(Bài phát biểu của đồng chí Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư)

Hơn 60 năm qua, từ khi giành được chính quyền, Ðảng, Nhà nước và Bác Hồ kính yêu luôn dành sự quan tâm đối với nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí để Ðảng luôn là người lãnh đạo, cán bộ, đảng viên luôn là người đầy tớ trung thành, tận tụy của nhân dân. Trong 20 năm đổi mới, đất nước ta đã giành được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, nhưng tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí cũng nảy sinh, lan rộng nhưng chưa được ngăn chặn, đẩy lùi. Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII (1994) đã cảnh báo nguy cơ quan liêu, tham nhũng, lãng phí là một thách thức lớn đối với sự nghiệp đổi mới, với sự ổn định và phát triển của đất nước ta, trên cơ sở đó, đã đề ra nhiệm vụ đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng, chống tệ nạn này. Với các Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII, Kết luận của Hội nghị Trung ương 4 khóa IX và việc ban hành các Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, trong những năm qua, cuộc đấu tranh này đã được tăng cường và đạt một số kết quả nhất định. Nhiều vụ tham nhũng lớn, phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng bị phát hiện, xử lý kiên quyết, những cán bộ sai phạm, trong đó có cả những cán bộ cấp cao, đã được xử lý nghiêm minh theo kỷ luật Ðảng, pháp luật của Nhà nước, bước đầu tạo được niềm tin trong nhân dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, phát triển kinh tế, tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới.

Tuy nhiên, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí vẫn chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra, chưa tạo được chuyển biến căn bản tình hình. Tham nhũng, lãng phí vẫn còn rất nghiêm trọng, phạm vi rộng, ở  nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, nhiều địa bàn, tính chất rất phức tạp, nhất là trong các lĩnh vực đầu tư, xây dựng cơ bản, thu - chi ngân sách nhà nước, quản lý sử dụng đất đai, tài sản công, doanh nghiệp nhà nước, trong sản xuất, lưu thông, giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa, thể dục thể thao, trong hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật: điều tra, truy tố, xét xử. Tham nhũng, lãng phí còn xảy ra cả trong lĩnh vực thực hiện chính sách xã hội, trợ giúp người nghèo, vùng nghèo, vùng bị thiên tai, bão lụt, những người thuộc diện chính sách xã hội... với những thủ đoạn rất tinh vi và hậu quả hết sức nghiêm trọng.

Tham nhũng, lãng phí đã làm thất thoát một lượng lớn tài sản của Nhà nước và nhân dân, ảnh hưởng xấu đến chất lượng các dự án, các công trình xây dựng; làm xấu đi môi trường đầu tư, làm giảm tốc độ tăng trưởng, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Tham nhũng, lãng phí làm tha hóa phẩm chất đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức; làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc, làm cho nhân dân lo lắng, bất bình và nguy hiểm hơn, đó là làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Ðảng, Nhà nước và chế độ; tạo cơ hội cho các thế lực thù địch chống phá chế độ, bôi nhọ Ðảng và Nhà nước ta; làm xấu đi hình ảnh, uy tín của Ðảng ta, đất nước ta trong con mắt bạn bè quốc tế vốn rất ngưỡng mộ, khâm phục chiến công oanh liệt của nhân dân ta trong hai cuộc kháng chiến chống xâm lược và thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới... Hiện nay, tham nhũng, lãng phí không những là thách thức lớn trên con đường phát triển của đất nước như đánh giá của Hội nghị đại biểu toàn quốc của Ðảng giữa nhiệm kỳ khóa VII, mà còn thật sự là nguy cơ lớn đe dọa sự ổn định chính trị - xã hội và sự sống còn của chế độ ta. Chính vì vậy, Ðại hội X của Ðảng một lần nữa đã khẳng định: "Phòng ngừa và kiên quyết chống tham nhũng, lãng phí là đòi hỏi bức xúc của xã hội, là quyết tâm chính trị của Ðảng ta" và yêu cầu "Toàn Ðảng, toàn bộ hệ thống chính trị và toàn xã hội phải có quyết tâm chính trị cao đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí".

Thực hiện quyết tâm chính trị của Ðại hội Ðảng, đáp ứng yêu cầu bức xúc của nhân dân, chỉ 3 tháng sau Ðại hội, Ban Chấp hành Trung ương khóa X đã chọn vấn đề đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí để thảo luận và ra nghị quyết, với quyết tâm cao làm chuyển biến tình hình, trong đó Ðảng phải luôn nắm vững và giương cao ngọn cờ lãnh đạo cuộc đấu tranh này, kiên quyết không để các thế lực thù địch lợi dụng, chống phá.

Tại Hội nghị hôm nay, các đồng chí sẽ được nghe phổ biến, quán triệt Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương về "Tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí", đồng thời nghe giới thiệu về Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Chương trình hành động chống tham nhũng, lãng phí của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, Hướng dẫn quán triệt, thực hiện Nghị quyết của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương. Ðây là những nội dung hết sức quan trọng, sâu sắc cần phải được nghiên cứu, quán triệt đầy đủ, triển khai thực hiện nghiêm túc, bảo đảm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Ðại hội X của Ðảng trong lĩnh vực quan trọng này.

Ðể thực hiện tốt nghị quyết của Trung ương, trước hết chúng ta cần phải có nhận thức sâu sắc về ý nghĩa, tầm quan trọng sống còn của cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí đối với sự ổn định và phát triển đất nước, đối với sự tồn vong của Ðảng và chế độ ta. Một khi không ngăn chặn, đẩy lùi được tham nhũng, lãng phí, chúng ta không thể đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng, hiệu quả, sức cạnh tranh, sự phát triển bền vững của nền kinh tế đất nước; không thể tận dụng được thời cơ, vượt qua được những thách thức to lớn trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Không ngăn chặn, đẩy lùi được tệ tham nhũng, lãng phí, chúng ta không thể giữ vững ổn định chính trị - xã hội, không thể củng cố, tăng cường niềm tin của nhân dân vào Ðảng ta, chế độ ta. Hơn 70 năm qua, Ðảng ta đã vượt qua biết bao khó khăn, thử thách, kể cả những tình huống hết sức hiểm nghèo để chèo lái con thuyền cách mạng đi đến bến bờ vinh quang. Thành quả có được ngày hôm nay là cả một sự hy sinh xương máu vô cùng to lớn của biết bao anh hùng liệt sĩ, cán bộ, đảng viên và nhân dân ta qua nhiều thế hệ. Trong quá khứ, đã nhiều lần các thế lực thù địch trong và ngoài nước, kể cả những kẻ thù có tiềm lực kinh tế, quân sự hùng mạnh hơn ta gấp nhiều lần, bằng mọi thủ đoạn, trăm phương, nghìn kế chống phá sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, nhưng chúng đều thất bại. Ngày nay, lẽ nào chúng ta lại để cho chỉ một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức sa vào tham nhũng, vô tình hay cố ý tiếp tay cho các thế lực thù địch phá hoại sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Ðảng và của nhân dân ta, phản bội lợi ích của đất nước, cản trở dân tộc đang hăng hái tiến vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, quyết thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, tiến lên văn minh, hiện đại?

Chúng ta phải biến quyết tâm chính trị chống tham nhũng, lãng phí của Ðại hội Ðảng, của Ban Chấp hành Trung ương, của Nhà nước ta thành quyết tâm chính trị của tất cả các tổ chức đảng, cấp ủy đảng, các tổ chức trong hệ thống chính trị ở các cấp, các ngành, các địa phương, của tất cả mọi cán bộ, đảng viên và của mọi tầng lớp nhân dân; phải thu hút, huy động được sức mạnh tổng hợp của toàn dân, của cả hệ thống chính trị vào cuộc đấu tranh này. Phải thực hiện như lời Bác Hồ dạy: "Phải nhớ kỹ rằng, kế hoạch 10 phần, thì biện pháp phải 15 phần và quyết tâm phải 20 phần", bởi đây là nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn nhưng cũng hết sức khó khăn, phức tạp, đòi hỏi phải có quyết tâm rất cao, kiên trì, bền bỉ. Cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận và đoàn thể các cấp, các ngành phải đặt nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí là một trong những trọng tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của mình hiện nay. Phải kiên quyết khắc phục tình trạng "dĩ hòa vi quý", nể nang, né tránh, làm tê liệt sức chiến đấu trước các hiện tượng tham nhũng, lãng phí; chỉ thấy tham nhũng, lãng phí ở các ngành, địa phương, đơn vị khác mà không thấy, không dám đấu tranh với tệ tham nhũng, lãng phí ngay trong ngành, địa phương, đơn vị của chính mình. Phải lấy thái độ và kết quả đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí làm tiêu chuẩn đánh giá sức chiến đấu, sự trong sạch, vững mạnh của các tổ chức đảng, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức của cán bộ, đảng viên.

Điều hết sức quan trọng, đó là nói thì phải đi đôi với làm, không được chỉ nói mà không làm, nói nhiều làm ít; phải quyết tâm thực hiện thắng lợi chương trình hành động, không được để chương trình hành động chỉ tồn tại trên giấy, khi đó tình hình sẽ càng trở nên phức tạp hơn, nhân dân sẽ càng mất lòng tin hơn nữa đối với Ðảng và Nhà nước ta. Phải thực hiện thật tốt ý kiến đồng chí Tổng Bí thư Nông Ðức mạnh phát biểu ở phiên bế mạc Hội nghị Trung ương 3 vừa qua: Vấn đề có ý nghĩa quyết định là "nói thì phải làm" như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn từ ngày mới thành lập Ðảng. Muốn cho các cấp, các ngành, cho mọi cán bộ, đảng viên "nói thì phải làm", trước hết là các đồng chí lãnh đạo, các cấp ủy đảng phải tiền phong gương mẫu.

Các đồng chí đại biểu dự Hội nghị hôm nay là những đồng chí lãnh đạo chủ chốt của các tỉnh ủy, thành ủy, các bộ, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân, các đảng ủy trực thuộc Trung ương, các đơn vị kinh tế hàng đầu của đất nước, có vai trò và trách nhiệm hết sức to lớn trong việc triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết. Khi cán bộ chủ chốt của Ðảng và Nhà nước ở các cấp, các ngành nhận thức sâu sắc về ý nghĩa, tầm quan trọng sống còn của cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, thấy được nguy cơ to lớn của tham nhũng, lãng phí gây ra đối với Ðảng và chế độ, có quyết tâm đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tệ nạn này thì  chắc chắn sẽ truyền được quyết tâm cao của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thành quyết tâm của toàn Ðảng, toàn dân. Các đồng chí quán triệt sâu sắc Nghị quyết và nắm vững hai bộ luật quan trọng phục vụ nhiệm vụ này, nắm vững Chương trình hành động của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, Hướng dẫn triển khai thực hiện Nghị quyết của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương để thực hiện thật tốt ở cấp ngành, địa phương mình. Bộ Chính trị, Ban Bí thư mong rằng các đồng chí sẽ hoàn thành xuất sắc trọng trách, để đến cuối năm 2008, khi kiểm điểm thực hiện Nghị quyết Ðại hội X giữa nhiệm kỳ, các đồng chí có thể báo cáo với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư rằng các bộ, ngành, địa phương, đơn vị mình đã bước đầu thực hiện có kết quả Nghị quyết, tạo bước chuyển biến quan trọng trong cuộc đấu tranh này, nhân dân tin tưởng, phấn khởi.

Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng và các ban Trung ương Ðảng phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các cấp, các ngành thực hiện nghiêm chỉnh Nghị quyết Trung ương; phát hiện, biểu dương, khen thưởng kịp thời những ngành, địa phương, đơn vị có cách làm hay, đạt kết quả tốt, những tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc; uốn nắn những lệch lạc, phê phán những nơi làm chậm, kém hiệu quả; định kỳ báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết Trung ương của các cấp, các ngành cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư; đồng thời công bố công khai kết quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí của các ngành, địa phương, đơn vị trên các phương tiện thông tin đại chúng để nhân dân biết, theo dõi, giám sát.

Nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2006 trong những tháng tới còn rất nặng nề, việc khắc phục hậu quả cơn bão số 6 đang rất khẩn trương. Cùng với lãnh đạo cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, chúng ta cần tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Ðảng và hệ thống chính trị; giữa các nhiệm vụ này có quan hệ gắn bó, chặt chẽ với nhau. Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí khi được đẩy mạnh và có hiệu quả chắc chắn sẽ làm tăng thêm niềm tin của nhân dân vào Ðảng, sẽ động viên được cán bộ, đảng viên và nhân dân hăng hái thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ mà Nghị quyết Ðại hội X của Ðảng đã đề ra.