Lý luận - Thực tiễn
Đoàn kết, kiên định, chủ động, sáng tạo nâng cao chất lượng công tác tổ chức xây dựng đảng trong quân đội
10:12' 3/7/2006


Trong cuộc trường chinh cứu nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, dù trong hoàn cảnh nào, Quân đội ta luôn luôn tỏ rõ là đội quân cách mạng kiên cường, trung thành, tin cậy của Đảng, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì CNXH, vì hạnh phúc của nhân dân, cùng toàn dân viết lên những trang sử chói ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Có được điều đó là do Quân đội ta luôn được Đảng, Bác Hồ lãnh đạo, giáo dục, rèn luyện. Đó cũng là thành quả hoạt động công tác đảng, công tác chính trị dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Đảng uỷ Quân sự Trung ương và các tổ chức đảng trong Quân đội.
Hồ Chủ tịch nói: “Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại” (*). Là cơ quan tham mưu chiến lược về công tác tổ chức xây dựng đảng trong Quân đội, những năm qua Cục Tổ chức, Tổng cục Chính trị (TCCT) đã nắm vững quan điểm, nguyên tắc của Đảng, bám sát yêu cầu nhiệm vụ chính trị và đòi hỏi của thực tiễn, chủ động nghiên cứu, tham mưu với Đảng uỷ Quân sự Trung ương, TCCT, đồng thời hướng dẫn các đơn vị xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp uỷ, tổ chức đảng, tăng cường hiệu lực công tác đảng, công tác chính trị nhằm góp phần giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội.

Thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đội ngũ cán bộ, đảng viên còn thiếu, đòi hỏi lúc này phải xây dựng hệ thống tổ chức đảng, phát triển đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là ở các đơn vị chiến đấu. Cục Tổ chức TCCT đã tham mưu chỉ đạo, hướng dẫn quy trình thực hiện công tác phát triển đảng viên (từ tạo nguồn, bồi dưỡng, giao nhiệm vụ thử thách đến tổ chức kết nạp và bồi dưỡng đảng viên dự bị để chuyển thành đảng viên chính thức). Thời kỳ này các đảng bộ, chi bộ trong Quân đội đã kết nạp được 19.184 đảng viên, chủ yếu xuất thân từ công nhân, nông dân, trí thức, nâng tỷ lệ đảng viên từ 8,5% (12-1946) lên 21,5% (10-1950) và 23,8% (12-1954). Việc phát triển đội ngũ đảng viên đã góp phần quan trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cả về số lượng và chất lượng; đến cuối cuộc kháng chiến, toàn quân có 91,5% số cán bộ từ trung đội trưởng trở lên là đảng viên.

Cùng với việc phát triển mạnh đội ngũ đảng viên, các tổ chức đảng ở những đơn vị mới kịp thời được thành lập, từng bước thiết lập hệ thống tổ chức đảng trong Quân đội, nhất là trong các đơn vị bộ đội chủ lực. Công tác tổ chức xây dựng đảng tập trung vào việc xây dựng, chỉnh đốn tổ chức các đảng bộ, chi bộ cơ sở làm hạt nhân lãnh đạo trong các đơn vị; đồng thời tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn các tổ chức đảng thực hiện nghiêm các nguyên tắc, chế độ sinh hoạt đảng, nhất là các đợt chỉnh huấn, sinh hoạt tư tưởng, tự phê bình và phê bình, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp uỷ, tổ chức đảng. Đến năm 1952, tất cả các đại đội chiến đấu, kho tàng, cơ quan, nhà trường... trong Quân đội đều có chi bộ, từ tiểu đoàn trở lên có đảng uỷ. Những kết quả của công tác tổ chức xây dựng đảng thời kỳ này đã tạo tiền đề rất quan trọng cho việc phát triển, hoàn thiện hệ thống cấp uỷ, tổ chức đảng trong Quân đội sau này, nhất là thời kỳ chống Mỹ, cứu nước.

Để giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội, không những phải thường xuyên chăm lo xây dựng, nâng cao chất lượng các cấp uỷ, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên, mà còn phải chú trọng hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, tăng cường hiệu lực công tác đảng, công tác chính trị. Cục Tổ chức đã chủ động tham mưu, đề xuất với cấp trên xây dựng hệ thống cơ quan chính trị, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chính trị; thực hiện đề án chính uỷ, chính trị viên và soạn thảo, ban hành Điều lệ công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội. Chỉ đạo, hướng dẫn nâng cao hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị trong các nhiệm vụ với nhiều hình thức phong phú, tổ chức tốt các đợt sinh hoạt tư tưởng như “ôn nghèo, gợi khổ”,“đăng ký giết giặc lập công”...; tiến hành sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị sau mỗi chiến dịch, mỗi giai đoạn tác chiến, đồng thời qua đó rèn luyện bản lĩnh chính trị, động viên tinh thần chiến đấu của bộ đội.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trong điều kiện chiến tranh ngày càng mở rộng, quyết liệt, chiến trường bị chia cắt, lực lượng quân đội phát triển nhanh nhưng nhiều đơn vị phải hoạt động độc lập, Cục Tổ chức đã đã cử hàng trăm lượt đoàn, tổ cán bộ đi nghiên cứu khắp các chiến trường B, C, K, nhạy bén nắm bắt tình hình, đón trước yêu cầu phát triển, chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng kịp thời tham mưu thành lập tổ chức đảng ở các đơn vị mới, kiện toàn cơ quan lãnh đạo và đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp, nhất là trên chiến trường miền Nam, nam Quân khu 4 và chiến trường Lào, Căm-pu-chia. Đồng thời, tham mưu chỉ đạo củng cố, phát huy chế độ lãnh đạo của tập thể cấp ủy, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và vai trò tổ chức thực hiện của thủ trưởng quân - chính đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, quy mô tác chiến và nghệ thuật sử dụng đồng bộ ba thứ quân. Hướng dẫn nâng cao tính chủ động của chi bộ, làm cho chi bộ thực sự là hạt nhân lãnh đạo, trung tâm đoàn kết của đơn vị, nhất là trong điều kiện chiến đấu liên tục, dài ngày, khó khăn, gian khổ. Hướng dẫn thực hiện tốt chủ trương xây dựng “chi bộ bốn tốt”, đảm bảo ở đâu có hoạt động của bộ đội thì ở đó có sự lãnh đạo của tổ chức đảng, có hoạt động công tác đảng, công tác chính trị. Nhờ tích cực chỉ đạo và tổ chức thực hiện, số lượng chi bộ trong Đảng bộ Quân đội đã tăng lên nhanh chóng, từ 3.896 (năm 1960) lên 29.259 trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; các đại đội và đơn vị tương đương đều có chi bộ, trong đó  96,1% số chi bộ có chi ủy, 98,5% số trung đội, bộ phận kỹ thuật có tổ đảng, 95% số tiểu đội, khẩu đội có đảng viên, tỷ lệ đảng viên trung bình là 27%, góp phần xây dựng hệ thống tổ chức đảng tương đối hoàn chỉnh trong toàn quân. Trong các năm 1960-1975, Đảng bộ Quân đội đã kết nạp được 484.044 đảng viên. Đặc biệt, đã làm tốt công tác phát triển đảng viên trong chiến đấu, thực hiện việc kết nạp đảng viên tại trận địa, góp phần tăng cường tỷ lệ đảng viên cho các đơn vị trực tiếp chiến đấu trên các chiến trường. Trên cơ sở nội dung, tiêu chuẩn đảng viên bốn tốt, bảy yêu cầu tư cách đảng viên do Trung ương quy định, Cục Tổ chức đã chủ động nghiên cứu, đề xuất vận dụng, cụ thể hoá vào Đảng bộ Quân đội; hướng dẫn việc rèn luyện, bồi dưỡng đội ngũ đảng viên ở mọi lúc, mọi nơi và thực hiện việc kiểm tra, phân loại, bình xét chặt chẽ. Vì vậy, trong điều kiện chiến tranh gay go, ác liệt, nhưng đội ngũ đảng viên càng thể hiện lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, kiên trung với cách mạng, dũng cảm trong chiến đấu, tận tụy trong công tác, thực sự trở thành nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ của đơn vị.

Đáp ứng yêu cầu công tác chính trị và tác chiến ở các mặt trận, loại hình chiến dịch, các lực lượng và quân, binh chủng, công tác tổ chức xây dựng đảng tập trung vào việc xây dựng hệ thống cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ chính trị, nhất là chính ủy, chính trị viên các cấp theo hướng gọn, mạnh, chủ trì vững vàng, chức trách rõ ràng, chế độ công tác chặt chẽ, thống nhất. Thường xuyên coi trọng tham mưu chỉ đạo, hướng dẫn nâng cao hiệu quả hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong thực hiện các nhiệm vụ, nhất là hoạt động của ban công tác chính trị đại đội, hoạt động tổ ba người, hội đồng quân nhân trong chiến đấu, với các nội dung, hình thức, phương pháp phong phú, linh hoạt, sinh động. Kết quả này thể hiện sự vững vàng, kiên định chủ động, tính sáng tạo của công tác tổ chức xây dựng đảng trong chiến tranh, có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.  

Năm 1975, miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, cả nước đi lên  CNXH, công tác tổ chức xây dựng đảng được triển khai toàn diện: Xây dựng các cấp ủy, tổ chức đảng TSVM; gắn xây dựng tổ chức cơ sở đảng TSVM với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, xây dựng cấp ủy với xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì, xây dựng đội ngũ đảng viên với xây dựng đội ngũ cán bộ; xác định chức năng, nhiệm vụ của từng loại hình tổ chức cơ sở đảng; tập trung xây dựng chi bộ đại đội chiến đấu đủ quân có chi ủy; phát huy vai trò của các cấp uỷ đảng, chính quyền, cơ quan quân sự và đoàn thể trong công tác quân sự - quốc phòng ở địa phương… Hằng năm, Đảng bộ Quân đội có 85 - 93% số tổ chức cơ sở đảng đạt TSVM; 98 -100% cấp ủy các cấp đạt TSVM; 97 - 100% số đảng viên đủ tư cách, hoàn thành nhiệm vụ.

Coi trọng vận hành cơ chế lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới, Đảng ủy Quân sự Trung ương trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 51-NQ/TW về “Tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính uỷ, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam”. Cục Tổ chức đã chủ động tham mưu với Đảng ủy Quân sự Trung ương, TCCT chỉ đạo, hướng dẫn xây dựng và phát huy vai trò hệ thống cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ chính trị các cấp làm tốt việc tập huấn quán triệt để thực hiện thống nhất trong toàn quân, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ sẵn sàng chiến đấu và sức mạnh chiến đấu của toàn quân, xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại trong thời kỳ mới.

Qua 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, từ Ban Đảng vụ, Cục Chính trị thuộc “Quân sự uỷ viên Hội” được thành lập theo Sắc lệnh số 60/SL ngày 6-5-1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Cục Tổ chức ngày nay, lớp lớp các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên luôn luôn trung thành, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; đoàn kết, năng động, sáng tạo trong công tác, trong sáng về đạo đức, lối sống, nghiêm minh về kỷ luật, lập nhiều thành tích xuất sắc trong các thời kỳ cách mạng. Cục Tổ chức đã giúp TCCT, Đảng ủy Quân sự Trung ương chuẩn bị, tiến hành tốt tám kỳ đại hội Đảng bộ Quân đội, xây dựng và ban hành các quy chế, quy định, bảo đảm và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội sau mỗi nhiệm kỳ đại hội. Kinh nghiệm được rút ra qua 60 năm là: Quán triệt sâu sắc, kiên định đường lối, quan điểm, nguyên tắc của Đảng, bám sát thực tiễn xây dựng và chiến đấu của Quân đội; đoàn kết, chủ động, sáng tạo; tham mưu đề xuất đúng, trúng và kiên trì chỉ đạo, hướng dẫn toàn quân thực hiện có hiệu quả. Đây chính là mấu chốt xây đắp nên truyền thống vẻ vang của Cục Tổ chức và Ngành Tổ chức xây dựng Đảng trong Quân đội: “Đoàn kết, kiên định, chủ động, sáng tạo”.

Trong giai đoạn mới, đứng trước thời cơ và thách thức mới, nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ từng bước hiện đại đang đặt ra những yêu cầu cao hơn về xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp uỷ, tổ chức đảng, tăng cường hiệu lực công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội. Nhận thức sâu sắc vị trí then chốt của công tác xây dựng đảng, quán triệt Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ VIII, Cục Tổ chức tiếp tục nghiên cứu, phối hợp với Cục Cán bộ TCCT và các cơ quan chức năng tham mưu đề xuất với Đảng uỷ Quân sự Trung ương chỉ đạo xây dựng các cấp ủy, tổ chức đảng TSVM, xây dựng đội ngũ đảng viên gắn với đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, xây dựng đội ngũ cấp ủy viên gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp; xây dựng, triển khai các quy chế, quy định và chương trình công tác toàn khóa của Đảng uỷ Quân sự Trung ương; chỉ đạo, hướng dẫn toàn quân nâng cao chất lượng, hiệu quả các mặt công tác đảng, công tác chính trị, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, xứng đáng với phần thưởng cao quý mà Đảng và Nhà nước trao tặng “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”

_____

(*) Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 6, tr.318.
Đại tá LÊ KHƯƠNG MẼ
Phó cục trưởng Cục Tổ chức, TCCT
Bài cùng chuyên mục
Niềm tin    (3/7/2006)
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 7 - 2014
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí CD:
VIDEO CLIPS