Ngày 20-12-1994, Chính phủ ra Nghị định số 188/CP về việc thành lập Học viện Quốc phòng trên cơ sở Học viện Quân sự cấp cao. Học viện có nhiệm vụ đào tạo cán bộ cao cấp cho Quân đội, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước là lãnh đạo các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và các tỉnh, thành phố; đào tạo cao học, nghiên cứu sinh; hợp tác quốc tế về đào tạo cán bộ cao cấp quân sự; nghiên cứu các vấn đề lý luận, thực tiễn phục vụ công tác giảng dạy, học tập tại Học viện, góp phần nghiên cứu khoa học về quốc phòng, an ninh, quân sự. Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Chính phủ mà trực tiếp, thường xuyên là Đảng ủy Quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng, Học viện Quốc phòng luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học, đã đào tạo được hàng chục nghìn cán bộ cấp chiến dịch - chiến lược, cán bộ chỉ huy, tham mưu thuộc các cơ quan Bộ Quốc phòng, các quân khu, quân đoàn, cán bộ giảng dạy, nghiên cứu khoa học nghệ thuật quân sự đầu ngành của các học viện, nhà trường trong toàn quân. Những cán bộ qua đào tạo tại Học viện Quốc phòng đều đảm đương tốt chức trách, nhiệm vụ được giao, nhiều đồng chí giữ chức vụ chủ chốt, trọng trách của Quân đội, trực tiếp tham gia hoạch định chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội, Đảng ủy Học viện Quốc phòng luôn khẳng định vị trí, vai trò là hạt nhân lãnh đạo, nhân tố quyết định thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ và xây dựng Học viện Quốc phòng vững mạnh toàn diện, chính quy, mẫu mực. Qua đó, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ cao cấp của Quân đội không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.

Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập quốc tế đặt ra những yêu cầu cao và mới đối với công tác đào tạo đội ngũ cán bộ cao cấp Quân đội. Nghị quyết số 86/NQ-ĐUQSTW ngày 29-3-2007 của Đảng ủy Quân sự Trung ương về giáo dục, đào tạo trong tình hình mới đề ra yêu cầu đào tạo cán bộ cấp chiến dịch - chiến lược có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, hiểu biết sâu sắc, toàn diện và khả năng tham gia hoạch định, tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, chiến lược về xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và các nhiệm vụ khác trong phạm vi quyền hạn và trách nhiệm được giao, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ huy, thực hiện nhiệm vụ xây dựng Quân đội, xây dựng nền quốc phòng toàn dân trong tình hình mới. Yêu cầu ấy đặt ra cho Học viện Quốc phòng nhiệm vụ phải hoàn thiện mô hình, mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng cho các đối tượng; đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng; xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục… Để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ này, Đảng ủy Học viện Quốc phòng xác định cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng ủy với những giải pháp cơ bản sau:

1. Kiện toàn, xây dựng đội ngũ cấp ủy viên gắn với xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục trong Học viện.     

Đảng ủy Học viện xác định cần tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 51-NQ/TW ngày 20-7-2005 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam để vận hành một cách nhuần nhuyễn vào thực tiễn của Học viện Quốc phòng. Bồi dưỡng, nâng cao chất lượng toàn diện đội ngũ cấp ủy viên cả về bản lĩnh chính trị, đạo đức, năng lực lãnh đạo, phương pháp, tác phong công tác. Trong đó, trọng tâm và quan trọng hàng đầu là bồi dưỡng nâng cao tầm tư duy chiến lược, rèn luyện tính độc lập sáng tạo và khả năng dự báo. Làm cho mỗi cấp ủy viên có đủ trí tuệ và năng lực thực tiễn ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới.

Đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, trực tiếp quyết định chất lượng và hiệu quả tổ chức thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện - đào tạo, nghiên cứu khoa học và xây dựng Học viện. Do vậy, việc xây dựng đội ngũ cấp ủy viên phải gắn với xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục mà trọng tâm là giảng viên đào tạo cán bộ chiến dịch - chiến lược. Đảng ủy Học viện xác định tập trung làm tốt việc quy hoạch và bồi dưỡng tạo nguồn cán bộ, giảng viên, bảo đảm cân đối, đồng bộ, có chất lượng cao đáp ứng được yêu cầu trước mắt và lâu dài. Thực hiện việc tiêu chuẩn hoá đội ngũ giảng viên với những tiêu chí cụ thể về trình độ học vấn, về thực tiễn lãnh đạo, chỉ huy, về kinh nghiệm giảng dạy, quản lý, trước hết là giảng viên đào tạo cán bộ chiến dịch - chiến lược. Đào tạo và đào tạo lại đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục trên cơ sở quy hoạch cán bộ, bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cao cấp Quân đội. Tăng cường đưa giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục đi thực tế, đảm nhiệm các cương vị lãnh đạo, chỉ huy ở các đơn vị, cơ quan cấp chiến dịch - chiến lược để tích lũy kinh nghiệm thực tiễn. Phối hợp với các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng nghiên cứu đề xuất cơ chế, chính sách thu hút cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, nhất là ở các đơn vị, cơ quan cấp chiến dịch - chiến lược về Học viện làm giảng viên, đồng thời có chính sách đãi ngộ để họ thực sự yêu nghề, chuyên tâm công tác và tích cực học tập, rèn luyện nâng cao trình độ đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cao cấp Quân đội.

2. Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ủy Học viện Quốc phòng đối với công tác đào tạo cán bộ cao cấp Quân đội.

Đảng ủy Học viện Quốc phòng lãnh đạo công tác đào tạo cán bộ cao cấp Quân đội bằng chủ trương, nghị quyết thông qua đội ngũ cán bộ, đảng viên trong hệ thống tổ chức chỉ huy, quản lý thực hiện nhiệm vụ đào tạo và đội ngũ học viên là cán bộ, đảng viên cốt cán của Đảng đang đào tạo tại Học viện. Đồng thời, đẩy mạnh công tác kiểm tra, nâng cao hiệu quả hoạt động công tác đảng, công tác chính trị và cơ quan chính trị, cán bộ chính trị trong Học viện.

Đảng ủy ra các nghị quyết chuyên đề về xây dựng quy trình đào tạo, đổi mới phương pháp huấn luyện - đào tạo, xây dựng đội ngũ giảng viên… Thực hiện nghị quyết tập trung đột phá vào các khâu yếu, mặt yếu làm cho mọi hoạt động của Đảng uỷ phải gắn liền với thực tiễn không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện - đào tạo. Phát huy vai trò của chi bộ ở các hệ quản lý học viên và tính tiền phong của từng đảng viên - học viên là những sĩ quan cao cấp, những đảng viên trung kiên của Đảng trong việc tổ chức và thực hiện các phong trào học tập, rèn luyện như thi đua dạy tốt, học tốt, nghiên cứu khoa học và công tác tốt, phong trào học tập và làm theo đạo đức, tác phong quân sự Hồ Chí Minh… Qua đó, biến chủ trương, nghị quyết của Đảng ủy thành hiện thực. Phát huy hiệu quả, hiệu lực của các cơ quan và vai trò của đảng viên đối với công tác kiểm tra của Đảng ủy. Kết hợp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động công tác đảng, công tác chính trị với chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ chính ủy, chính trị viên, xây dựng Cục Chính trị và đội ngũ cán bộ chính trị trong Học viện vững mạnh, tổ chức tốt các hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong thực hiện nhiệm vụ đào tạo cán bộ cao cấp Quân đội.

Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo đi đôi với cá nhân phụ trách, phát huy trách nhiệm cá nhân trong từng mặt công tác, từng nhiệm vụ huấn luyện - đào tạo. Đảng ủy lãnh đạo toàn diện song phải tập trung vào những việc trọng tâm như nghiên cứu hoàn thiện, xây dựng mục tiêu, quy trình đào tạo, đổi mới phương pháp đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và các trọng điểm như tổ chức diễn tập, đi thực tế nước ngoài... Đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng để phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng hướng vào việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị trọng tâm là đào tạo cán bộ cao cấp Quân đội. Đổi mới công tác kiểm tra đi đôi với thường xuyên làm tốt việc sơ kết, tổng kết công tác lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện - đào tạo, thể hiện tác phong sâu sát, cụ thể, dân chủ, đề cao kỷ luật, bảo đảm sự đoàn kết thống nhất.

3. Xây dựng các tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh gắn với xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên.

Năng lực lãnh đạo của Đảng uỷ đối với công tác đào tạo cán bộ cao cấp Quân đội là năng lực lãnh đạo toàn diện đối với toàn bộ các khâu, các quy trình và hoạt động huấn luyện - đào tạo, từ việc xây dựng, hoàn thiện mục tiêu, quy trình đào tạo cho các đối tượng cán bộ cao cấp, đổi mới phương pháp giảng dạy, xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục đến các vấn đề cụ thể như tổ chức huấn luyện, diễn tập, bảo đảm cơ sở vật chất, trang bị huấn luyện - đào tạo… Điều này đồng nghĩa với việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên. Muốn vậy, cần tập trung xây dựng các tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh để phát huy vai trò là hạt nhân chính trị lãnh đạo việc tổ chức thực hiện ở từng đơn vị trong Học viện.     

Xây dựng các tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh phải gắn với xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, trước hết chú trọng xây dựng các cơ quan tham mưu vững mạnh, nhất là Cục Chính trị, Cục Huấn luyện - Đào tạo, Viện Khoa học, phát huy vai trò của từng cơ quan trong công tác đào tạo cán bộ cao cấp cho Quân đội. Đảng ủy chú trọng xây dựng hệ thống tổ chức chỉ huy, quản lý huấn luyện - đào tạo vững mạnh, phát huy được nguồn lực của đội ngũ cán bộ và thường xuyên làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng để đội ngũ cán bộ chủ động thực hiện nghiêm túc các mục tiêu, yêu cầu và những định hướng về công tác đào tạo cán bộ cao cấp Quân đội.