Hà Tĩnh có 145 km đường biên giới giáp với nước bạn Lào và 137km bờ biển gồm 9 huyện, 41 xã, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 20% dân số toàn tỉnh, trong đó có hơn 13 vạn đồng bào theo đạo Thiên chúa. Nhìn chung, đời sống của đồng bào ở các xã vùng biên, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số còn hết sức khó khăn. Thời gian qua, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, thực hiện cuộc vận động “Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư vùng biên giới” giữa Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) tỉnh, các tổ chức thành viên và Bộ đội biên phòng, đời sống của đồng bào đã có nhiều khởi sắc. Giao thông đi lại thuận lợi hơn, từng bước rút ngắn khoảng cách giữa vùng xa, vùng sâu, vùng biên giới với miền xuôi trong tỉnh.

Sau khi quy chế phối hợp công tác được ký kết, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ tỉnh và MTTQ các cấp đã cùng với bộ đội biên phòng và các tổ chức thành viên tích cực tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức của đồng bào về các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước. MTTQ các cấp vận động nhân dân thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư vùng biên giới” với 6 nội dung toàn diện gắn với tuyên truyền thực hiện Luật Biên giới góp phần tích cực vào việc xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị với nước bạn Lào.

Cụ thể là đã chủ động phối hợp với bộ đội biên phòng tổ chức 315 buổi tuyên truyền cho hơn 18.000 lượt quần chúng ở các địa bàn vùng biên giới về đường lối, chủ trương chính sách dân tộc, tôn giáo, Luật Biên giới quốc gia, các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước, Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc. Tổ chức 24 buổi cho hơn 12.000 cán bộ và nhân dân nói chuyện chuyên đề về Nghị định 34/CP, về nội dung, mục đích, ý nghĩa của Hiệp định phân định vịnh Bắc bộ, Hiệp định nghề cá để nhân dân thấy rõ được trách nhiệm và quyền lợi ở khu vực biên giới và vùng biển. Tổ chức 15 lớp tập huấn cho đội ngũ cán bộ làm công tác mặt trận và trưởng các đoàn thể ở khu dân cư và các xã vùng biên giới về Luật Biên giới quốc gia, thu hút 1.500 người tham gia. Công tác tuyên truyền đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao nhận thức, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giúp nhân dân nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng không mắc mưu kẻ địch lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo chống phá cách mạng, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân. Đồng thời đề cao trách nhiệm tham gia bảo vệ biên giới, vùng biển của Tổ quốc. Gắn công tác tuyên truyền với đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư vùng biên giới”, cuộc vận động “Ngày vì người nghèo”, giúp hộ nghèo, hộ dân tộc thiểu số làm nhà Đại đoàn kết, xóa nhà tranh tre dột nát; thực hiện “Ngày quốc phòng toàn dân”, “Ngày Biên phòng toàn dân”… 5 năm qua, nhân dân các dân tộc vùng biên giới đã cung cấp cho lực lượng biên phòng hàng trăm nguồn tin, tham gia cùng lực lượng biên phòng đấu tranh, xử lý hàng trăm vụ việc vi phạm, bảo vệ an ninh biên giới, thu hồi 26 khẩu súng quân dụng, hàng trăm viên đạn, bắt giữ hàng chục đối tượng, thu trên 300 kg thuốc nổ; phối hợp với các cơ quan chức năng phát hiện 12 đường dây buôn bán ma túy lớn qua biên giới, lập 36 chuyên án, bắt giữ 21 đối tượng buôn bán ma túy trái phép qua biên giới, thu giữ 3,4kg ma túy, 1.346 liều hêrôin, 82.179 viên ma túy tổng hợp, 41.970 viên và  499 lọ thuốc tân dược gây nghiện.

Công tác củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở các xã biên giới được quan tâm, từ chương trình thực hiện cuộc vận động, thời gian qua, Uỷ ban MTTQ, các tổ chức thành viên và các đồn biên phòng đã chủ động làm tốt công tác tham mưu cho các cấp ủy đảng, chính quyền củng cố, kiện toàn các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở biên giới. Đã trực tiếp tham gia củng cố 5 tổ chức cơ sở đảng, 7 tổ chức chính quyền xã, 2 tổ chức đoàn thanh niên, 4 chi hội phụ nữ, 15 chi hội cựu chiến binh, 28 tổ an ninh tự quản. Đề xuất bổ sung những cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực vào vị trí lãnh đạo chủ chốt; bộ đội biên phòng đã tăng cường 15 cán bộ sĩ quan sang làm công tác đảng, công tác chính quyền ở các xã đặc biệt khó khăn trên tuyến biên giới.

Phối hợp nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức quần chúng trong các xã vùng biên, các đồn biên phòng đã tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được 85 buổi, thu hút trên 2.000 lượt người tham gia. Thông qua việc xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở các xã vùng biên đã từng bước nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo phong trào quần chúng giữ gìn an ninh trật tự xây dựng thế trận biên phòng vững chắc, vun đắp quan hệ đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt - Lào. Nhiều vụ việc tranh chấp, mâu thuẫn trong nhân dân đều được xử lý dứt điểm, các đối tượng vi phạm an ninh trật tự được giáo dục, cảm hóa kịp thời trở về hoàn lương hòa nhập cùng cộng đồng. Bộ đội biên phòng giúp thực hiện nhiều chương trình phát triển kinh tế-xã hội, coi đây là biện pháp tuyên truyền vận động thiết thực, có hiệu quả đối với vùng biên giới. Nhiều đồng bào dân tộc thiểu số thực hiện Dự án Bảo tồn dân tộc Chứt ở bản Rào Tre và bản Giàng (xã Hương Lâm, Hương Khê), đã giúp đồng bào làm 30 ngôi nhà Đại đoàn kết trị giá 1,3 tỷ đồng, xóa xong nhà tranh tre dột nát, giảm bớt khó khăn, thiếu thốn, định canh định cư, từng bước ổn định hòa nhập với cuộc sống chung. Đội ngũ cán bộ mặt trận và các tổ chức thành viên, bộ đội biên phòng ngày đêm lăn lộn với phong trào, tuyên truyền vận động, miệng nói, tay làm cùng bà con các dân tộc vùng biên giới chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mùa vụ. Hằng năm, nhân dịp các ngày lễ tết, MTTQ, các tổ chức thành viên và bộ đội biên phòng đã đến thăm, tặng quà cho các gia đình chính sách, hộ nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trị giá 35 triệu đồng. Riêng bộ đội biên phòng đã tổ chức trên 8.000 ngày công lao động cùng nhân dân làm giao thông nông thôn với hàng trăm cây số đường nhựa, bê tông, đường tuần tra biên giới và hệ thống cầu cống, kênh mương thủy lợi nội đồng, khai hoang phục hóa, sửa chữa, làm nhà mới, hỗ trợ vốn phát triển sản xuất, tổ chức tập huấn khuyến nông, khuyến lâm, nuôi trồng thủy sản nên nhiều hộ đã thoát nghèo. Bộ đội biên phòng tích cực tham gia chương trình quân, dân y kết hợp. Các đơn vị duy trì thường xuyên công tác khám chữa bệnh cho đồng bào, xây dựng và củng cố các trạm y tế, phòng khám quân, dân y kết hợp. Đã tổ chức khám chữa bệnh cho 5.142 lượt người, tổ chức 3 đợt phòng chống dịch bệnh cho 2 bản đồng bào dân tộc thiểu số. Tiếp tục chương trình xóa mù chữ cho bà con dân tộc Chứt ở bản Rào Tre, vận động các cháu bỏ học trở lại trường lớp. Vận động đóng góp 300 ngày công tu sửa trường lớp, hỗ trợ các em học sinh nghèo học giỏi hàng trăm tập giấy bút, đồ dùng học tập. Biết được cái chữ, nhận thức của đồng bào về chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về biên giới và bảo vệ an ninh biên giới được nâng lên rõ rệt. Đồng bào càng hăng hái thi đua thực hiện tốt các cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư vùng biên giới”… xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Hình ảnh người thầy giáo, thầy thuốc quân hàm xanh mãi mãi đọng lại trong lòng bà con các dân tộc thiểu số ở vùng biên giới.

Kinh nghiệm công tác tuyên truyền vận động đồng bào dân tộc thiểu số ở Hà Tĩnh cho thấy: Cùng với tăng cường sự chỉ đạo của các cấp ủy đảng, cần phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức thành viên, chủ động phối hợp chặt chẽ với lực lượng bộ đội biên phòng. Đồng thời với đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động nhằm nâng cao nhận thức phải gắn với thực hiện các chương trình phát triển kinh tế, văn hóa cụ thể, thiết thực nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng biên giới, từng bước thu hẹp khoảng cách với miền xuôi.