Lý luận - Thực tiễn
Nâng cao chất lượng đội ngũ bí thư cấp ủy
17:20' 25/1/2007


Đảng bộ Khối cơ quan Khoa giáo Trung ương có gần 4.500 đảng viên đang công tác tại 10 cơ quan (Ban Khoa giáo Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế, Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em, Uỷ ban Thể dục thể thao, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Khoa học xã hội Việt Nam, Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn Từ điển bách khoa Việt Nam). Hiện nay, Đảng bộ Khối có 110 tổ chức đảng cơ sở và 340 chi bộ trực thuộc. Đội ngũ bí thư cấp ủy các cấp là 450 đồng chí. Đây là lực lượng cán bộ chủ chốt, có vai trò quyết định đối với việc triển khai thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của các cấp ủy đảng trong Khối.

Từ thực tế đội ngũ bí thư cấp ủy…

Khoảng 95% đảng viên của Đảng bộ Khối cơ quan Khoa giáo TƯ có trình độ đại học và sau đại học. Trong đó, nhiều đảng viên là các nhà khoa học đầu ngành của cả nước. Đội ngũ cán bộ cấp ủy nói chung và bí thư cấp ủy nói riêng là những đồng chí tiêu biểu cho đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học, cán bộ tham mưu hoạch định chủ trương, chính sách và quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoa giáo. Đa số các đồng chí bí thư cấp ủy là những cán bộ được đào tạo cơ bản về chuyên môn, trong đó khoảng 3/4 có trình độ sau đại học và khoảng 2/3 có trình độ cao cấp lý luận chính trị. Đây là những đồng chí trung thành với Đảng, phẩm chất chính trị, đạo đức tốt và gương mẫu trong công tác.

Các bí thư cấp ủy đều giữ cương vị lãnh đạo, quản lý, khoảng 25% là cấp trưởng, còn lại là cấp phó các cơ quan, đơn vị. Vì vậy, việc phối hợp giữa cấp ủy và lãnh đạo quản lý có nhiều thuận lợi. Nhiều đồng chí bí thư đã tham gia cấp ủy nhiều năm, có đồng chí 3-4 nhiệm kỳ liên tục, có nhiều kinh nghiệm, sâu về nghiệp vụ công tác xây dựng đảng.

Với những thuận lợi trên, đội ngũ bí thư cấp ủy của Khối phát huy mạnh mẽ khả năng lãnh đạo của mình, đóng góp tích cực vào hoạt động của các tổ chức đảng trong Khối.

Bên cạnh những thuận lợi còn một số khó khăn:

Một là, tuổi đời trung bình của đội ngũ bí thư cấp ủy khá cao, có đồng chí vừa là bí thư, vừa là thủ trưởng cơ quan, đơn vị nên thời gian chuyên sâu cho công tác đảng còn hạn chế. Tỷ lệ bí thư cấp ủy là nữ, trẻ tuổi còn thấp.

Hai là, việc tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ bí thư cấp ủy chưa được tổ chức thật tốt, chưa trang bị đầy đủ về nghiệp vụ công tác đảng để điều hành, tác nghiệp có hiệu quả. Trước Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ đại hội của các chi bộ trực thuộc quá ngắn (một năm) nên không đủ thời gian để tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đảng cho tất cả bí thư chi bộ trong Khối. Có đồng chí chưa kịp dự một khóa tập huấn nào thì đã hết nhiệm kỳ, chuyển giao nhiệm vụ cho đồng chí khác.

Ba là, công tác đào tạo, bồi dưỡng bí thư cấp ủy mới chỉ đặt ra đối với đội ngũ bí thư đương nhiệm, thiếu sự quan tâm có tính chiến lược, dài hạn nên chưa tạo được nguồn đội ngũ cấp ủy viên kế cận.

... Đến biện pháp nâng cao chất lượng.

Bí thư chi bộ là linh hồn của chi bộ, là người am hiểu chuyên môn, nhạy cảm với những vấn đề diễn biến tư tưởng của đảng viên và phải có bản lĩnh vững vàng, dám nhìn nhận những vấn đề còn gay cấn, phối hợp với lãnh đạo đơn vị xử lý các vướng mắc. Với vị trí như vậy, trong thời gian qua, Đảng ủy Khối cơ quan Khoa giáo TƯ đã triển khai một số biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ bí thư cấp ủy.

Đảng ủy Khối bám sát các văn bản hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương về tiêu chuẩn cán bộ để chỉ đạo các đảng ủy trực thuộc chuẩn bị nhân sự cấp ủy nói chung và nhân sự bí thư nói riêng trong các kỳ đại hội. Công tác chuẩn bị nhân sự được tiến hành theo quy trình chặt chẽ, vừa bảo đảm định hướng vừa bảo đảm công khai, dân chủ trong tổ chức đảng. Việc bầu bí thư chi bộ trực tiếp tại đại hội đã phát huy tinh thần dân chủ, lựa chọn được những đồng chí có bản lĩnh chính trị vững vàng và năng lực công tác nổi trội, thực sự tiêu biểu cho sự đoàn kết và trí tuệ của tập thể đảng viên.

Ngay sau đại hội các cấp, Đảng ủy Khối đã tổ chức một số lớp bồi dưỡng, tập huấn về hướng dẫn thi hành Điều lệ Đảng, hướng dẫn nghiệp vụ công tác tổ chức, kiểm tra… cho đội ngũ bí thư cấp ủy. Đồng thời chỉ đạo các đảng bộ trực thuộc tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên sâu về nghiệp vụ công tác bí thư chi bộ. Kết hợp đào tạo, bồi dưỡng những vấn đề cơ bản với tập huấn ngắn ngày những vấn đề mà chi uỷ và bí thư chi bộ thường phải xử lý tức thời trong hoạt động thực tiễn. Trung bình mỗi năm, Đảng ủy Khối và các cấp ủy trực thuộc đã tổ chức hàng chục đợt tập huấn, hội thảo về nghiệp vụ công tác đảng. Một số đảng bộ cấp trên cơ sở như Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Khoa học xã hội Việt Nam... định kỳ hằng năm tổ chức các hội nghị giao ban - tập huấn công tác đảng cho bí thư cấp ủy các cấp.

Đảng ủy Khối và các đảng ủy trực thuộc định kỳ 6 tháng tổ chức hội nghị giao ban công tác tư tưởng, giao ban công tác kiểm tra, hội nghị ban chấp hành mở rộng hằng quý, sơ kết 6 tháng, tổng kết công tác năm... với sự tham gia của các đồng chí bí thư cấp ủy trong Khối. Ngoài ra, còn tổ chức một số hội nghị chuyên đề như: Hội nghị rút kinh nghiệm công tác lãnh đạo, tổ chức sinh hoạt đảng; Hội thảo Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác khoa giáo… Các hội nghị này là dịp thuận lợi để bí thư cấp ủy các cấp trong Khối gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm công tác đảng và trau dồi thêm kiến thức về các lĩnh vực khoa giáo.

Tăng cường nắm bắt tình hình cơ sở thông qua khảo sát thực tiễn và trực tiếp kiểm tra bí thư cấp ủy. Năm 2006, Ban Thường vụ Đảng ủy Khối đã trực tiếp làm việc 40 buổi với các đảng bộ, chi bộ và các bí thư chi bộ. Các đảng ủy định kỳ tiến hành kiểm tra, làm việc với bí thư cấp ủy trong đảng bộ mình. Qua cách làm trên, cấp ủy nắm được tình hình công tác đảng ở cơ sở, nghe được những nhận xét, đánh giá về điểm mạnh, hạn chế của đội ngũ bí thư cấp ủy, những khó khăn, vướng mắc của cơ sở để tháo gỡ, giải quyết kịp thời.

Đảng uỷ Khối và các cấp uỷ trực thuộc đã thành lập các đoàn kiểm tra chéo, có sự tham gia của các đồng chí bí thư để có dịp gặp gỡ, đối thoại trực tiếp và cùng nhau rút kinh nghiệm về những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn chỉ đạo, điều hành hoạt động. Biện pháp kiểm tra chéo kết hợp khảo sát thực tế giữa các tổ chức đảng trong Khối tạo ra những “diễn đàn lưu động” với những tình huống thực tiễn phong phú để bí thư cấp uỷ rèn luyện, bồi đắp bản lĩnh, trau dồi nghiệp vụ và học hỏi kinh nghiệm.

Cung cấp đầy đủ tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ công tác đảng cho các bí thư đảng ủy, chi bộ là biện pháp cần thiết. Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ nhiều nhiệm kỳ qua đã chủ động tập hợp những văn bản hướng dẫn quan trọng của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Ban Tổ chức Trung ương, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương, Đảng uỷ Khối, Quy chế làm việc và chương trình toàn khóa của Ban Chấp hành Đảng bộ, Quy chế phối hợp công tác giữa cấp uỷ và lãnh đạo cơ quan, đơn vị trong Bộ... biên soạn thành tài liệu chuyên dùng cho bí thư cấp uỷ. Đây không chỉ là cẩm nang mà còn là nguồn tư liệu quý giúp bí thư cấp uỷ thường xuyên tự học tập, tự nghiên cứu, suy nghĩ để đối chiếu, vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể của chi bộ mình.

Và kinh nghiệm.

Việc nâng cao chất lượng bí thư cấp ủy phải được sự quan tâm của cấp ủy cấp trên và tiến hành đồng bộ ở tất cả các cấp ủy. Để có đội ngũ bí thư cấp ủy có chất lượng, trong quy hoạch chú trọng lựa chọn cán bộ có tâm, nắm vững nghiệp vụ công tác đảng và được đảng viên, cán bộ tín nhiệm. Khi tạo nguồn bí thư cấp ủy chú ý lựa chọn những cán bộ chủ chốt của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, cán bộ nữ... Các cấp ủy phải chủ động tạo nguồn, bồi dưỡng ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Đào tạo, bồi dưỡng bí thư cấp ủy phải được tiến hành thường xuyên, mang tính hệ thống. Nội dung tập huấn, bồi dưỡng phải sát, phù hợp với đặc thù các tổ chức đảng của Đảng bộ Khối như chú ý các tình huống xử lý công việc cụ thể, gắn với đặc thù của các cơ quan, đơn vị trong đảng bộ. Bám sát các văn bản hướng dẫn của Trung ương, đồng thời xây dựng một số chuyên đề cụ thể.

Đổi mới hình thức, nội dung và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng bí thư cấp ủy. Nội dung bao gồm những kiến thức cơ bản, cụ thể hóa các văn bản hướng dẫn của Trung ương cho phù hợp với điều kiện, đặc điểm từng đảng bộ. Đa dạng hóa hình thức đào tạo, bồi dưỡng, như tổ chức lớp tập huấn, bồi dưỡng ngắn ngày tại đảng bộ; gửi đi đào tạo, bồi dưỡng tại các cơ quan chuyên môn khác; bồi dưỡng qua các hội nghị, hội thảo…

Cấp ủy cấp trên chỉ đạo chặt chẽ, bàn bạc dân chủ, trao đổi, cân nhắc kỹ trước khi tiến hành quy trình, thủ tục bầu bí thư cấp ủy. Khi lựa chọn, bầu bí thư, nên đặt họ vào vị trí chịu trách nhiệm trước đảng bộ, trước cấp uỷ thay vì quá nhấn mạnh vai trò lãnh đạo, quyết định từ trên.

Làm tốt các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ bí thư cấp ủy là góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng trong thời kỳ mới và lãnh đạo các đơn vị, cơ quan trong Đảng bộ Khối hoàn thành tốt nhiệm vụ tham mưu, hoạch định các chủ trương, chính sách về lĩnh vực khoa giáo cho Đảng.

TS. TRẦN HỒNG HÀ
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy khối cơ quan Khoa giáo Trung ương
Bài cùng chuyên mục
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 9 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS