Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến đào tạo nguồn cán bộ nói chung, cán bộ là người dân tộc thiểu số nói riêng. Trước lúc đi xa, trong Di chúc để lại, Người còn căn dặn: Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết.

Thấm nhuần lời dạy của Người, Tỉnh uỷ Gia Lai đã luôn quan tâm đào tạo cán bộ là người dân tộc thiểu số, nhất là nguồn cán bộ cho cơ sở, đặc biệt từ năm 2000 qua thực hiện nghị quyết của Tỉnh uỷ về củng cố, nâng cao chất lượng hệ thống chính trị cơ sở nhằm phát triển kinh tế-xã hội, ổn định an ninh, chính trị trên địa bàn. Từ năm 1999 đến 2006, ngoài các lớp trung cấp chuyên môn như luật, địa chính, lâm nghiệp, kế toán… tỉnh đã tuyển chọn và mở 4 khoá dự nguồn hệ trung cấp lý luận chính trị với tổng số 276 học viên để đào tạo cán bộ nguồn cho cơ sở.

Đối tượng tuyển chọn là học sinh người dân tộc thiểu số đã tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS) trở lên đang sinh sống ở các xã đặc biệt khó khăn. Giải pháp tình thế hạ yêu cầu về trình độ học vấn từ THPT xuống THCS đã tạo điều kiện cho các xã vùng đặc biệt khó khăn dễ dàng cử người đi học.

Quá trình đào tạo, trường chính trị của tỉnh đã căn cứ vào nội dung chương trình chung, vận dụng vào thực tiễn học viên là người dân tộc thiểu số, cải tiến phương pháp giảng dạy và học tập phù hợp, đã giúp cho học viên tiếp thu những kiến thức cơ bản về Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và một số vấn đề về pháp luật, dân tộc, tôn giáo… được thuận lợi. Qua học tập, học viên đã từng bước nâng cao lập trường tư tưởng, hình thành nhân sinh quan cộng sản, có cơ sở để lý giải và tìm cách giải quyết những vấn đề mới nảy sinh, những vấn đề bức xúc, phức tạp ở địa phương, cơ sở. Về trình độ học vấn, những học viên chưa tốt nghiệp THPT tỉnh giao nhiệm vụ cho Trung tâm giáo dục thường xuyên tổ chức dạy bổ túc văn hoá. Nhờ vậy, sau khoá đào tạo, học viên này vừa có trình độ học vấn THPT, vừa có trình độ trung cấp lý luận chính trị, tạo điều kiện cho việc đào tạo cao hơn sau này.

Sau khi tốt nghiệp, phần lớn số học viên trên được bố trí công tác ở cơ sở phù hợp năng lực và chuyên môn được đào tạo. Nhiều người được bố trí công tác ở các ban đảng, đoàn thể, các tổ chức chính trị-xã hội. Sau một thời gian công tác, nhiều người đã được quy hoạch, bố trí làm cán bộ chủ chốt, cán bộ lãnh đạo ở cơ sở.

Thực tế trên cho thấy:

ở Gia Lai nói riêng và Tây Nguyên nói chung, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 50% dân số, việc mở các khoá đào tạo cán bộ nguồn người dân tộc thiểu số là yêu cầu hết sức cần thiết. Đây không chỉ thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước trong việc đào tạo cán bộ là người dân tộc thiểu số mà còn thể hiện sự chuyển biến về nhận thức và tính chủ động trong thực hiện chiến lược cán bộ của các cấp uỷ, tổ chức đảng.

Nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo phù hợp đã giúp người học hiểu, tiếp thụ được những kiến thức cơ bản về Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và một số kiến thức chuyên môn cơ bản khác đáp ứng yêu cầu công tác và thực thi nhiệm vụ ở cơ sở.

Đa số học viên là người dân tộc thiểu số được tuyển chọn và đào tạo từ các khoá học chính quy nên hầu hết được bố trí công tác phù hợp. Qua đó, họ được rèn luyện trưởng thành, có tinh thần yêu nước, yêu CNXH, nhiều người được kết nạp vào Đảng, trở thành cán bộ chủ chốt ở cơ sở. Việc đó đã góp phần tích cực vào củng cố và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị, khắc phục một bước tình trạng hẫng hụt cán bộ cơ sở trong tỉnh.

Bên cạnh những mặt tích cực như trên cũng bộc lộ một số hạn chế, vướng mắc: Đối tượng tuyển chọn, đào tạo là học sinh tốt nghiệp THCS nên thời gian học kéo dài và khối lượng kiến thức nhiều vì vừa phải học hết THPT, vừa học chương trình trung cấp lý luận chính trị. Điều này học viên là người dân tộc thiểu số không muốn. Hơn nữa, do là học sinh mới học hết phổ thông, tuổi còn trẻ, chưa được cọ sát từ thực tiễn công tác nên việc tiếp thụ kiến thức lý luận cũng như vận dụng vào thực tiễn còn khó khăn và hạn chế. Việc đào tạo chuyên môn chưa cụ thể nên bố trí cán bộ theo chức danh công tác xã khó khăn.

Để tiếp tục làm tốt công tác tạo nguồn cán bộ là người dân tộc thiểu số ở Gia Lai nên quan tâm một số vấn đề sau:

1. Ban Tổ chức Tỉnh uỷ cần phối hợp với Sở Nội vụ, Trường Chính trị tỉnh, các trung tâm được giao nhiệm vụ đào tạo và lãnh đạo các huyện để đánh giá số cán bộ được đào tạo đã qua thực tiễn công tác rút kinh nghiệm cả về nội dung chương trình đào tạo và năng lực phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, làm căn cứ cho việc xây dựng kế hoạch và đổi mới nội dung, chương trình nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ nguồn là người dân tộc thiểu số có đủ năng lực và phẩm chất đảm đương nhiệm vụ.

2. Cần đào tạo song song cả về chuyên môn và lý luận chính trị, khắc phục biểu hiện chỉ coi trọng đào tạo lý luận chính trị, coi nhẹ đào tạo chuyên môn. Đối với số cán bộ nguồn được đào tạo vừa qua đã học xong trung cấp lý luận chính trị cần có kế hoạch đào tạo tiếp chuyên môn và ngược lại. Đặc biệt đối tượng tham gia dự tuyển cán bộ nguồn cho các lớp tiếp theo phải là người đã tốt nghiệp THPT.

3. Công tác đào tạo phải gắn với quy hoạch và sử dụng. Đào tạo cán bộ là người dân tộc thiểu số không chỉ cho riêng cơ sở mà đây chính là tiền đề để chuẩn bị nguồn cán bộ là người dân tộc thiểu số cho cả hệ thống chính trị từ cơ sở đến cấp tỉnh. Do đó, đào tạo xong phải sử dụng ngay tại cơ sở, tạo điều kiện thuận lợi để người được đào tạo áp dụng kiến thức vừa học vào thực tiễn, phát huy năng lực, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, không để xảy ra những trường hợp đưa đi học về mà không bố trí, sử dụng.

4. Cần có sự phân cấp và phân công trách nhiệm giữa cấp tỉnh và cấp huyện:

Cấp huyện nên có kế hoạch và chính sách động viên, khuyến khích học sinh là người dân tộc thiểu số trong diện quy hoạch cán bộ nguồn theo học hết THPT.

Cấp tỉnh có kế hoạch đào tạo về lý luận chính trị gồm các chuyên đề cụ thể hoá nội dung Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, về công tác xây dựng đảng, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN, công tác vận động quần chúng và cách giải quyết khi có điểm nóng và những tình huống cụ thể phát sinh từ cơ sở. Đào tạo một số ngành chuyên môn cần thiết cho cơ sở như luật, quản lý đất đai, quản lý tài chính, hành chính nhà nước...

Trong điều kiện đặc thù của Gia Lai, công tác đào tạo chuẩn bị nguồn cán bộ là người dân tộc thiểu số không chỉ cho cơ sở mà cho cả hệ thống chính trị từ cơ sở đến cấp tỉnh. Do đó, làm tốt việc này sẽ góp phần quan trọng vào củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng hệ thống chính trị, đảm bảo an ninh chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội.