Lý luận - Thực tiễn
Đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng ở Phú Thọ
17:4' 7/4/2008


Phú Thọ là vùng đất cổ giàu truyền thống lịch sử và văn hiến - nơi gắn liền với sự ra đời, hình thành, phát triển của Nhà nước Văn Lang - Nhà nước đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Nơi đây có Đền Hùng với sức hút tâm linh còn vọng mãi lời nói bất tử, đời đời còn khắc ghi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các Vua Hùng đã có công cuộc dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Ghi nhớ lời dạy của Người, Đảng bộ và nhân dân Phú Thọ luôn phấn đấu vươn lên, xứng đáng với công dựng nước và giữ nước của tổ tiên. Nhận thức sâu sắc tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) là tế bào, nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị lãnh đạo ở cơ sở, Đảng bộ Phú Thọ chỉ đạo tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị, trong đó xác định đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là khâu đột phá.

Phú Thọ có tới 78,7% số xã, thị trấn miền núi. Nhiều xã ở vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, cơ sở hạ tầng thấp kém, thu không đủ chi, trình độ dân trí không đồng đều, đội ngũ cán bộ cơ sở chưa được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nên ảnh hưởng không nhỏ tới công tác lãnh đạo của cấp uỷ, quản lý điều hành của chính quyền. Hệ thống chính trị ở cơ sở còn nhiều bất cập. Một số cấp ủy đảng chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị nên giữa lãnh đạo của cấp uỷ và quản lý của chính quyền còn chồng chéo, vẫn còn hiện tượng buông lỏng lãnh đạo hoặc bao biện làm thay. Chậm ban hành những quy định cụ thể về phương thức Đảng lãnh đạo chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, về mối quan hệ công tác giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị. Nhiều cấp uỷ đảng trong tỉnh chưa thực sự coi trọng đổi mới phong cách, lề lối làm việc. Việc ban hành nghị quyết của một số cấp uỷ còn chung chung, thiếu các giải pháp cụ thể. Năng lực vận dụng, cụ thể hoá chủ trương, đường lối của Đảng và các nghị quyết của cấp uỷ cấp trên còn yếu. Công tác kiểm tra, giám sát thực hiện nghị quyết chưa thường xuyên. Quy chế làm việc của một số cấp uỷ chưa được xây dựng hoặc có nhưng thực hiện chưa nghiêm túc.

Để khắc phục tình hình trên, Tỉnh ủy chỉ đạo sâu sát đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy, nhất là đối với TCCSĐ. Những năm gần đây, Tỉnh ủy Phú Thọ đã ban hành một số chỉ thị, nghị quyết xây dựng chương trình hành động với những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ, củng cố, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, toàn diện. Đặc biệt, để cụ thể hoá Nghị quyết Đại hội X của Đảng và Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị, Đảng bộ Phú Thọ đã xây dựng và ban hành 2 nghị quyết quan trọng về “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân đến năm 2015” và “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên tỉnh Phú Thọ trong tình hình mới”.

TCCSĐ quan tâm đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo, tập trung xây dựng và củng cố đảng bộ, chi bộ, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, xây dựng đời sống văn hoá là nền tảng tinh thần. Việc xây dựng nghị quyết luôn bám sát yêu cầu nhiệm vụ chính trị ở địa phương, nhất là các nội dung chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu mùa vụ, tiếp thu khoa học - kỹ thuật, phân công lại lao động, phát triển ngành nghề, xây dựng và phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng khu dân cư, làng, xã văn hóa. Hầu hết các đảng uỷ xã, phường, thị trấn đã xây dựng mới hoặc rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện quy chế làm việc. Quy chế xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của cấp ủy đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị ở địa phương, làm rõ quyền hạn, trách nhiệm và mối quan hệ công tác của ban chấp hành, ban thường vụ, thường trực cấp uỷ. Đẩy mạnh phân cấp cho cấp dưới và cơ sở đi đôi với tăng cường chế độ trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Bên cạnh đó, đã thực hiện nghiêm túc chế độ làm việc theo chương trình, kế hoạch, quy chế. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính ngay trong hoạt động của các cấp ủy, TCCSĐ trong Đảng. Giải quyết công việc đúng thẩm quyền, lựa chọn những việc quan trọng cấp bách nhất để triển khai thực hiện, đảm bảo vừa giữ vững được kỷ luật, kỷ cương vừa khắc phục được tình trạng chồng chéo, lấn sân, đùn đẩy trách nhiệm trong việc thực thi nhiệm vụ. Đồng thời, đã thực hiện việc phân công, giao trách nhiệm cụ thể, rõ ràng cho các TCCSĐ trong việc chỉ đạo triển khai nghị quyết, lựa chọn chỉ đạo điểm để rút kinh nghiệm nhằm giải quyết tốt những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn.

Phương thức chỉ đạo và phong cách làm việc có sự chuyển hướng sâu sát cơ sở, giải quyết công việc tại cơ sở, giảm bớt giấy tờ và bước đầu khắc phục được tình trạng phiền hà, sách nhiễu nhân dân. Cùng với việc định hướng bằng chủ trương, nghị quyết sát hợp với thực tiễn, đã chỉ đạo chính quyền, các tổ chức đoàn thể cụ thể hoá thành các chương trình, kế hoạch, biện pháp thực hiện. Phân công các cấp uỷ viên phụ trách theo dõi địa bàn, lãnh đạo các đoàn thể đảm nhiệm từng lĩnh vực công tác, kiểm tra việc thực hiện.

Các cấp ủy đều quy định thống nhất thời gian sinh hoạt chi bộ, cải tiến nội dung, chất lượng sinh hoạt, nhất là sinh hoạt chi bộ ở khu dân cư và chi bộ có ít đảng viên. Tập trung kiện toàn tổ chức các chi bộ, phân chia tổ đảng, đảng viên theo địa bàn dân cư, chú trọng phát triển đảng viên ở các thôn, bản, trường tiểu học, trạm y tế chưa có hoặc còn ít đảng viên. Đồng thời, gắn công tác xây dựng TCCSĐ trong sạch, vững mạnh, củng cố cơ sở đảng yếu kém với xây dựng củng cố các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở.

Thực hiện đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với chính quyền cơ sở, Phú Thọ đã tập trung chỉ đạo các cấp chính quyền bổ sung quy chế hoạt động, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của mỗi tổ chức, trách nhiệm của cá nhân, đi đôi với quy định cụ thể mối quan hệ làm việc, nên đã hạn chế việc bao biện làm thay hoặc đùn đẩy trách nhiệm. Đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ đã tác động mạnh tới hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân. Việc tổ chức thực hiện ngày càng đi vào chiều sâu, bám sát và triển khai có hiệu quả các chương trình hành động thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước và của cấp trên. Nhiều phong trào, cuộc vận động được lồng ghép hợp lý, hình thức tổ chức và hoạt động linh hoạt nên đã thu hút được mọi người tự giác tham gia. Trong điều hành của chính quyền đã lựa chọn khâu có tính đột phá để thực hiện nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương, thường xuyên chăm lo xây dựng củng cố chính quyền trong sạch, vững mạnh, đi đôi với khắc phục chính quyền cơ sở yếu kém. Tập trung chỉ đạo nâng chất lượng đại biểu HĐND, các thành viên UBND qua cuộc bầu cử HĐND, đồng thời nhanh chóng sắp xếp tổ chức, ổn định cán bộ sau bầu cử để bộ máy chính quyền sớm đi vào hoạt động. Hoạt động của HĐND ở cơ sở đã có chuyển biến tiến bộ, nội dung các kỳ họp được cải tiến, sát với tình hình địa phương và từng bước đáp ứng nguyện vọng của nhân dân. Mối quan hệ phối hợp giữa HĐND, UBND và Mặt trận Tổ quốc ngày càng được tăng cường nên đã phát huy được tính chủ động, sáng tạo và hiệu lực trong quản lý, điều hành. Việc tổ chức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân quán triệt Chỉ thị 30 của Bộ Chính trị và Nghị định 29 của Chính phủ về thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, tiến hành kiểm tra, sơ kết hằng năm không chỉ tác động tích cực đến phát triển kinh tế, ổn định chính trị mà còn khắc phục một bước tệ quan liêu, cửa quyền, tạo điều kiện để cán bộ sát dân, gần dân, được dân tín nhiệm; tạo được sự nhất trí cao trong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội.

Đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ gắn với kiện toàn tổ chức và xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở được các cấp uỷ đảng đặc biệt quan tâm. Đã thực hiện việc rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị xã, phường, thị trấn, trên cơ sở đó điều chỉnh, bổ sung quy hoạch cán bộ cơ sở đến năm 2015, định hướng đến năm 2020. Căn cứ vào quy hoạch để sắp xếp, điều động, luân chuyển, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử và tái cử. Đồng thời, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ xã, phường, thị trấn nói riêng. Phú Thọ áp dụng thống nhất mô hình bí thư đảng uỷ - chủ tịch HĐND, bí thư chi bộ kiêm trưởng khu dân cư, cán bộ lãnh đạo các đoàn thể tham gia giám sát các chương trình dự án. Đã sớm triển khai thí điểm mô hình chi bộ công an xã, thị trấn; mô hình chi bộ cơ quan phường và mô hình bí thư đảng uỷ kiêm chủ tịch UBND xã bước đầu đạt kết quả.

Nội dung đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ không thể thiếu kiểm tra, giám sát. Các cấp uỷ chủ động xây dựng chương trình kiểm tra và tổ chức thực hiện, kết hợp kiểm tra thường xuyên với kiểm tra định kỳ, kiểm tra theo chuyên đề. Nhiều cấp ủy, tổ chức đảng còn xây dựng chương trình tự kiểm tra để ngăn ngừa, xử lý kịp thời những sai phạm. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành nghị quyết và kỷ luật của Đảng trên cơ sở xem xét thực tế, coi trọng tìm hiểu, lắng nghe ý kiến của quần chúng đóng góp cho cán bộ, đảng viên. Hằng năm, trên cơ sở kiểm tra, cấp uỷ hướng dẫn từng tổ chức đảng xây dựng kế hoạch củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, nhất là chỉ đạo việc giải quyết những cơ sở đảng yếu kém hoặc còn những mặt hạn chế.

Từ thực tiễn đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ, Phú Thọ rút ra một số kinh nghiệm bước đầu:

Một là: Đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ phải được đặt trong tổng thể nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng, tiến hành đồng bộ đổi mới công tác xây dựng đảng, đổi mới tổ chức và hoạt động của cả hệ thống chính trị. Đổi mới phương thức lãnh đạo phải gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, tiến hành đồng bộ với đổi mới kinh tế, xây dựng bộ máy chính quyền vững mạnh, thích ứng với những đòi hỏi của phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, quá trình CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.

Hai là: Đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ phải trên cơ sở kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ. Tổ chức đảng phải là hạt nhân chính trị lãnh đạo toàn diện hệ thống chính trị, khắc phục khuynh hướng buông lỏng lãnh đạo hoặc bao biện làm thay, phải thực hành dân chủ rộng rãi trong Đảng và trong xã hội, đẩy mạnh phân cấp, tăng cường chế độ trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng phải đổi mới từ cơ sở.

Ba là: Trong quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ vừa giữ vững những nguyên tắc cơ bản của công tác xây dựng đảng, giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, vừa bám sát thực tiễn, tổng kết thực tiễn, phát huy dân chủ để tìm tòi, đổi mới một cách sáng tạo. Trong quá trình thực hiện phải trên cơ sở xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, xây dựng đời sống văn hoá là nền tảng tinh thần. Thường xuyên chăm lo xây dựng và từng bước nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện nhằm phát triển kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân, xóa đói, giảm nghèo, củng cố quốc phòng an ninh, gắn với lãnh đạo thực hiện đúng các chính sách pháp luật có liên quan đến đời sống nhân dân. Tạo điều kiện cho nhân dân phê bình đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, chính quyền.

Bốn là: Đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ phải gắn với việc đổi mới phong cách, lề lối làm việc của các cấp uỷ đảng và đảng viên theo hướng khoa học, công khai, dân chủ, sát cơ sở. Chú trọng đổi mới tiêu chí và phương pháp đánh giá cán bộ, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế thực hiện dân chủ, chế độ phê bình và tự phê bình trong Đảng. Quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là cán bộ chủ chốt có phẩm chất đạo đức, lối sống gần gũi nhân dân, có năng lực lãnh đạo, điều hành.

Những đổi mới trong phương thức lãnh đạo của TCCSĐ ở Phú Thọ đã góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, đồng thời, phát huy tốt vai trò quản lý của chính quyền, nâng cao chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể. Từ đó tạo được sức mạnh nội sinh từ cơ sở để thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội mà đại hội đảng các cấp đề ra. Tuy nhiên, đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ là công việc hệ trọng, đòi hỏi phải chủ động, tích cực, có quyết tâm chính trị cao, đồng thời thận trọng, có bước đi vững chắc, vừa làm, vừa tổng kết, rút kinh nghiệm.

Ngô Đức Vượng
Uỷ viên BCHTƯ Đảng, Bí thư TU, Chủ tịch HĐND tỉnh
Bài cùng chuyên mục
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 4 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS