Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đảng là gồm các đảng viên mà tổ chức nên. Mọi công việc Đảng đều do đảng viên làm. Mọi nghị quyết Đảng đều do đảng viên chấp hành. Mọi chính sách của Đảng đều do đảng viên mà thấu đến quần chúng…”. Vì vậy, công tác phát triển đảng viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của các tổ chức đảng. Đặc biệt ở các học viện, nhà trường trong Quân đội, nơi đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo chỉ huy “vừa hồng, vừa chuyên”.

Trường Sĩ quan Lục quân 2 (SQLQ2) trải qua 45 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành đã đào tạo hàng vạn cán bộ, sĩ quan cho Quân đội, đồng thời bồi dưỡng phát triển hàng vạn đảng viên. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giữa “lòng chiến trường miền Nam”, Nhà trường luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ vừa chiến đấu, vừa giáo dục, đào tạo đội ngũ cán bộ quân sự và chính trị, đáp ứng kịp thời yêu cầu bổ sung cán bộ cho chiến trường. Từ khi hòa bình lập lại, Nhà trường tiếp tục được giao nhiệm vụ đào tạo sĩ quan chỉ huy cấp phân đội với nhiều chuyên ngành, bậc học khác nhau. Từ năm 1998, Nhà trường được Đảng, Chính phủ giao nhiệm vụ đào tạo sĩ quan chỉ huy cấp phân đội có trình độ đại học. Chỉ tính từ năm 1994 đến nay, mỗi năm Nhà trường có hơn 300 học viên tốt nghiệp ra trường, trong đó trên 99% trở thành đảng viên. Nhiều khóa học (1996-2001, 1997-2002, 1998-2003) 100% học viên tốt nghiệp ra trường là đảng viên. Tổng kết mười năm công tác phát triển đảng viên (1994-2003) có 3.641 học viên được kết nạp vào Đảng, chiếm 98,83% tổng số học viên. Từ năm 2004 đến nay, thực hiện Chỉ thị số 44-CT/TW của Ban Bí thư về kết nạp đảng viên lớp Hồ Chí Minh, Nhà trường đã bồi dưỡng kết nạp được 1.194 đảng viên, góp phần đáp ứng yêu cầu bổ sung cán bộ chỉ huy phân đội cho các đơn vị, tích cực thực hiện chủ trương xây dựng đại đội đủ quân có chi bộ, chi ủy theo tinh thần Nghị quyết 79 của Đảng ủy Quân sự Trung ương.

Những kết quả đạt được trên đây là do Nhà trường đã kết hợp chặt chẽ quá trình đào tạo bồi dưỡng, rèn luyện học viên trở thành sĩ quan cấp phân đội với bồi dưỡng rèn luyện họ đủ tiêu chuẩn trở thành đảng viên. Đây là nhiệm vụ cơ bản lâu dài nhằm thực hiện chiến lược giáo dục-đào tạo con người “vừa hồng, vừa chuyên”. Đảng ủy - Ban Giám hiệu Nhà trường, cấp ủy các cơ quan, đơn vị cơ sở trong Nhà trường đều thống nhất xác định công tác phát triển đảng viên là mục tiêu, nhiệm vụ gắn bó hữu cơ với quá trình đào tạo. Để thực hiện tốt hai nhiệm vụ quan trọng này, Trường SQLQ2 đã tiến hành những biện pháp cơ bản sau:

Một là, Nhà trường đã kết hợp chặt chẽ việc tạo nguồn đào tạo sĩ quan với tạo nguồn phát triển đảng viên trong tuyển sinh quân sự. Việc này xuất phát từ yêu cầu người sĩ quan chỉ huy cấp phân đội trực tiếp quản lý chiến sĩ phải đủ tiêu chuẩn được kết nạp vào Đảng. Không những làm tốt vai trò chỉ huy, mà còn định hướng nhận thức tư tưởng, vận động, hướng dẫn quần chúng thực hiện tốt nhiệm vụ. Lý lịch của học viên đào tạo sĩ quan nhất thiết phải rõ ràng, không vi phạm quy định của Trung ương về lịch sử chính trị. Người có đủ điều kiện phấn đấu trở thành đảng viên mới được tuyển chọn vào đào tạo sĩ quan. Đây là tiêu chí hàng đầu trong việc kết hợp giữa đào tạo sĩ quan với bồi dưỡng phát triển đảng viên trong học viên.

Hai là, thường xuyên coi trọng giáo dục, bồi dưỡng nâng cao nhận thức về Đảng, về công tác xây dựng đảng, chăm lo công tác phát triển đảng viên là học viên trong quá trình đào tạo.

Học viên tốt nghiệp Trường SQLQ2 ra công tác trở thành sĩ quan chỉ huy cấp phân đội, đồng thời là những đảng viên có thể được tín nhiệm bầu vào cấp ủy đại đội, tham gia công tác lãnh đạo ở đơn vị. Vì vậy, những sĩ quan - đảng viên khi ra trường công tác có khả năng vừa chỉ huy, quản lý, huấn luyện, vừa tiến hành công tác đảng, công tác chính trị ở cấp phân đội. Để được như vậy, học viên phải được trang bị hệ thống kiến thức cơ bản về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, khoa học quân sự, có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định trước mọi tình huống, được giáo dục, bồi dưỡng nâng cao nhận thức về Đảng và công tác xây dựng đảng.

Đảng bộ Nhà trường thường xuyên coi trọng lãnh đạo công tác đào tạo học viên nhận thức rõ bản chất cách mạng và khoa học của Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, nội dung, yêu cầu của công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội. Quá trình đào tạo là quá trình định hướng, xây dựng động cơ, thái độ trách nhiệm và từng bước hình thành nhân cách người học viên sĩ quan. Trên cơ sở đó kết hợp chặt chẽ với quá trình rèn luyện và thực hiện các phong trào thi đua của đơn vị để lựa chọn ra những đoàn viên thanh niên ưu tú kết nạp vào Đảng.

Ba là, xây dựng và hoàn thiện quy chế, quy trình phát triển đảng viên gắn kết chặt chẽ với quá trình đào tạo sĩ quan.

 Để phát huy vai trò trách nhiệm và sức mạnh tổng hợp của các cấp, cơ quan, đơn vị trong công tác phát triển đảng viên, Nhà trường xây dựng và từng bước hoàn thiện quy chế, quy trình công tác phát triển đảng viên gắn với quy trình đào tạo. Quy chế về công tác phát triển đảng viên quy định rõ trách nhiệm của tổ chức đảng các cấp và chỉ huy, các tổ chức quần chúng trong việc giáo dục, bồi dưỡng học viên đủ điều kiện, tiêu chuẩn kết nạp đảng viên. Quy trình về công tác phát triển đảng viên xác định rõ các bước tiến hành từ khâu đầu tiên đến khi giáo dục, bồi dưỡng học viên đủ điều kiện, tiêu chuẩn kết nạp. Cơ sở để xây dựng quy chế, quy trình này là Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, các quy định, chỉ thị, hướng dẫn của Trung ương về công tác xây dựng đảng, phương châm, phương hướng công tác phát triển đảng viên, mục tiêu, yêu cầu đào tạo sĩ quan chỉ huy cấp phân đội bậc đại học, nhất là những yêu cầu về bản lĩnh chính trị, năng lực kiến thức khoa học quân sự, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, gắn với kết quả rèn luyện chấp hành kỷ luật, lễ tiết tác phong quân nhân, khả năng tham gia vào các hoạt động của đơn vị và của đoàn thanh niên.

Nhà trường đã cụ thể hóa tiêu chí, tiêu chuẩn xem xét kết nạp đảng viên gắn với kết quả học tập, rèn luyện, với thực hiện các phong trào thi đua của các cơ quan, đơn vị, nhất là phong trào “học giỏi, rèn nghiêm” đã thu hút sự quan tâm của học viên, đoàn viên thanh niên quyết tâm phấn đấu trở thành sĩ quan - đảng viên.

Bốn là, tăng cường sức mạnh của tổ chức đảng, tính tiền phong gương mẫu của đảng viên.

Đảng bộ Nhà trường luôn xác định: Để làm tốt công tác phát triển đảng viên, trước hết phải chú trọng kiện toàn tổ chức đảng các cấp, phát huy sức mạnh của các tổ chức đảng và tính tiền phong gương mẫu của đội ngũ đảng viên trong thực hiện các nhiệm vụ được giao. Tăng cường các biện pháp nhằm phát huy năng lực lãnh đạo của từng cấp ủy cơ sở, lựa chọn những đồng chí tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, trách nhiệm vào đội ngũ cán bộ chủ trì của các cơ quan, đơn vị để tạo nòng cốt xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện. Các chi bộ, đảng bộ trong từng nhiệm kỳ, hằng năm, hằng quý xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch phát triển đảng viên, phân công đảng viên theo dõi, bồi dưỡng, giúp đỡ quần chúng. Việc phát huy tính tiền phong gương mẫu của đảng viên góp phần xây dựng động cơ, thái độ học tập, rèn luyện đúng đắn, tạo môi trường văn hóa quân sự lành mạnh tác động tới nhận thức tư tưởng học viên, giúp họ noi gương phấn đấu rèn luyện đạo đức, tác phong, bản lĩnh kiên định… để đủ điều kiện kết nạp vào Đảng. Kết quả công tác phát triển đảng viên thể hiện một phần năng lực lãnh đạo của chi bộ, đảng bộ cơ sở, đồng thời góp phần đánh giá năng lực lãnh đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ đào tạo sĩ quan - nhiệm vụ chính trị của Nhà trường.

Qua thực hiện kết hợp giữa đào tạo sĩ quan với phát triển đảng viên trong học viên ở Trường SQLQ2, bước đầu rút ra một số kinh nghiệm:

1. Phải coi việc xác minh lý lịch trong khâu tuyển chọn “đầu vào” đào tạo sĩ quan là một khâu rất quan trọng trong công tác phát triển đảng viên trong học viên. Nếu học viên không đủ tiêu chuẩn chính trị để bồi dưỡng kết nạp đảng viên thì cũng không đủ điều kiện học sĩ quan và ngược lại.

2. Chủ động phối hợp làm tốt công tác giáo dục nhận thức tư tưởng, hướng nghiệp ngay từ khi học viên còn đang học trung học phổ thông. Nhà trường đã chủ động tuyên truyền về truyền thống Quân đội bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Hằng năm, trước kỳ tuyển sinh, Nhà trường chủ động cử cán bộ đến các quân khu, quân đoàn, các tỉnh, thành phố từ Quảng Trị trở vào để hướng nghiệp cho thanh niên, giúp tìm hiểu, lựa chọn con đường phục vụ lâu dài trong Quân đội.

3.  Cần có nghị quyết chuyên đề về công tác phát triển đảng viên, chỉ đạo các đảng bộ, chi bộ cơ sở xây dựng kế hoạch phát triển đảng viên trong học viên từng năm, từng khóa học. Không ngừng nâng cao vai trò và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chính trị và vai trò cơ quan chính trị trong việc tham mưu đề xuất các biện pháp phát triển đảng viên.

 4. Do điểm chuẩn xét tuyển “đầu vào” được tính theo các khu vực, trình độ học viên không đồng đều nên cần phát huy vai trò “trường học cộng sản” của các tổ chức đảng, đoàn thanh niên để bồi dưỡng đoàn viên thanh niên ưu tú trở thành nguồn kết nạp vào Đảng.

Những biện pháp và kinh nghiệm qua 45 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành tiếp tục được Nhà trường phát huy để thực hiện nhiệm vụ đào tạo sĩ quan gắn với công tác phát triển đảng viên đạt chất lượng, hiệu quả.