Lý luận - Thực tiễn
Vấn đề thanh Đảng của V.I.Lê-nin: Bài học quan trọng trong xây dựng và chỉnh đốn Đảng
14:1' 7/11/2008


Tại Đại hội II của Đảng Công nhân dân chủ xã hội (CNDCXH) Nga 7/1903, nội bộ Đảng đã chia thành hai phái: Bôn-sê-vích và Men-sê-vích. Phái Men-sê-vích chống lại những nguyên tắc về tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng.

Sau Cách mạng Tháng Mười năm 1917, trong Đảng lại nổ ra nhiều cuộc đấu tranh mới gay gắt hơn, giữa những người Bôn-sê-vích và Men-sê-vích về những vấn đề như: Hoà ước Brét-sli-tốp, chính sách thời chiến, chính sách kinh tế mới, quan niệm về công đoàn, về nhà nước, về chuyên chính vô sản,…

Giai cấp công nhân Nga vừa phải trải qua cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và nội chiến, vì vậy có nhiều biến động. Nhiều công nhân ưu tú phải ra mặt trận hoặc phải kiếm sống tự do. Thêm vào đó, trong các nhà máy, hầm mỏ, xí nghiệp có nhiều phần tử xuất thân từ mọi tầng lớp dân cư đã vào làm việc, có cả những kẻ chạy trốn nghĩa vụ quân sự và cả những kẻ vô sản lưu manh, côn đồ.

Trong điều kiện mới, những kẻ cơ hội cũ cũng như cơ hội mới tìm mọi cách chui vào Đảng CNDCXH Nga với số lượng đáng kể. Số lượng đảng viên của Đảng CNDCXH Nga tăng nhanh, việc kết nạp có những sai sót về tiêu chuẩn, ảnh hưởng đến chất lượng của Đảng.

Trước tình hình đó, trong hai năm 1919 và 1920, Đảng CNDCXH Nga phải tiến hành đăng ký, sàng lọc lại đảng viên, loại trừ những phần tử không cộng sản, đưa những phần tử cơ hội, trục lợi ra khỏi Đảng.

Năm 1921, Đảng CNDCXH Nga tổ chức Đại hội lần thứ X. Đại hội quyết định thực hiện chính sách kinh tế mới. Nhận thấy sự tồn tại của nhiều phe phái trong Đảng, dẫn đến nguy cơ cản trở quá trình thực hiện đường lối kinh tế mới, V.I.Lê-nin trực tiếp dự thảo nghị quyết về vấn đề thống nhất đội ngũ của Đảng. Người đề nghị phải đưa tất cả những phần tử cơ hội, phản động, chống đối lại đường lối của Đảng, đi ngược lại lợi ích của nhân dân ra khỏi Đảng, có sự tham gia của đông đảo quần chúng lao động. Đại hội lần thứ X Đảng CNDCXH Nga đã nhất trí thông qua dự thảo nghị quyết trên và tổ chức thực hiện vào năm 1921.

Tháng 9-1921, V.I.Lê-nin viết bài báo "Về vấn đề thanh Đảng". Người chỉ ra rằng, thanh Đảng là vấn đề nghiêm túc, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác xây dựng Đảng CNDCXH Nga. Muốn tiến hành thắng lợi, Đảng không có cách nào khác là phải dựa vào nhân dân, bằng kinh nghiệm của công nhân ngoài Đảng và dựa vào các tổ chức Xô viết. Theo V.I.Lê-nin, "Với sự nhạy cảm rất tài tình, quần chúng cần lao nắm được sự khác nhau giữa những người đảng viên cộng sản trung thực, tận tuỵ và những kẻ đang làm cho những người sinh sống bằng mồ hôi nước mắt của mình, những người không có chút đặc quyền đặc lợi, không có "đường thăng quan tiến chức" phải chán ghét”(1).

Trong cuộc thanh Đảng do V.I.Lê-nin khởi xướng và lãnh đạo vào năm 1921, Đảng CNDCXH Nga đã đưa ra khỏi đảng 170.000 người, chiếm 25% tổng số đảng viên, giúp Đảng giữ vững được vai trò tiên phong trong lãnh đạo đất nước và đã vượt qua mọi khó khăn vào những năm đầu sau Cách mạng Tháng Mười vĩ đại.

V.I.Lê-nin khẳng định, thanh Đảng "sẽ làm cho Đảng trở thành một đội tiên phong của giai cấp vô sản vững mạnh hơn trước nhiều; nó sẽ làm cho Đảng trở thành đội tiên phong có liên hệ vững chắc hơn với giai cấp ấy, có khả năng hơn để đưa giai cấp ấy đi đến thắng lợi, giữa muôn vàn khó khăn và nguy hiểm"(2).

Trong bài báo Bàn về cải tổ, V.I.Lê-nin viết từ tháng 11-1905, cũng đã khẳng định: “Nếu Đảng không khác gì quần chúng thì Đảng sẽ hoà tan trong quần chúng và Đảng không còn xứng đáng là đội tiên phong của giai cấp, mà đã tự hạ mình xuống thành cái đuôi của quần chúng”(3).

Để nhiệm vụ thanh Đảng thực sự mang lại hiệu quả, V.I.Lê-nin cho rằng, Đảng phải biết sử dụng nhiều hình thức và biện pháp khác nhau, trong đó có một biện pháp rất quan trọng không thể thiếu được là phải dựa vào ý kiến và kinh nghiệm của quần chúng nhân dân, đồng thời phải có sự chỉ đạo kiên quyết, kịp thời của Đảng.

Từ ngày thành lập cho đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đã luôn coi việc đưa những đảng viên không đủ tiêu chuẩn ra khỏi Đảng là nhiệm vụ thường xuyên trong quá trình xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Đảng ta quan niệm rất rõ rằng: "Những thắng lợi và thành tựu, những thất bại và tổn thất của cách mạng đều gắn với trách nhiệm của Đảng. Trong quá trình đổi mới đất nước, Đảng phải nghiêm túc xem xét những sai lầm, khuyết điểm và yếu kém của mình, đổi mới và chỉnh đốn Đảng, nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo"(4).

Trong hơn 20 năm đổi mới và phát triển đất nước, đẩy mạnh hội nhập kinh tế thế giới, bên cạnh những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội thì chúng ta còn những yếu kém, tồn tại, trong đó có những yếu kém, tồn tại trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Đảng ta đã nghiêm khắc kiểm điểm.

Đại hội VIII của Đảng chỉ rõ: "Tiêu cực trong bộ máy nhà nước, đảng và đoàn thể, trong các doanh nghiệp nhà nước, nhất là trên các lĩnh vực nhà đất, xây dựng cơ bản, hợp tác đầu tư, thuế, xuất nhập khẩu và cả trong hoạt động của nhiều cơ quan thi hành pháp luật,… nghiêm trọng kéo dài"(5). Đại hội IX của Đảng tiếp tục nêu: "Trong công tác xây dựng đảng, bên cạnh những ưu điểm, đang nổi lên một số mặt yếu kém và khuyết điểm, nhất là khuyết điểm về công tác giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên, chưa ngăn chặn và đẩy lùi được sự suy thoái về tư tưởng, chính trị và đạo đức, lối sống.

Một số tổ chức đảng ở các cấp chưa được chỉnh đốn; dân chủ bị vi phạm, kỷ luật, kỷ cương lỏng lẻo, nội bộ không đoàn kết. Công tác tư tưởng, công tác lý luận còn yếu kém, bất cập. Công tác tổ chức, cán bộ còn một số biểu hiện trì trệ. Tổ chức chỉ đạo thực hiện các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước còn yếu"(6).

Đảng chỉ rõ: "Nguyên nhân trực tiếp và chủ yếu của những tồn tại trên là do nhiều cấp uỷ và tổ chức đảng, kể cả Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị chưa chỉ đạo tập trung và kiên quyết công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng; chủ trương, biện pháp thiếu đồng bộ; chưa chỉ đạo kết hợp tiến hành tự phê bình và phê bình với kiện toàn tổ chức, đổi mới cơ chế, chính sách, chỉnh đốn các khâu quản lý kinh tế tài chính và tăng cường công tác giáo dục cán bộ, đảng viên"(7).

Tại Đại hội lần thứ X của Đảng, Đảng ta tiếp tục khẳng định: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận cán bộ, công chức diễn ra nghiêm trọng. Nhiều tổ chức cơ sở đảng thiếu sức chiến đấu và không đủ năng lực giải quyết những vấn đề phức tạp nảy sinh"(8).

Qua thực tiễn của hơn 20 năm đổi mới, Đảng ta đã không ngừng trưởng thành, vững vàng bản lĩnh lãnh đạo nhân dân đạt những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực. Tuy nhiên, trong Đảng hiện có “Một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả một số cán bộ chủ chốt, yếu kém về phẩm chất và năng lực, vừa thiếu tính tiên phong, gương mẫu, vừa không đủ trình độ hoàn thành nhiệm vụ”(9). Do đó, xây dựng và chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn mới hiện nay, được Đảng ta xác định là nhiệm vụ then chốt, vừa cấp bách, vừa lâu dài. Để thực sự mang lại hiệu quả, Đảng ta phải học tập một cách nghiêm túc và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, trong đó có bài học về thanh Đảng của Lê-nin:

Một là, kiên quyết đưa ra khỏi Đảng những cán bộ, đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, quan liêu, tham nhũng, thoái hoá, biến chất, không đủ tư cách.

Hai là, đối với những cán bộ vi phạm Điều lệ Đảng, nhưng chưa đến mức phải đưa ra khỏi Đảng, thì phải miễm nhiệm, cách chức.

Ba là, những đảng viên có hiện tượng tham nhũng, thoái hoá, biến chất, vi phạm những điều cấm đối với đảng viên, thiếu trung thực,... nhưng chưa đến mức phải đưa ra khỏi Đảng thì kiên quyết không bổ nhiệm, cất nhắc vào những cương vị lãnh đạo.

Để làm được điều đó đòi hỏi Đảng phải kiên quyết, khôn khéo, phải huy động tất cả các lực lượng tham gia, trong đó không thể thiếu được lực lượng đông đảo của quần chúng nhân dân và quần chúng công nhân ngoài Đảng, như V.I.Lê-nin đã từng căn dặn.

___

(1) V.I.Lênin, TT, Nxb Tiến bộ, M.1978, tập 44, tr.52.

(2) V.l.Lênin, TT, Nxb Tiến bộ, M.1978, tập 44, tr.152.

(3) V.I.Lênin, TT, Nxb Tiến bộ, M.1979, tập 12, tr.l03.

(4,5) ĐCSVN, Văn kiện Đại hội VIII, NXBCTQG, H.1996, tr.74, 64.

(6, 7) ĐCSVN, Văn kiện Đại hội IX, NXBCTQG, H.2001, tr.52.

(8, 9) ĐCSVN, Văn kiện Đại hội X, NXBCTQG, H.2006, tr.65, 66.

ThS. Đàm Thiện Cầu
Trường Chính trị Hoàng Đình Giong Cao Bằng
Bài cùng chuyên mục
Một nhành mai lấp lánh    (22/1/2009)
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 8 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS