muốn được chính thức trở thành cán bộ, công chức của xã. Tuy nhiên, sau 5 năm phấn đấu, vượt qua gian khó, phần lớn trong số họ đã kết thúc hoài bão của mình bằng một bản thanh lý hợp đồng lao động (HĐLĐ). Và, đằng sau sự hụt hẫng của các TTT là sự lãng phí về tiền, công sức và nguồn cán bộ, công chức trẻ ở một tỉnh nghèo.

Kỳ 1: Sự hụt hẫng của trí thức trẻ

Háo hức trở về

Con đường dài hun hút, mảnh khảnh đưa chúng tôi theo chân TTT về một vùng đất xa xôi của Đất Mũi - xã Tạ An Khương Đông. Đây là xã có TTT về làm việc nhiều nhất huyện (6 người) về làm việc ở huyện Đầm Dơi và một trong số họ là “thủ lĩnh” Câu lạc bộ TTT của huyện - anh Nguyễn Văn Miên. Buổi trưa hôm ấy, ngay dưới mái hiên nhà làm việc của trụ sở xã đã xập xệ, anh Miên cùng các TTT bồi hồi nhớ lại những ngày đầu trở về quê hương tham gia đề án theo tiếng gọi của tỉnh.    

Đó là thời điểm cuối năm 2012, anh Miên đang làm nhân viên kinh doanh Công ty Sunjin Vina Đồng Nai, với mức thu nhập bình quân 12 triệu đồng/tháng, thì nhận được tin tỉnh có đề án thu hút TTT về địa phương công tác. Là kỹ sư thủy sản mới ra trường hơn 1 năm, đọc thấy chính sách thu hút của tỉnh khá hấp dẫn, Miên nhận ra đây là cơ hội tốt để mình về làm việc gần nhà. Vì thế, anh mau chóng về Trường Phổ thông nội trú Việt Mỹ Cần Thơ (TP. Cần Thơ) gặp bạn gái là chị Trần Thị Xa, đang dạy ngữ văn ở trường với mức lương 8 triệu đồng/tháng, để rủ chị cùng về quê hương Cà Mau lập nghiệp. Làm hồ sơ dự tuyển, Miên đăng ký thử việc chức danh công chức địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường, Xa đăng ký thử việc chức danh công chức Văn phòng - tư pháp cấp xã. Cả hai đều trúng tuyển, họ trở về quê nhà trong niềm hân hoan, bỏ lại phía sau phố xá sôi động, trường lớp khang trang nơi đang làm việc. Anh Miên nhớ lại: “Ban đầu cô ấy đâu có chịu. Nhưng em nói, về để sau đám cưới thì hai đứa luôn được bên nhau, khi sinh con thì gần ông bà... Vậy nên Xa mới đồng ý”.

Với TTT Nguyễn Diễm Trang, việc trở về tham gia đề án của tỉnh không chỉ đơn thuần là được về làm việc gần nhà, mà quan trọng hơn, chị muốn thử sức mình trong môi trường cơ quan nhà nước. Tốt nghiệp đại học với bằng Cử nhân Luật, nhanh nhẹn, hoạt bát, Trang nhanh chóng có việc làm ổn định tại một công ty điện gió ở tỉnh Bạc Liêu nhưng Trang quyết định trở về tỉnh và đăng ký dự tuyển chức danh công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã.

Đối với Cử nhân Văn học Lê Văn Pháp thì Đề án 01 là một cơ hội tốt để anh được vào cơ quan nhà nước làm việc - ước mơ của nhiều bạn trẻ. Vì vậy, ngay sau khi xem thông báo trên ti-vi, anh liền trở về tỉnh và sớm hoàn thành các thủ tục hồ sơ dự tuyển chức danh công chức văn phòng - thống kê xã.

Miên, Xa, Pháp, Trang là 4 trong 201 TTT đã vượt qua 339 ứng viên khác để trở thành những người tham gia Đề án 01 của tỉnh. Trong đó có 2 thạc sĩ, 199 đại học; 5 người đang tham gia công tác ở xã; 196 người vừa tốt nghiệp đại học; 88 nam và 113 nữ; 200 người hộ khẩu thường trú trong tỉnh... Sau 3 đợt tuyển chọn trong các năm 2012-2014, đề án đã đưa 197 TTT về công tác tại 78/101 xã, phường, thị trấn.

TTT tham gia Đề án 01 đông là do tỉnh làm tốt công tác tuyên truyền, xét tuyển công khai. Đặc biệt, tỉnh đề ra chế độ đãi ngộ khá hấp dẫn: TTT tham gia đề án được hưởng 85% bậc lương khởi điểm (tương ứng với trình độ chuyên môn) và hưởng các chế độ khác như công chức cấp xã; được hỗ trợ khó khăn thêm 15% bậc lương khởi điểm trong thời gian tập sự; hỗ trợ ban đầu một lần bằng 13, 15 hoặc 18 lần mức lương cơ sở/người (tương ứng với bằng tốt nghiệp đạt trung bình, khá, giỏi); hỗ trợ ưu đãi thêm 50% mức lương hiện hưởng/tháng trong thời gian 5 năm tham gia đề án; nếu hoàn thành tốt nhiệm vụ, được sự tín nhiệm của tập thể và bảo đảm điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định thì được cấp có thẩm quyền quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí vào các chức danh lãnh đạo chủ chốt của cấp xã, được tạo điều kiện xét tuyển hoặc thi tuyển vào công chức cấp xã...

Câu lạc bộ TTT huyện Đầm Dơi tặng nhà “Mái ấm tình thương” cho hộ nghèo.

                                                                                    Ảnh: Tư liệu

Hừng hực cống hiến

Trước khi tham gia khóa học 4 tháng bồi dưỡng kiến thức về quản lý nhà nước ở tỉnh, anh Miên được Sở Nội vụ ra quyết định “tuyển dụng về công tác tại UBND xã Tạ An Khương Đông”. Cầm quyết định tuyển dụng trên tay, anh hồi hộp về xã nhận việc. Chỗ làm cách nhà gần 30 cây số nên anh luôn phải dậy sớm để kịp đến nơi làm việc đúng giờ. Được xã phân công phụ trách mảng môi trường, anh lao vào công việc và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Nổi bật là anh đã hoàn thành tốt việc quản lý, hướng dẫn các hộ thực hiện nạo vét bùn cải tạo ao đầm nuôi trồng thủy sản định kỳ, phòng, chống dịch bệnh. Để làm được điều này, có ngày anh đã phải đi xe máy hơn 20 cây số, qua nhiều khúc đường nền đất đen, đến từng hộ dân để tuyên truyền, hướng dẫn họ làm và làm đúng. Khi trong xã có tranh chấp đất đai, thay vì mời các đương sự lên xã làm việc, anh cùng tổ hòa giải xuống tận hiện trường, tiến hành đo đạc, đối chiếu giấy tờ, sổ sách, chỉ rõ đúng sai, phân định rõ mốc giới... Nhờ vậy, anh đã tham gia hòa giải thành công gần 10 vụ việc tranh chấp đất ở xã. Một thành tích nổi bật nữa của Miên là những đóng góp của anh với Câu lạc bộ TTT huyện Đầm Dơi, do anh làm Chủ nhiệm. Câu lạc bộ lúc cao điểm có 35 thành viên, sinh hoạt mỗi quý 1 lần, có quy chế và đóng góp xây dựng quỹ để hoạt động. Nhờ hoạt động sôi nổi, tham gia vào nhiều phong trào của địa phương, Câu lạc bộ TTT đã tạo dựng được uy tín. Từ đó, câu lạc bộ đã vận động các Mạnh Thường Quân ủng hộ 120 triệu đồng xây dựng 3 căn nhà “Mái ấm tình thương” cho hộ nghèo; quyên góp tặng 1 xe lăn cho người khuyết tật. Các thành viên câu lạc bộ đóng góp 60 triệu đồng giúp đỡ 126 người có hoàn cảnh khó khăn ở 15/16 xã, thị trấn trong huyện... Nỗ lực phấn đấu, sau hơn 1 năm tham gia đề án, Nguyễn Văn Miên được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Cùng tràn đầy nhiệt huyết như mọi TTT tham gia đề án, chị Nguyễn Diễm Trang được tuyển dụng về công tác tại thị trấn Đầm Dơi và được xã phân công giúp việc công chức tư pháp - hộ tịch. Thành thạo sử dụng vi tính, chịu khó tìm tòi, nghiên cứu, Trang phát huy tốt khả năng, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn công tác, giải quyết nhanh chóng, chính xác các thủ tục hành chính, niềm nở, phục vụ tận tình nên chị được người dân tin tưởng, quý mến. Trang còn hăng hái tham gia phong trào đoàn ở địa phương, được Huyện đoàn tặng Giấy khen, UBND tỉnh tặng Bằng khen. Gần đây, khi chuyển sang làm Phó Bí thư Xã đoàn, Trang có công lớn trong vực dậy phong trào đoàn ở địa phương, tổ chức Tháng Thanh niên sôi nổi. Trong đó, chị đã cùng hơn 180 đoàn viên, thanh viên của thị trấn hoàn thành nhiều công trình, phần việc thanh niên thiết thực. Trang luôn phối hợp chặt chẽ với ban nhân dân các khóm để vận động các hộ tham gia trồng cây xanh, giữ gìn vệ sinh môi trường. Ngoài tham dự, phát biểu ý kiến tại các cuộc họp khóm để tuyên truyền, Trang cùng đại diện ban nhân dân khóm đến từng hộ dân chưa đồng thuận để vận động, giải thích. Hộ khó khăn được Đoàn Thanh niên xã hỗ trợ công lao động, cây giống, vật tư để thực hiện... Nhờ đó, bộ mặt các khu dân cư ở thị trấn Đầm Dơi ngày càng đổi mới, khang trang. Cuối năm 2017, Trang vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Gặp gỡ, trò chuyện, chúng tôi được biết thêm nhiều tấm gương phấn đấu của các TTT tham gia Đề án 01. Nhiều TTT đã vượt bao gian khó khi được điều động về những xã ven biển, bãi ngang xa xôi, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. TTT Ngô Mỹ Tuyền cho biết: “Tham gia đề án, em về xã Khánh Tiến, huyện U Minh làm phụ việc công chức tài chính - kế toán. Nhà em ở xã Tạ An Khương Đông, cách chỗ làm trăm cây số. Nhà chồng cũng ở Tạ An Khương Đông luôn. Tuần về một lần, đi xe máy vất vả lắm...”.

Đồng chí Hà Thanh Vũ, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm UBKT Đảng ủy xã Tạ An Khương Đông nhận xét: “TTT rất tích cực, giờ giấc nghiêm chỉnh, nhiệt tình công tác, tham mưu đúng, trúng, làm tốt công việc mình phụ trách. Các em được đào tạo cơ bản, tin học tốt...”.

Theo đánh giá của Ban Quản lý, điều hành đề án, khi về cơ sở, đa số TTT tiếp cận và giải quyết công việc khá nhanh, có tinh thần trách nhiệm cao trong thực hiện nhiệm vụ. Nhiều TTT phát huy tốt năng lực chuyên môn. Đồng thời, TTT tích cực tham gia các phong trào thi đua, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục - thể thao tại cơ sở. Năm 2015, có 16,3% TTT hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; 79,1% hoàn thành tốt nhiệm vụ; 4,6% hoàn thành nhiệm vụ nhưng có mặt còn hạn chế. Năm 2018, có 11,9% TTT hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; 86,9% hoàn thành tốt nhiệm vụ; 1,2% hoàn thành nhiệm vụ, còn hạn chế về năng lực. Đến tháng 5-2016 có 3 TTT được quy hoạch vào các chức danh cán bộ lãnh đạo xã (2 phó chủ tịch UBND và 1 đảng ủy viên); 15 người hoàn chỉnh trung cấp lý luận chính trị; 12 người được bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; 63 người được kết nạp vào Đảng...

Hụt hẫng và luyến tiếc

            Làm việc chăm chỉ, miệt mài phấn đấu, thấm thoắt đã gần tới kết thúc 60 tháng tham gia đề án của TTT. Những dòng chữ ở gạch đầu dòng cuối cùng ở mục “Quyền lợi” trong bản Thông báo tuyển chọn đậm dần trong tâm trí Miên, đó là việc chấm dứt HĐLĐ đối với TTT, nếu sau 5 năm tham gia đề án không được tuyển dụng làm công chức cấp xã. Tuy vậy, anh luôn hy vọng tỉnh không bỏ rơi TTT. Vì theo anh, Đề án 01 đã vạch ra mục tiêu, định hướng rõ ràng với sự đầu tư kinh phí rất lớn; dù có tinh giản biên chế thì các TTT vẫn là nguồn cán bộ, công chức xứng đáng bổ sung cho cấp xã.

            Thế nhưng, mọi chuyện đã chấm dứt với Miên vào một buổi trưa hè, khi anh được tin Sở Nội vụ sẽ chấm dứt HĐLĐ đối với các TTT chưa được tuyển dụng làm cán bộ, công chức xã. Anh Miên nhớ lại: “Bữa đó lãnh đạo xã mời chúng tôi lên làm việc và thông báo chỉ đạo của cấp trên là nếu tiếp tục công tác thì sắp xếp không chuyên trách, nếu không có nguyện vọng thì thôi việc... Tôi cảm thấy hụt hẫng và vô cùng thất vọng. Làm vậy thì người hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ với người hoàn thành nhiệm vụ rồi cũng kết thúc hợp đồng như nhau, không công bằng chút nào”.

            Còn bạn Lê Văn Pháp thì chia sẻ: “Mình đã nỗ lực phấn đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ, được kết nạp vào Đảng. Giờ mất việc rất buồn, mà không biết bắt đầu từ đâu. Tụi em đều đã qua tuổi 30 nên khó kiếm việc mới, doanh nghiệp nào cũng đều thông báo tuyển lao động dưới 30 tuổi không à...”.

            Sau khi kết thúc HĐLĐ, nhiều TTT tự tìm lối đi riêng cho bản thân với các công việc khác nhau, như bán hàng online, nhân viên tư vấn vay vốn, tiếp thị… Song, cũng có những TTT vẫn cố gắng bám trụ lại cơ sở, chấp nhận làm người hoạt động không chuyên trách. Riêng Miên, anh lưu luyến công việc mình đang làm và tiếc những năm tháng phấn đấu, cống hiến. Vợ anh, chị Trần Thị Xa cũng đã nhận quyết định chấm dứt HĐLĐ (họ làm đám cưới sau 2 năm tham gia đề án và đã có 1 con nhỏ). Anh chị lại bàn bạc cùng tiếp tục làm ở xã do chưa thể bắt đầu một công việc mới. Tuy nhiên, đang từ mức lương 5-6 triệu/tháng do Đề án 01 chi trả, đủ trang trải cuộc sống, nay mỗi người chỉ còn hơn 2 triệu/tháng, chỉ đủ tiền xăng xe và ăn trưa... Khó khăn tràn ngập, nhưng vợ chồng Miên - Xa vẫn hy vọng về một kỳ thi tuyển công chức cấp xã, mà ở đó, họ được dự thi đúng chức danh mình đã tham gia dự tuyển.

-----

* Kỳ 2: Những bất cập và bài học từ một  đề án.


ĐINH THÀNH
Các bài trước
Tác giả : ***. Đăng ngày: 27/09/2019
Tác giả : Nguyễn Thanh Hùng - CVCC, Cục Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, Ban TCTƯ. Đăng ngày: 27/09/2019
Tác giả : PGS, TS. Nguyễn Viết Thông. Đăng ngày: 27/09/2019
Tác giả : PGS, TS. VŨ THANH SƠN - Phó Cục trưởng Cục Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ, Ban TCTƯ. Đăng ngày: 27/09/2019
Tác giả : ThS. BÙI THỊ OANH - Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong. Đăng ngày: 27/09/2019
Tác giả : XUÂN VINH. Đăng ngày: 27/09/2019
Tác giả : TÔ HOÀNG LINH - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Tuyên Quang. Đăng ngày: 27/09/2019
Tác giả : ThS. Mai Thanh Dân - UVBTV, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Cần Thơ. Đăng ngày: 27/09/2019
Tác giả : ThS. HÀ THỊ BÍCH THỦY - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Đăng ngày: 27/09/2019
Cảnh sát biển nói riêng và Quân đội nói chung là lực lượng vũ trang vô cùng quan trọng. Đây không chỉ là lực lượng nòng cốt chống ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc mà còn là lực lượng nòng cốt bảo vệ chế độ, cuộc sống an bình cho nhân dân. Tham nhũng làm suy yếu lực lượng, ảnh hưởng tiêu cực đến an nguy của đất nước. Cần có nhiều giải pháp đồng bộ và thực hiện quyết liệt mới có hiệu quả, xây dựng lực lượng vũ trang trong sạch, vững mạnh, góp phần giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: