Đào tạo, đào tạo lại cán bộ, công chức nói chung, đặc biệt là đào tạo cán bộ đương chức và dự nguồn ở xã, phường, thị trấn là nhiệm vụ thường xuyên và quan trọng trong công tác cán bộ của Kon Tum. Những năm qua, Tỉnh uỷ và các cấp uỷ đã có những chủ trương, biện pháp tích cực để chăm lo đầu tư, quy hoạch, đào tạo, bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ cơ sở và đã đạt được những kết quả quan trọng. Đội ngũ cán bộ cơ sở hiện nay được củng cố và tăng cường một bước theo hướng nâng dần về trình độ, năng lực, khắc phục dần tình trạng hẫng hụt cán bộ trẻ, cán bộ là người tại chỗ. Hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở đã được nâng lên một bước quan trọng. Tuy nhiên, đào tạo cán bộ cơ sở hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn cả về cách tuyển chọn, nội dung đào tạo, chế độ chính sách và hướng bố trí, sử dụng.

Tuy là huyện mới chia tách, thành lập vào năm 2002, cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, Ban Thường vụ Huyện uỷ Kon Plong đã mạnh dạn thực hiện mô hình các cơ quan, đơn vị của Huyện tiết kiệm chi ngân sách thường xuyên để nhận đỡ đầu, nuôi dưỡng con em dân tộc thiểu số ở các xã, thị trấn có trình độ học vấn từ lớp 8/12 trở lên và số cán bộ đương chức còn trẻ, có trình độ học vấn lớp 9 trở lên, trong quy hoạch cán bộ dự nguồn của xã để đào tạo theo hình thức vừa học văn hoá, vừa học lý luận chính trị vừa tập việc. Huyện đã chọn được 42 em của 8/9 xã, trong đó có 17 em chưa tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS), 22 em tốt nghiệp THCS, ba em tốt nghiệp THPT, sáu em là nữ và phân bổ về các cơ quan, ban, ngành của Huyện (kể cả các cơ quan thuộc ngành dọc). Các em được tổ chức thành lớp học văn hoá và cùng với số cán bộ đương chức của xã tổ chức thành lớp trung cấp lý luận chính trị. Mỗi lớp có một ban cán sự.

Trong quá trình đào tạo, huyện đã cử bốn em theo học văn hoá tại Trung tâm giáo dục thường xuyên của tỉnh; hai em học chuyên ngành công an, hai em học chuyên ngành quân sự (xã đội trưởng), hai em học ngành điện, số còn lại học tại huyện. Căn cứ trình độ học vấn của các em, Ban Thường vụ Huyện uỷ đã chỉ đạo mở lớp bổ túc văn hóa lớp 9 cho 17 em và lớp bổ túc THPT cho số các em đã tốt nghiệp THCS. Huyện đã phối hợp với Trường Chính trị tỉnh mở lớp trung cấp lý luận chính trị (hệ tại chức tại huyện cho 69 học viên đều là người dân tộc thiểu số), trong đó có 28 em là cán bộ đương chức, 32 em là cán bộ dự nguồn xã, bốn em là cán bộ dự nguồn các phòng, ban của Huyện. Kết quả thi tốt nghiệp có hai em đạt loại khá, 67 đạt trung bình, bốn được cấp bằng trung học chính trị, 65 được cấp giấy chứng nhận trung cấp chính trị (trong đó có 59 học viên đủ điều kiện để cấp bằng, nếu thi đạt tốt nghiệp THPT). Hầu hết các cơ quan khi nhận đỡ đầu các em đã phân công cán bộ giúp đỡ, hướng dẫn các em làm quen với công việc, chủ yếu là làm quen với các công việc hành chính như: Tiếp nhận công văn, cách xử lý văn bản, sử dụng máy vi tính, soạn thảo văn bản mẫu, viết báo cáo, tính toán, lập các biểu mẫu…, qua đó các em hình thành được nhận thức, thói quen, tác phong làm việc. Nếp sống, nếp nghĩ, quan hệ giao tiếp, ý thức đối với công việc của các em có sự tiến bộ, khác hẳn khi còn ở gia đình, ở thôn, bản. Ngoài thời gian học tập văn hoá, chính trị, tập việc tại cơ quan, các em còn được Ban chỉ đạo lớp học, các cơ quan đỡ đầu cho tham gia sinh hoạt tại các tổ chức đoàn thể, các phong trào thanh niên của Huyện như hoạt động chào mừng Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3), ra quân làm đường giao thông nông thôn…, giúp các em bồi dưỡng tinh thần tập thể, tinh thần lao động và tinh thần tự chủ…

Về chế độ đãi ngộ: Số là cán bộ đương chức cấp xã học lý luận chính trị được hưởng theo quy định 400.000đ/học viên/tháng (trường chính trị cấp). Các em là dự nguồn lâu dài của xã học văn hoá không phải đóng học phí, tiền điện, nước… Ngân sách huyện trả chi phí đào tạo từ lớp 10 đến lớp 12 khoảng 60 triệu đồng cho cả khoá học. Học lý luận chính trị các em được phụ cấp tiền ăn, tài liệu giống như học viên là cán bộ xã (huyện hỗ trợ thêm 60.000đ/học viên/tháng) ăn, uống, ở, sinh hoạt do cơ quan nhận đỡ đầu đảm nhận. Mức hỗ trợ tiền ăn mỗi em khoảng 300.000đ/tháng; huyện hỗ trợ tiền sinh hoạt 100.000đ/tháng/em. Ước tính bình quân mỗi em được hỗ trợ 400.000 đ/tháng (chưa tính tiền giáo viên, sách vở…). Ngoài ra, các dịp lễ, tết các cơ quan và cấp uỷ tạo điều kiện, giúp đỡ về vật chất như may quần áo mới, cho quà. Có nơi hỗ trợ tiền xe khi các em về quê. Tổng kinh phí chi cho mỗi em là đối tượng dự nguồn cho cả khoá học là 9.600.000 đồng (chưa tính tiền giáo viên, sách vở…). Trong đó, ngân sách huyện chi 100% về kinh phí đào tạo; 50% kinh phí hỗ trợ ăn học, 50% còn lại là kinh phí thường xuyên của cơ quan đỡ đầu.

Về bố trí, sử dụng sau đào tạo: Đối với các em đã tốt nghiệp lớp trung cấp chính trị và văn hoá (60 em), Ban Thường vụ Huyện uỷ chỉ đạo đưa số cán bộ đương chức ở xã tiếp tục về nhận công tác ở địa phương, số đủ điều kiện, tiêu chuẩn chính trị, trình độ chuyên môn bố trí đảm nhận những chức vụ cao hơn ở cơ sở; số còn lại là cán bộ dự nguồn tiếp tục giao cho các cơ quan của huyện đăng ký hợp đồng tập việc và cử đi đào tạo chuyên môn. Có em đã được cơ quan đỡ đầu nhận làm việc. Đối với các em còn học văn hoá, Ban Thường vụ Huyện uỷ tiếp tục chọn, cử tuyển vào các trường chuyên nghiệp. Một số tiếp tục giao các cơ quan của huyện đăng ký hợp đồng tập việc và sẽ cử đi đào tạo chuyên môn khi có điều kiện. Số còn lại chuyển về công tác ở xã, thôn. Chủ trương của huyện là sẽ bố trí công việc cho 100% các em khi đã học xong.

Từ mô hình đào tạo của huyện Kon Plong, đồng thời để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến 2010 có trên 80% cán bộ chủ chốt cơ sở được đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; từ trưởng ngành trở lên được đào tạo trung học chính trị; 50% số xã, phường, thị trấn có cán bộ trình độ trung học chuyên môn và chính trị; trong cán bộ chủ chốt có từ 5%-10% có trình độ đại học; cán bộ trẻ (30 tuổi trở xuống) trong cán bộ chủ chốt chiếm từ 5-10%; cán bộ là người dân tộc thiểu số ở cấp xã chiếm 65-70% đòi hỏi các cấp, các ngành phải quán triệt và tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp đã đề ra. Trước mắt phải làm tốt một số việc sau:

Một là, các cấp uỷ phải xem việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đương chức và dự nguồn cơ sở là khâu đột phá để đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn. Phải có quyết tâm cao và tạo được sự đồng tình, thống nhất của cán bộ, đảng viên từ huyện đến cơ sở về chủ trương đào tạo và bố trí, sử dụng cán bộ sau khi đào tạo.

Hai là, phải tiếp tục khảo sát, đánh giá đúng thực chất số lượng cơ cấu, chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở hiện nay, trước hết là cán bộ chủ chốt để làm cơ sở củng cố, kiện toàn đội ngũ cán bộ, kiên quyết không sử dụng những cán bộ yếu kém, bổ sung, tăng cường, luân chuyển những cán bộ có phẩm chất, trình độ, năng lực thay thế. Đồng thời, làm tốt công tác quy hoạch cán bộ, cả đương chức và dự nguồn lâu dài. Phải đào tạo nguồn cho tất cả các xã. Nên chọn các em có kết quả học tập khá, hạnh kiểm tốt ở các trường nội trú, trường phổ thông để đầu tư cho học hết THPT và cử tuyển vào các trường trung cấp, cao đẳng, đại học trong cả nước (đào tạo cán bộ lâu dài). Đào tạo phải gắn với sử dụng, phải bố trí công việc cho tất cả các em đã được đào tạo. Phải có chế độ hỗ trợ phù hợp cho các em ăn, học, tập việc. Nội dung, chương trình đào tạo cán bộ cơ sở cần đổi mới theo hướng ngắn, gọn, tập trung hướng dẫn, bồi dưỡng những kiến thức cơ bản, những kỹ năng làm việc phù hợp với từng đối tượng, từng loại cán bộ sau này sẽ đảm nhận.

Ba là, khẩn trương xây dựng chính sách thu hút học sinh, sinh viên đã tốt nghiệp cao đẳng, đại học về công tác ở xã, phường, thị trấn, trước hết là đối với số con, em trong tỉnh, ưu tiên con, em là người dân tộc thiểu số.