1. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý trong 5 năm qua (2002-2007).

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa VIII) về chiến lược cán bộ và Quy định số 54-QĐ/TW ngày 12-5-1999 của Bộ Chính trị về chế độ học tập lý luận chính trị (LLCT) trong Đảng, các ngành, các địa phương đã có nhiều cố gắng trong công tác đào tạo cán bộ để nâng cao trình độ lý luận, chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng tiêu chuẩn cán bộ và đòi hỏi của tình hình, nhiệm vụ mới. Có thể kể tới một số kết quả và thành tựu trong 5 năm vừa qua (2002-2007): “Quy mô đào tạo được mở rộng; chương trình đào tạo, nội dung giáo trình, bài giảng và phương pháp giảng dạy có đổi mới, kiên trì nền tảng Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời bổ sung, cập nhật kiến thức mới có chọn lọc, phù hợp với đường lối, quan điểm đổi mới của Đảng và sự phát triển của tình hình thực tiễn. Cán bộ qua đào tạo... được nâng cao trình độ LLCT, đổi mới tư duy đáp ứng tốt hơn những đòi hỏi ngày càng cao của công cuộc đổi mới”(1). Công tác lãnh đạo, quản lý đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đảm bảo kế hoạch mở lớp đã được xây dựng trên cơ sở quy hoạch cán bộ, nhu cầu của các địa phương, bộ, ban, ngành và năng lực của các cơ sở đào tạo; cân đối giữa đào tạo cao cấp lý luận tại chức với tập trung; cơ bản bảo đảm tiêu chuẩn tuyển sinh đầu vào các hệ lớp đào tạo, bồi dưỡng. Tuy nhiên, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ vẫn còn những hạn chế: Chưa thật gắn chặt với quy hoạch cán bộ và việc thực hiện chiến lược cán bộ của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hiện nay, nhu cầu chuẩn hóa về trình độ của đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị, nhu cầu cập nhật kiến thức mới, bồi dưỡng lý luận, nghiệp vụ đặt ra cấp bách nhưng năng lực của các cơ sở đào tạo vẫn chưa đáp ứng. Đội ngũ giảng viên còn thiếu về số lượng và hạn chế một số mặt về chất lượng, nhất là thiếu tri thức kinh nghiệm thực tiễn lãnh đạo, quản lý trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Phương pháp giảng dạy, đào tạo nhìn chung chưa thích ứng kịp thời với xu hướng biến đổi có tính cách mạng trong khoa học-công nghệ và khoa học giáo dục hiện đại. Còn thiếu cán bộ đầu đàn trong giảng dạy, số cán bộ cốt cán, vững vàng về tri thức và nghề nghiệp phần lớn đã cao tuổi. Cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ cho công tác đào tạo, quản lý nhìn chung vừa thiếu, vừa lạc hậu, còn xa mới theo kịp các nước trong khu vực. Đặc biệt, chương trình, nội dung giảng dạy đã bộc lộ một số điểm chưa hợp lý: Nặng về lý thuyết, nhẹ về thực hành và rèn luyện kỹ năng; nặng về yêu cầu truyền đạt kiến thức, nhẹ về bồi dưỡng năng lực lãnh đạo, quản lý của người cán bộ hiện đại...

Thực trạng trên của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý cho thấy, tăng cường phối hợp lãnh đạo, quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là chủ trương hoàn toàn đúng đắn, thực hiện tốt sẽ tháo gỡ được những vấn đề bức xúc hiện nay và là giải pháp quan trọng nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý lên một bước tiến mới về chất.

2. Quá trình phối hợp giữa các cấp, các ngành trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý thể hiện trên mấy vấn đề cơ bản sau:

Ban Tổ chức Trung ương, Học viện Chính trị -Hành chính quốc gia (CT-HCQG) Hồ Chí Minh... đã quán triệt sâu sắc tư tưởng chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, ra các thông báo về chỉ tiêu, đối tượng, tiêu chuẩn các lớp cao cấp LLCT, cao học không tập trung và cho các lớp bồi dưỡng. Tiếp theo Công văn số 947-CV/TCTW, ngày 24-1-2002 “Về việc tăng cường quản lý, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về LLCT”, Công văn số 2601-CV/TCTW, ngày 2-5-2003 “Về việc thực hiện kế hoạch đào tạo cán bộ năm 2003”; Thông báo số 1115-TB/BTCTW-HVCTQGHCM, ngày 15-7-2005 “Về điều chỉnh tiêu chuẩn xét tuyển vào học cao cấp LLCT tại chức” và các thông báo mở lớp hằng năm, ngày 29-3-2007, Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Công văn số 1611-CV/BTCTW về “Một số vấn đề về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ” và một số văn bản nhằm tăng cường hơn nữa công tác quản lý, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo tinh thần Nghị quyết Đại hội X của Đảng. Nhờ các biện pháp ấy, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong những năm gần đây đã đạt được nhiều tiến bộ hơn trước cả về chất lượng và hiệu quả quản lý. Công tác chiêu sinh, thẩm định đối tượng tuyển sinh chặt chẽ, bảo đảm gắn quy hoạch với đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Đa số cán bộ trẻ, diện quy hoạch đã được các ngành, địa phương cử đi học tập trung, số lớp tại chức giảm mạnh. Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh và các cơ sở đào tạo đã cơ bản hoàn thành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hằng năm.

Ngày 5-5-2003, Lãnh đạo Ban Tổ chức Trung ương và Học viện CTQG Hồ Chí Minh (nay là Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh) đã ký bản ghi nhớ, thống nhất một số nội dung, biện pháp: Hạn chế mở các lớp cử nhân chính trị tập trung, không mở các lớp cử nhân chính trị tại chức với cơ chế phối hợp. Từ năm học 2003-2004, Ban Tổ chức Trung ương thông báo tuyển sinh tất cả các lớp cử nhân và cao cấp LLCT, phối hợp với Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh thẩm định hồ sơ cán bộ được cử đi học.

Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh, các cơ sở đào tạo LLCT và các tỉnh, thành ủy trực tiếp kiểm tra định kỳ và đột xuất việc triển khai thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các cơ sở đào tạo LLCT và các địa phương có mở lớp để có biện pháp khắc phục kịp thời những sai sót.

Hằng năm, Ban Tổ chức Trung ương và Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức hội nghị tổng kết công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ  và đề ra phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban Tổ chức Trung ương với Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh là yếu tố quan trọng để bảo đảm Học viện và các đơn vị có liên quan làm đúng chức năng, nhiệm vụ được Trung ương giao. Sự phối hợp này đảm bảo để Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh và các học viện chính trị khu vực quán triệt đầy đủ và triển khai tổ chức thực hiện thống nhất, đồng bộ các quy định của Trung ương về mục tiêu, yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Bí thư, Ban Tổ chức Trung ương đã chủ trì, phối hợp với Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh và các đơn vị có liên quan mở các lớp bồi dưỡng kiến thức mới cho cán bộ cao cấp diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý. Tính từ 2002 đến nay, Ban Tổ chức Trung ương đã phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và với các ban cán sự đảng, đảng đoàn, tỉnh, thành ủy mở được 10 lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng-an ninh cho 771 cán bộ lãnh đạo, quản lý. Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh và các bộ, ban, ngành, địa phương mở các lớp bồi dưỡng lý luận và nghiệp vụ công tác tổ chức, đại học chuyên ngành (tổ chức, kiểm tra...), phối hợp với Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh và Bộ Giáo dục và Đào tạo trong công tác đào tạo sau đại học tại Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh, góp phần đáng kể trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ lý luận cho hệ thống chính trị. Ngoài hình thức đào tạo tập trung, từ năm 2002 đến năm 2004, Ban Tổ chức Trung ương đã phối hợp với  Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh và Bộ Giáo dục và Đào tạo mở thêm 8 lớp cao học không tập trung cho 762 cán bộ lãnh đạo, quản lý. Hiện nay đang tổ chức chiêu sinh khoảng 200 chỉ tiêu cao học không tập trung cho cán bộ lãnh đạo, quản lý vùng Bắc bộ và các tỉnh đồng bằng sông Hồng. Thực hiện Kế hoạch số 95-KH/BTCTW, ngày 30-3-2006 và Kế hoạch số 100-KH/BTCTW, ngày 28-4-2006 của Ban Tổ chức Trung ương về thực hiện Dự án đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tổ chức, cán bộ Ngành Tổ chức xây dựng Đảng trong nước, Ban Tổ chức Trung ương đã và đang phối hợp với Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh, bộ, ban, ngành và các địa phương mở lớp theo kế hoạch của Dự án. Hiện nay, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với các bộ, ban, ngành,... đang triển khai kế hoạch mở lớp bồi dưỡng cập nhật kiến thức mới cho cán bộ cao cấp của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

3. Để phát huy kết quả đạt được cần tập trung các giải pháp sau:

Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc mục tiêu, yêu cầu của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo tinh thần Nghị quyết số 52-NQ/TW, ngày 30-7-2005 của Bộ Chính trị “Về đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học của Học viện CTQG Hồ Chí Minh”. Theo Nghị quyết này, Ban Tổ chức Trung ương có chức năng, nhiệm vụ phối hợp với Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh xây dựng kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng cán bộ; theo dõi và đề xuất việc bố trí cán bộ qua đào tạo; duyệt biên chế hằng năm; hướng dẫn thực hiện chế độ, chính sách và công tác cán bộ của Học viện. Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh chủ trì cùng Ban Tổ chức Trung ương xây dựng quy chế làm việc của Học viện và mối quan hệ phối hợp giữa Học viện với các tổ chức đảng, các cơ quan nhà nước, trình Ban Bí thư quyết định.

Hai là, phối hợp đổi mới nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng chọn lọc, thiết thực, sát hợp với đối tượng và mục tiêu đào tạo. Chương trình, nội dung đào tạo cán bộ phải vừa đảm bảo tính khoa học, cơ bản và hệ thống, vừa bảo đảm tính hiện đại, thực tiễn và chuyên môn nghiệp vụ. Thực hiện đào tạo toàn diện, chú trọng nâng cao trình độ kiến thức, rèn luyện năng lực tư duy khoa học, khả năng xử lý tình huống, trau dồi đạo đức, lối sống. Gắn bồi dưỡng lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành. áp dụng rộng rãi phương pháp giảng dạy hiện đại và học tập theo phong cách nghiên cứu nhằm phát huy cao độ tính chủ động, tích cực, khả năng độc lập suy nghĩ, sáng tạo của người học.

Ba là, giữ vững tiêu chuẩn tuyển sinh các đối tượng là cán bộ chủ chốt từ cấp huyện trở lên theo tinh thần Nghị quyết số 42-NQ/TW của Bộ Chính trị về quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý và Công văn số 1611-CT/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương về “một số vấn đề về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ”.

Bốn là, để đáp ứng nhu cầu đào tạo cần tăng quy mô đào tạo cao cấp LLCT tập trung và tại chức nhưng phải phù hợp với tăng cường năng lực đào tạo của Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh và các cơ sở đào tạo; có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ cán bộ giảng dạy, nghiên cứu, đặc biệt là cán bộ khoa học đầu ngành của các cơ sở đào tạo cán bộ. Xác định cơ chế phối hợp trao đổi cán bộ giảng dạy, nghiên cứu trên cơ sở phát huy thế mạnh của từng cơ quan, đơn vị. Từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất - kỹ thuật của các học viện, trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Trong những năm tới, ưu tiên đầu tư theo quy hoạch, chú trọng đầu tư về công nghệ thông tin.

Năm là, thống nhất cơ chế phối hợp quản lý kế hoạch đào tạo sau đại học tại Học viện CT-HCQG Hồ Chí Minh. Ngày 10-11-2004, Ban Tổ chức Trung ương và Học viện CTQG Hồ Chí Minh (trước đây) đã phối hợp tổ chức Hội nghị “Công tác đào tạo sau đại học” với sự tham dự của đại diện lãnh đạo Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ..., thống nhất được một số nguyên tắc chung và cơ chế phối hợp quản lý kế hoạch đào tạo sau đại học, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất giữa Học viện CTQG Hồ Chí Minh với Ban Tổ chức Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhằm đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng và vai trò quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực đào tạo sau đại học, nay cần tiếp tục được triển khai thực hiện trên thực tế.

Sáu là, tăng cường phối hợp lãnh đạo, quản lý  công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, Ban Tổ chức Trung ương sẽ phối hợp chủ động, chặt chẽ, hiệu quả hơn với các địa phương, ban, ngành, các cơ sở đào tạo; phối hợp tiến hành kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với tất cả các hệ đào tạo, bồi dưỡng nhằm có những điều chỉnh và định hướng kịp thời, phù hợp với thực tiễn, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.

____