Cấp uỷ có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của tổ chức đảng ở mỗi cấp, là cơ quan lãnh đạo thực hiện nghị quyết của cấp mình, nghị quyết, chỉ thị của cấp trên, là đại biểu tiêu biểu cho việc thực hiện nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng. Cấp uỷ còn giữ vai trò trung tâm trong chỉ đạo công tác xây dựng nội bộ đảng trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức.
Đội ngũ cán bộ nữ hiện nay ở nước ta được tạo điều kiện phát huy quyền làm chủ và bình đẳng trên mọi lĩnh vực, đáp ứng ngày càng cao yêu cầu của cách mạng. Phong trào phụ nữ đã có bước phát triển, các tầng lớp phụ nữ tỏ rõ năng lực, phẩm chất, nêu cao tinh thần yêu nước, đoàn kết phát huy tiềm năng, sức sáng tạo trong học tập, lao động sản xuất và công tác, đạt những thành tích xuất sắc trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng. Đội ngũ cán bộ nữ đã có bước trưởng thành rõ rệt. Số lượng và chất lượng cán bộ nữ phát triển không ngừng. Trong các cấp ủy đảng và ở các vị trí lãnh đạo từ Trung ương đến cơ sở đều có cán bộ nữ tham gia. Trong bốn kỳ Đại hội toàn quốc của Đảng gần đây đều có cán bộ nữ tham gia Bộ Chính trị hoặc Ban Bí thư. Nhiệm kỳ khoá X, số uỷ viên Trung ương là nữ có 16/181 người, chiếm tỷ lệ 8,83%. Trong các cấp chính quyền, phụ nữ cũng đã có mặt ở tất cả các vị trí lãnh đạo; cương vị phó chủ tịch nước, phụ nữ vẫn duy trì trong cả hai khoá. Cấp bộ, thứ trưởng và tương đương tăng từ 9,5% khoá 1987-1992 lên 12,5% khoá 1997-2002. Tỷ lệ nữ tham gia Quốc hội tăng từ 18,5% ở khoá IX lên 26,2% ở khoá X và 27,3% ở khoá XI. Đặc biệt, phụ nữ giữ cương vị chủ nhiệm các uỷ ban của Quốc hội tăng nhanh từ 22,2% ở khoá IX lên 33,3% ở khoá X và đến khoá XI có tỷ lệ khá cao: 40%.
Trong nhiều năm qua, các cấp uỷ đảng đã quan tâm đến việc phát hiện, giới thiệu những cán bộ nữ xuất sắc vào Đảng, làm cho tỷ lệ cán bộ nữ ngày càng tăng cả về số lượng lẫn chất lượng. Tỷ lệ đảng viên nữ tăng đều theo từng năm. Nếu năm 1994 chỉ có 16,4% đảng viên nữ, năm 1999 có 19,3%, năm 2002 là 21,7% thì năm 2005 tỷ lệ đảng viên nữ là 25%.
Tuy nhiên, cho đến nay, nhiều cấp uỷ đảng, kể cả một số đồng chí đứng đầu cấp ủy chưa nhận thức sâu sắc, đầy đủ quan điểm của Đảng về công tác cán bộ nữ, chưa thực sự coi cán bộ nữ là một bộ phận quan trọng trong công tác cán bộ, chưa thấy hết tiềm năng, vai trò, vị trí của đội ngũ cán bộ nữ nên việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, chính sách đối với cán bộ nữ chưa đầy đủ, còn có biểu hiện định kiến, khắt khe, cầu toàn, chưa quan tâm đến yếu tố giới nên đội ngũ cán bộ nữ phát triển chưa vững chắc, mất cân đối, thiếu đồng bộ, phân bố không đều ở các địa phương, các khu vực; tỷ lệ cán bộ nữ tham gia cấp uỷ, chính quyền còn thấp, nhất là cơ sở. Để làm tốt công tác cán bộ nữ cần chú trọng một số giải pháp sau:
Các cấp uỷ đảng nâng cao chất lượng việc ra nghị quyết, tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo việc nâng cao nhận thức, quan điểm về bình đẳng giới và công tác cán bộ nữ.
Trước hết, cần nâng cao chất lượng chuẩn bị và ra nghị quyết về cán bộ nữ và công tác cán bộ nữ, xác định đúng đắn, chính xác mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ chính trị, các chủ trương trong công tác cán bộ nữ của Đảng phù hợp với nhu cầu thực tế, nguyện vọng, lợi ích chính đáng của phụ nữ và quy luật phát triển của cuộc sống.
Đẩy mạnh bồi dưỡng, nâng cao nhận thức giới cho cán bộ, đảng viên; đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ hoạch định chính sách các cấp, các ngành từ Trung ương đến cơ sở thông qua các hình thức: Đưa nội dung giới vào chương trình giảng dạy trong các học viện chính trị, học viện hành chính, các trường chính trị, các lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo...
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đặc biệt qua các phương tiện thông tin đại chúng về bình đẳng giới, về vai trò, vị trí của phụ nữ, cán bộ nữ.
Mặt khác, không chỉ tôn trọng và quan tâm mà chính xã hội và nam giới phải nhận thức đúng đắn tiềm năng, năng lực và vai trò của phụ nữ trong quá trình phát triển của cộng đồng và toàn xã hội. Thừa nhận vai trò của phụ nữ như một tác nhân, một lực lượng tham gia tích cực vào sự phát triển của xã hội. Lực lượng phụ nữ đã cùng với nam giới làm thay đổi xã hội và thúc đẩy xã hội phát triển. Chính với nhận thức này Ngân hàng thế giới đã chuyển từ chính sách WID (Woman in development) nữ giới trong phát triển sang giới trong sự phát triển (GAD - Gender in development) trong các trung tâm đầu tư hỗ trợ cho bình đẳng giới và nâng cao vai trò của phụ nữ. Phương pháp GAD đã không loại phụ nữ ra khỏi vị trí chủ thể chính, hơn thế còn cho rằng, việc cải thiện địa vị của nữ giới đòi hỏi phải phân tích mối quan hệ của nữ giới và nam giới. Nhận thức này đã chuyển đổi từ việc chỉ tập trung vào nữ giới sang việc coi nam giới và môi trường văn hoá xã hội rộng lớn như một vế của phương trình.
Nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện nghị quyết và kiểm tra việc thực hiện nghị quyết.
Quán triệt, làm thấu suốt tinh thần, nội dung cơ bản của các nghị quyết, chỉ thị, quyết định... về cán bộ nữ và công tác cán bộ nữ đến nhân dân, đến đội ngũ cán bộ, đảng viên. Thực hiện tốt phương châm: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” trong công tác cán bộ nữ.
Phân công và phân cấp một cách hợp lý trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ nữ nhằm đảm bảo nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ trong đó có cán bộ nữ, đồng thời phát huy tối đa tinh thần dân chủ trong công tác cán bộ nữ.
Để nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống, các cấp uỷ đảng cần tăng cường chỉ đạo, phối hợp với chính quyền sớm thể chế hoá, cụ thể các nội dung nghị quyết của Đảng thành những văn bản mang tính pháp lý về mặt nhà nước.
Mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cơ sở cần đề ra chương trình hành động cụ thể phù hợp với đặc điểm riêng của mình. Sau quá trình chỉ đạo và kiểm tra nghị quyết, các cấp uỷ đảng cần đặc biệt chú trọng công tác tổng kết thực tiễn.
Tăng cường vai trò người đứng đầu.
Người đứng đầu (bí thư cấp uỷ các cấp), bí thư đảng đoàn, bí thư ban cán sự đảng, trưởng các ban ngành từ trung ương đến cơ sở phải tự mình nâng cao trách nhiệm, tạo sự thống nhất trong cấp uỷ đảng, cơ quan, ban ngành, đoàn thể về công tác cán bộ nữ; lãnh đạo thực hiện chủ trương về công tác cán bộ nữ sao cho có hiệu quả thiết thực. Trong lãnh đạo, quản lý cán bộ nữ, cùng với sự trân trọng, nghiêm túc, rất cần sự ứng xử có tính chất tâm lý: Khích lệ, động viên cán bộ nữ đúng lúc, kịp thời, góp ý phê bình chân thành, nghiêm túc, có phương pháp tế nhị mà sâu sắc, thích hợp. Để làm tốt công tác cán bộ nữ cần chú ý cả quan điểm và cách làm.
Người đứng đầu và các cấp uỷ đảng tăng cường công tác bồi dưỡng, phát triển đối tượng đã được rèn luyện qua thực tiễn công tác. Phát triển đảng viên nữ hằng năm đạt tỷ lệ từ 40% trở lên trong tổng số đảng viên mới kết nạp. Có kế hoạch phân công công tác nhằm tạo điều kiện để đảng viên nữ rèn luyện, phấn đấu, trưởng thành.
Xây dựng cơ chế đảm bảo thực hiện có hiệu quả công tác cán bộ nữ.
Tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy đối với công tác cán bộ nữ, đặc biệt trong kiểm tra, giám sát thực hiện các chủ trương về công tác cán bộ nữ. Đưa việc thực hiện chủ trương chính sách của Đảng về công tác cán bộ nữ thành một tiêu chí đánh giá tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh hằng năm.
Cơ quan làm công tác tổ chức - cán bộ của cấp uỷ đảng phải có bộ phận đầu mối tham mưu về công tác cán bộ nữ, tăng cán bộ nữ làm công tác tổ chức cán bộ các cấp.
Đối với các chức danh lãnh đạo, quản lý từ Trung ương đến cơ sở, ở những ngành, lĩnh vực có đông cán bộ nữ (Y tế, Giáo dục - đào tạo, Tài chính, Ngân hàng...) cần thiết phải có cán bộ lãnh đạo, quản lý là nữ. Các cấp uỷ đảng chủ động chuẩn bị nhân sự để bổ nhiệm, bố trí, sử dụng, bảo đảm sự kế thừa và phát triển của đội ngũ cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý, nhiệm kỳ sau có tỷ lệ cao hơn nhiệm kỳ trước theo hướng cân bằng giới. Mỗi cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý phải có trách nhiệm quy hoạch được một đến hai cán bộ nữ kế cận chức danh mình đang đảm nhiệm.
Các cơ quan chức năng nghiên cứu để ban hành và tổ chức thực hiện tốt luật bình đẳng giới.
Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Đảng đoàn Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nghiên cứu, tham mưu xây dựng chính sách thu hút nữ sinh viên mới tốt nghiệp về công tác tại địa phương, cơ sở, tạo nguồn cán bộ nữ. Đảng đoàn Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam chủ động phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương trong việc xây dựng, quy hoạch đội ngũ cán bộ Trung ương Hội, không chỉ tạo nguồn cho Trung ương Hội mà còn giới thiệu cán bộ nữ cho Đảng.
TRẦN THỊ HƯƠNG
Phó vụ trưởng Vụ Quy hoạch đào tạo cán bộ