Trong nhiệm kỳ qua, nhất là những năm gần đây các cấp uỷ, tổ chức đảng trong Quân đội đã tổ chức nhiều cuộc thi bí thư chi bộ, bí thư cơ sở nhằm góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng. Hội thi đã trở thành một nhu cầu khách quan, mở rộng các hình thức tự học tập, là động lực thúc đẩy nâng cao trình độ nhận thức, năng lực công tác cho đội ngũ bí thư cấp ủy.

Nhìn chung, hội thi của các đơn vị đều đạt kết quả khá cao: Sư đoàn 324, Lữ đoàn 414 công binh, Lữ đoàn 16 pháo binh và các bộ chỉ huy quân sự tỉnh trên địa bàn Quân khu 4; Cục Kỹ thuật binh chủng, Bộ Tham mưu, Cục Quản lý xe máy… thuộc Tổng cục Kỹ thuật; các đơn vị thuộc Binh chủng Đặc công… đều có 100% đạt yêu cầu, tỉ lệ khá 83%-95%; tỉ lệ giỏi 65-75% (riêng Tổng cục Kỹ thuật là 75%). Thông qua hội thi, đội ngũ bí thư chi bộ, cấp uỷ viên cơ sở có điều kiện học tập, nghiên cứu về những nội dung của Điều lệ Đảng, các chỉ thị, nghị quyết của cấp uỷ đảng, nâng cao trách nhiệm, tính đảng, tính nguyên tắc, nhận thức sâu sắc hơn về quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của Quân đội, đơn vị; đồng thời qua đó tạo bước chuyển biến mới về phương pháp công tác của chi uỷ, bí thư chi bộ, nâng cao năng lực phát hiện, xử lý các vấn đề nảy sinh. Hằng năm, số bí thư có năng lực khá đạt từ 70% trở lên, nhiều đồng chí được đề bạt, bổ nhiệm vào chức vụ cao hơn. Sau hội thi, các đơn vị đều đánh giá kết quả, xếp loại tập thể, cá nhân đạt thành tích, tổ chức rút kinh nghiệm về công tác chỉ đạo và hướng dẫn vận dụng vào thực tiễn công tác, lựa chọn những cá nhân tiêu biểu tham gia các cuộc thi do cấp trên tổ chức. Hội thi đã thúc đẩy mạnh mẽ phong trào thi đua học tập, nghiên cứu sâu rộng trong đơn vị, giúp cho đội ngũ cán bộ chính trị hệ thống hóa lại kiến thức; trao đổi kinh nghiệm, học tập lẫn nhau; giúp cho lãnh đạo, chỉ huy đơn vị nắm chắc thực chất đội ngũ cán bộ thuộc quyền, từ đó có kế hoạch bồi dưỡng đạt hiệu quả thiết thực.

Tuy nhiên, qua hội thi cũng còn bộc lộ một số hạn chế như: Nội dung thi của một số đơn vị còn dàn trải, chưa sát với từng loại hình tổ chức cơ sở đảng; liên hệ vận dụng nguyên tắc vào xử lý tình huống còn hạn chế; quy chế thi của một vài đơn vị còn chồng chéo về chức năng; thiếu tính khoa học trong hiệp đồng quá trình thi giữa các bộ phận; một vài đơn vị có dấu hiệu thiếu khách quan trong đánh giá kết quả. Việc đưa kết quả thi vào thực tiễn xây dựng đơn vị đang còn khoảng cách. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hạn chế trên đây, nhưng tựu trung là: Nhận thức về tác dụng tích cực của hội thi trong khâu bồi dưỡng cán bộ chưa thống nhất; chưa phải mọi người đã thấy hết đây là nhu cầu khách quan tạo động lực tự học tập nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong đơn vị, nên có biểu hiện coi nhẹ; ngược lại, có nơi lại tuyệt đối hóa vai trò, ý nghĩa của hội thi, dẫn đến phô trương hình thức, gây lãng phí hoặc chọn đối tượng dự thi chỉ thiên về “con nhà nòi” nên hiệu quả thúc đẩy phong trào thi đua ở đơn vị cơ sở còn hạn chế. Cán bộ dự thi nhìn chung có trách nhiệm và năng lực tốt, tuy nhiên qua hội thi cho thấy việc gắn giữa lý luận và thực tiễn còn hạn chế, hoặc thiên về lý luận hoặc sa vào công việc cụ thể; việc đúc rút kinh nghiệm, vận dụng nguyên tắc vào giải quyết tình huống thực tiễn đang còn là khâu yếu.

Mặc dù vậy, các hội thi đã để lại một số kinh nghiệm bước đầu quan trọng, tạo tiền đề cho hội thi bí thư chi bộ các năm tới đạt hiệu quả cao hơn. Những kinh nghiệm đó là:

1. Quán triệt sâu sắc về mục đích, yêu cầu của hội thi và phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của cấp ủy, chỉ huy; có sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng và có kế hoạch triển khai sớm cho các đơn vị.

Mục đích, yêu cầu hội thi phải xuất phát từ thực trạng đội ngũ cán bộ và nhiệm vụ chính trị trong từng giai đoạn cụ thể. Điều cơ bản là phải làm cho đội ngũ bí thư chi bộ nhận thức đúng và nắm chắc những quan điểm, đường lối, nghị quyết của Đảng, làm cơ sở để vận dụng, xử lý những diễn biến phức tạp nảy sinh. Trên cơ sở đó nội dung thi phải phù hợp với từng loại hình cơ sở, tìm ra giải pháp khả thi, giải quyết có hiệu quả các khâu yếu, mặt yếu hiện nay ở đơn vị, những tri thức đang thiếu hụt trong đội ngũ bí thư cấp ủy. Hội thi phải tập trung vào những mắt xích quan trọng nhất, làm chuyển động toàn bộ guồng máy hoạt động của đơn vị cơ sở một cách thiết thực.

2. Cần đa dạng hóa nội dung, phương pháp, hình thức thi phù hợp với đặc điểm, nhiệm vụ của đơn vị, đối tượng và địa bàn công tác.

Hình thức cơ bản vẫn là thi viết và vấn đáp, nhưng cần chuyển mạnh theo hướng chú trọng vận dụng nguyên tắc vào xử lý tình huống trong thực tiễn nhằm khai thác khả năng tiềm tàng và tư duy sáng tạo của cán bộ dự thi. Nội dung thi nên tập trung vào việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; những giải pháp thực hiện nhiệm vụ chính trị trọng tâm hoặc tập trung giải quyết dứt điểm những khâu yếu, mặt yếu tạo chuyển biến vững chắc trong đảng bộ và đơn vị.

3. Quá trình thi phải duy trì nghiêm quy chế, đồng thời tạo được bầu không khí chân tình, cởi mở giữa ban giám khảo và người dự thi.

Để đảm bảo tính khách quan, khoa học, công bằng, nghiêm túc, các đơn vị phải xây dựng và chấp hành nghiêm quy chế hội thi, khắc phục những biểu hiện lệch lạc dễ xảy ra. Để nâng cao “tay nghề” cho người thi, ban giám khảo cần chú ý đưa họ vào tình huống có vấn đề trong cả câu hỏi chính và phụ. Câu hỏi phụ phải đa dạng, không chỉ nhằm đánh giá thực chất nắm nội dung, năng lực thực tiễn mà còn khẳng định độ bền vững về bản lĩnh chính trị và tư duy sáng tạo của cán bộ dự thi.

4. Sau khi kết thúc hội thi phải kịp thời tổ chức rút kinh nghiệm, đánh giá đúng những thành công cũng như những hạn chế của hội thi, thực trạng chất lượng cán bộ dự thi.

Trong nhận xét đánh giá phải rõ người, rõ việc; quy rõ trách nhiệm thuộc về cá nhân, tổ chức cụ thể. Trên cơ sở đó, từng đơn vị xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có hiệu quả cao. Cùng với làm tốt việc công bố kết quả thi, tuyên truyền kinh nghiệm thi, các đơn vị cần có biện pháp tích cực, hữu hiệu để phát huy tác dụng hội thi vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đơn vị.

Kinh nghiệm bước đầu nhưng rất quan trọng của hội thi những năm qua ở các đảng bộ trong toàn quân là cơ sở để năm tới hội thi bí thi chi bộ, bí thư cơ sở ở các đơn vị sẽ gặt hái được nhiều kết quả cao hơn, thiết thực hơn, góp phần làm chuyển biến mạnh mẽ, đồng bộ năng lực đội ngũ bí thư cấp ủy, để đội ngũ này thực sự xứng đáng là lực lượng nòng cốt, là hạt nhân quy tụ sức mạnh trong xây dựng chi bộ, đảng bộ trong sạch vững mạnh, xây dựng đơn vị vững mạnh, toàn diện.