Thực hiện nghị quyết của Đảng bộ và các nghị quyết, chỉ thị, quy định, hướng dẫn của Trung ương, Đảng bộ Ban Cơ yếu Chính phủ luôn xác định đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là yêu cầu thường xuyên, quan trọng nhằm góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của chi bộ, lãnh đạo đơn vị hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ, đồng thời là đòi hỏi cấp thiết củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) trong tình hình hiện nay. Những năm qua, các cấp uỷ đảng trong Đảng bộ đã có nhiều giải pháp chỉ đạo, hướng dẫn đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, như tinh thần Nghị quyết Trung ương 3 (khóa VIII) nêu: “Nâng cao chất lượng sinh hoạt của cấp ủy và chi bộ, quản lý chặt chẽ đảng viên. Mỗi đảng viên, mỗi cán bộ phải tự giác đặt mình trong sự quản lý của chi bộ, tham gia sinh hoạt đầy đủ”.        

Đảng bộ có 14 TCCSĐ với hơn 1.000 đảng viên sinh hoạt trong 80 chi bộ, với các loại hình khác nhau. Từ đặc điểm của Đảng bộ, Đảng ủy lãnh đạo các TCCSĐ căn cứ chức năng, nhiệm vụ từng loại hình chi bộ để xây dựng quy chế hoạt động, kế hoạch và biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt. Việc chỉ đạo thường xuyên của Đảng bộ thể hiện: Đảng uỷ quy định ngày Đảng cho các chi bộ sinh hoạt vào thứ năm tuần đầu tháng; xác định trách nhiệm của chi ủy, đồng chí bí thư chi bộ về việc bảo đảm chế độ và nội dung sinh hoạt cũng như việc xây dựng và triển khai thực hiện nghị quyết của chi bộ; cấp ủy cấp trên định kỳ đôn đốc, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện sinh hoạt chi bộ, coi đó là một trong những căn cứ để đánh giá chất lượng tổ chức đảng, phân tích chất lượng đảng viên.

Đảng uỷ thực hiện tốt việc giao ban công tác đảng, công tác chính trị thường kỳ, cung cấp thông tin, thông báo tình hình an ninh chính trị, định hướng kịp thời cũng như nắm bắt thường xuyên diễn biến từ cơ sở. Quán triệt đầy đủ các chủ trương, nghị quyết, cung cấp kịp thời các tài liệu sinh hoạt hằng tháng, Báo Nhân Dân, Tạp chí Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản… Chú trọng giáo dục truyền thống cách mạng, truyền thống đơn vị. Coi trọng củng cố, sắp xếp, kiện toàn tổ chức đảng phù hợp với điều kiện cụ thể theo quy định của Điều lệ Đảng, thuận tiện cho việc quản lý đảng viên và sinh hoạt đảng… Đảng uỷ duy trì nghiêm chế độ kiểm tra nền nếp sinh hoạt ở tất cả 80 chi bộ, thẩm định kết quả kiểm tra, thông báo đến các chi bộ về kết quả kiểm tra, biểu dương những chi bộ gương mẫu, uốn nắn, chấn chỉnh kịp thời những sai sót, lệch lạc.

Những năm qua, sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ được duy trì, bảo đảm thời gian, nội dung, hình thức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện của từng đơn vị. Nhiều chi uỷ đã bám sát các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên, chức năng, nhiệm vụ của chi bộ để chuẩn bị nội dung sinh hoạt, tập trung vào các vấn đề: Kiểm điểm việc lãnh đạo, việc thực hiện nhiệm vụ chính trị tháng trước, đề ra nhiệm vụ tháng sau; quán triệt những chủ trương chính sách mới của Đảng và Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên; bàn về công tác xây dựng đảng, xây dựng chi bộ và kết nạp đảng viên, thực hiện phê bình và tự phê bình ngăn ngừa đảng viên vi phạm, không dồn vào cuối năm tổng kết mới phê bình; dành thời gian thích hợp để thông tin tình hình thời sự… Trong sinh hoạt, nhiều chi bộ làm tốt công tác tư tưởng, qua đó nắm tâm tư, nguyện vọng và những khó khăn, vướng mắc của bản thân và gia đình đảng viên để có biện pháp tháo gỡ kịp thời. Các chi bộ duy trì nghiêm chế độ ghi chép và luôn có 5 loại sổ: Sổ ghi biên bản, ghi nghị quyết, sổ theo dõi đảng viên dự sinh hoạt, sổ thu đảng phí và chi đảng phí phục vụ công tác của chi bộ. Nhiều chi bộ trong sinh hoạt đã bảo đảm được tính lãnh đạo (ra được nghị quyết lãnh đạo hằng tháng), tính giáo dục (giúp đảng viên nhận thức nhiều vấn đề mới), tính chiến đấu (thực hiện tự phê bình và phê bình). Một số chi bộ đã chủ động đổi mới nội dung sinh hoạt theo chuyên đề, đi sâu thảo luận một vài vấn đề do chi uỷ lựa chọn, phù hợp với yêu cầu đang đặt ra với đơn vị và chi bộ. Một số chi bộ do địa bàn công tác phải sinh hoạt hai nơi, cấp uỷ đã phối hợp với chính quyền bố trí lịch sinh hoạt phù hợp (Chi bộ 10, Đảng uỷ XN 951) trước khi sinh hoạt chi uỷ hội ý thống nhất nội dung, sau đó phân công cấp uỷ viên chủ trì sinh hoạt ở hai nơi. Trong sinh hoạt đã phát huy dân chủ, động viên khuyến khích đảng viên tham gia ý kiến dù kiến thức, kinh nghiệm cũng như tuổi đảng, tuổi đời khác nhau (Chi bộ 7). Do tính chất công việc, các chi bộ thuộc Đảng bộ M2 quản lý chặt đội ngũ cán bộ, đảng viên, gắn với làm tốt công tác tư tưởng, thúc đẩy hoàn thành tốt nhiệm vụ thường xuyên cũng như đột xuất. Các chi bộ thuộc Đảng bộ Quản lý kỹ thuật nghiệp vụ mật mã duy trì tốt sinh hoạt, công tác giáo dục chính trị tư tưởng, công tác bảo vệ chính trị nội bộ, công tác kiểm tra đạt nhiều tiến bộ, nội bộ đoàn kết, lãnh đạo cán bộ, đảng viên trong chi bộ khắc phục khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao…

Tuy nhiên, vẫn còn một số chi bộ sinh hoạt không đều, nội dung sinh hoạt đơn điệu, tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt ở một vài chi bộ không cao, phương pháp tổ chức điều hành sinh hoạt cứng nhắc... Những tồn tại trên nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức của cấp uỷ, cán bộ, đảng viên về yêu cầu, tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ chưa đầy đủ. Mặt khác, một số cấp uỷ chưa thực sự quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn sinh hoạt của các chi bộ. Nội dung, hình thức, phương pháp điều hành sinh hoạt chi bộ chậm đổi mới.  

Từ thực tiễn sinh hoạt chi bộ trong Đảng bộ Ban Cơ yếu có thể rút ra một số kinh nghiệm:

Một là, các cấp uỷ, cán bộ, đảng viên phải nhận thức đúng vị trí, tầm quan trọng của chi bộ, thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh “chi bộ là gốc rễ của Đảng”, “chi bộ phải là động lực ở mỗi cơ quan”, coi đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện, sức chiến đấu của tổ chức đảng, lãnh đạo hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ.

Hai là, các cấp uỷ nắm vững các quy định, hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ của từng loại hình tổ chức đảng, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn các chi bộ về nội dung, hình thức, phương pháp để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Thường xuyên kiểm tra việc duy trì nền nếp sinh hoạt, sổ sách ghi chép, kịp thời phê bình nhắc nhở những chi bộ sinh hoạt không đều, động viên, tuyên dương những chi bộ đổi mới nội dung, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Đối với các chi bộ yếu kém, cấp uỷ cấp trên cử cán bộ hướng dẫn, giúp đỡ về phương pháp, quy trình tổ chức sinh hoạt, kết hợp tìm giải pháp lãnh đạo giải quyết dứt điểm các khâu yếu, mặt yếu.

Ba là, làm tốt việc bồi dưỡng kiến thức, kinh nghiệm công tác đảng cho đội ngũ bí thư, phó bí thư chi bộ, chi uỷ viên. Kết hợp chặt chẽ việc kiện toàn chi uỷ với quy hoạch đội ngũ cán bộ. Hằng năm, theo nhiệm kỳ chi bộ, cử cấp uỷ viên về dự các lớp bồi dưỡng tập trung cho các đồng chí lần đầu tham gia chi uỷ do Đảng uỷ khối các Cơ quan Trung ương tổ chức để nâng cao trình độ tổ chức sinh hoạt chi bộ.

Thực tế sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Ban Cơ yếu Chính phủ cho thấy dù đã duy trì nghiêm chế độ sinh hoạt, nhưng để tiếp tục đổi mới nội dung, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ vẫn cần:

1. Chuẩn bị kỹ nội dung sinh hoạt, vừa đảm bảo tính toàn diện, vừa coi trọng những vấn đề trọng tâm, trọng điểm. Trước mỗi kỳ sinh hoạt, chi uỷ cần nghiên cứu, xác định nội dung sinh hoạt sát với yêu cầu lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị, khắc phục nội dung sinh hoạt chung chung. Nghị quyết chi bộ cần tập trung nêu giải pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ trọng tâm trong tháng, giải quyết dứt điểm khâu yếu, mặt yếu, những vấn đề nổi cộm của đơn vị. Căn cứ vào sự chỉ đạo của cấp trên và tình hình cụ thể, chi uỷ xác định nội dung sinh hoạt phù hợp, hướng trọng tâm vào vận dụng, thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, năng lực công tác cho cán bộ, đảng viên. Nội dung tự phê bình và phê bình tập trung làm rõ những mặt yếu kém của chi bộ, những hạn chế của đảng viên, làm rõ kết quả thực hiện nhiệm vụ, trách nhiệm của cá nhân trong lãnh đạo, tổ chức thực hiện nghị quyết, rèn luyện phẩm chất, đạo đức lối sống, quan hệ giữa các đảng viên và gia đình... Nêu rõ mặt làm được, chưa làm được, nguyên nhân, kinh nghiệm, trách nhiệm của tập thể, cá nhân và giải pháp khắc phục thiếu sót, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ.

2. Nâng cao trách nhiệm của chi uỷ mà trước hết là bí thư chi bộ trong chuẩn bị nội dung sinh hoạt. Chi uỷ cần phân công cụ thể cho từng chi uỷ viên, phát huy vai trò của bí thư, phó bí thư chi bộ trong chuẩn bị nội dung sinh hoạt. Đối với sinh hoạt định kỳ có ra nghị quyết, nên chuẩn bị dự thảo nghị quyết chi bộ. Căn cứ vào chỉ thị, nghị quyết của cấp uỷ cấp trên, nắm vững tình hình nhiệm vụ của đơn vị, bí thư, phó bí thư, chi uỷ tranh thủ ý kiến của người lãnh đạo chính quyền và xin ý kiến chỉ đạo của cấp uỷ cấp trên để có những nhận định, đánh giá kết quả lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ kỳ trước, chỉ ra nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, trách nhiệm của tập thể, cá nhân và xác định phương hướng lãnh đạo kỳ tới. Trong sinh hoạt học tập, tự phê bình và phê bình, chi uỷ cần chuẩn bị chu đáo, định hướng tư tưởng, xây dựng thái độ, động cơ đúng đắn cho đảng viên.

3. Giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tổ chức sinh hoạt nghiêm túc, phương pháp mềm dẻo, linh hoạt, chú ý tạo không khí cởi mở trong sinh hoạt thảo luận xây dựng nghị quyết, tự phê bình và phê bình. Người chủ trì cuộc sinh hoạt phải nắm vững mục đích, yêu cầu, nội dung sinh hoạt, chủ động điều hành một cách khoa học. Tuỳ nội dung và hình thức sinh hoạt cụ thể, người chủ trì lựa chọn phương pháp điều hành thích hợp. Thông thường là quán triệt mục đích, yêu cầu của buổi sinh hoạt, báo cáo tóm tắt chỉ thị, nghị quyết, ý kiến chỉ đạo của cấp uỷ cấp trên, định hướng những vấn đề cần tập trung thảo luận. Quá trình điều hành sinh hoạt cần gợi mở, phát huy dân chủ, tập trung thảo luận làm sáng tỏ các vấn đề nêu ra, gợi ý thảo luận những vấn đề còn có ý kiến khác nhau. Mọi đảng viên tự phê bình và phê bình với động cơ đúng đắn, tránh hiện tượng phê bình chung chung, ngại va chạm, không lợi dụng phê bình để gây mất đoàn kết. Tự phê bình, phê bình phải gắn với đề xuất các giải pháp phát huy ưu điểm, khắc phục thiếu sót, khuyết điểm.

Phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ. Các vấn đề của chi bộ, chi uỷ được dân chủ thảo luận, mọi đảng viên đều phát biểu chính kiến của mình. Mở rộng dân chủ phải gắn liền với tăng cường kỷ cương, kỷ luật của Đảng. Có sổ ghi biên bản sinh hoạt đầy đủ, thư ký cuộc họp ghi chép trung thực, đầy đủ, chính xác các kết luận của người chủ trì cuộc họp, làm cơ sở để tổ chức thực hiện. Những vấn đề sau khi bàn bạc dân chủ, biểu quyết theo đa số trở thành nghị quyết của chi bộ thì mọi đảng viên đều nói và làm theo nghị quyết.