Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII, kinh tế - xã hội của Lào Cai đã có bước chuyển biến quan trọng. Kinh tế luôn duy trì tốc độ tăng trưởng cao, bình quân hằng năm tăng 11,9%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng; thu ngân sách trên địa bàn tăng qua các năm (năm 2005 đạt 620 tỷ đồng). Văn hóa - xã hội có nhiều tiến bộ; giáo dục - đào tạo có bước phát triển vượt bậc ở tất cả các cấp học, ngành học; đời sống của nhân dân các dân tộc được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ hộ đói, nghèo giảm từ 29,96% (theo tiêu chí cũ năm 2000) xuống còn 6,94% (năm 2005). An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Hệ thống chính trị tiếp tục được củng cố, kiện toàn... Đạt được những thành tựu trên do nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân quan trọng nhất là các cấp ủy đảng tỉnh Lào Cai đã tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, đặc biệt trong công tác tổ chức, cán bộ.

Tỉnh ủy Lào Cai xác định công tác tổ chức, cán bộ là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, quyết định việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị tại địa phương. Nhiều nghị quyết, quyết định, đề án được Tỉnh ủy ban hành như: Nghị quyết 08 ngày 3-12-2001 về phát triển nguồn nhân lực tỉnh Lào Cai giai đoạn 2001 - 2005; Quyết định 168 ngày 26-11-2001 về phân cấp quản lý tổ chức và cán bộ; Quyết định 169 ngày 4-12-2001 về đánh giá, bổ nhiệm lại cán bộ lãnh đạo, quản lý; Nghị quyết 10 ngày 4-12-2001 về luân chuyển, tăng cường cán bộ đi huyện, xã tỉnh Lào Cai giai đoạn 2001 - 2005; Chương trình Xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, có hiệu lực, trong đó có 3 đề án: Đề án Cải cách hành chính, sắp xếp tổ chức các cơ quan nhà nước cấp tỉnh, huyện; Đề án Bồi dưỡng, đào tạo cán bộ chủ chốt cấp cơ sở 2001 - 2005; Đề án Tiếp tục củng cố, xây dựng và chỉnh đốn Đảng nhằm nâng cao năng lực tổ chức, lãnh đạo của tổ chức đảng cơ sở... Trên cơ sở đó, công tác tổ chức, cán bộ tỉnh Lào Cai được các cấp ủy đảng thực hiện một cách dân chủ, công khai, minh bạch. Nhiệm vụ hàng đầu trong công tác tổ chức và cán bộ của tỉnh Lào Cai trong những năm qua là kiện toàn tổ chức, bộ máy, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ các cơ quan đảng, đoàn thể trong hệ thống chính trị, đổi mới phong cách, lề lối làm việc theo phương châm hướng về cơ sở, nghe được dân nói, nói cho dân hiểu, làm cho dân tin; đẩy mạnh xây dựng và nâng cao chất lượng công tác quy hoạch cán bộ, tích cực thực hiện luân chuyển, tăng cường cán bộ đi huyện, xã, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộ cơ sở.

Dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, tổ chức bộ máy một số cơ quan, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh được sắp xếp theo hướng tinh gọn, giảm bớt chồng chéo, hoạt động ngày càng hiệu lực, hiệu quả trên cơ sở xác định rõ chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức, biên chế cho từng cơ quan, đơn vị. Đồng thời, Tỉnh ủy chỉ đạo các đảng đoàn, ban cán sự đảng kiện toàn tổ chức và hoạt động, xây dựng quy chế hoạt động, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, chế độ làm việc, các mối quan hệ công tác. Công tác kiện toàn tổ chức, bộ máy được thực hiện một cách dân chủ, công khai, minh bạch, do tập thể lãnh đạo quyết định theo quy chế nên đã tạo được sự thống nhất, đoàn kết giữa cấp quyết định và cấp chấp hành, trong nội bộ tổ chức đảng và dư luận xã hội. Nhằm tạo điều kiện cho việc đánh giá, phân loại tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh được thuận lợi, khách quan, chính xác, ngay từ năm 2001, Tỉnh ủy đã thực hiện việc đánh giá bằng cách tính điểm đối với các đảng bộ huyện, thành ủy, đảng ủy trực thuộc. Trước hết từng đảng bộ tự tính điểm cho mình và xác định đạt ở mức nào, sau đó các ngành chức năng chấm và tổng hợp trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy quyết định. Đối với cơ sở đảng, Tỉnh ủy chú trọng xây dựng và phát triển về tổ chức, đặc biệt quan tâm đến những thôn, bản chưa có đảng viên. Trong 5 năm 2001 - 2005, tỉnh Lào Cai đã giảm được 194 thôn, bản, 59 tổ chưa có đảng viên, nâng cấp được 92 chi bộ lên đảng bộ.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai chỉ đạo các cấp uỷ đảng tiến hành đổi mới công tác quy hoạch cán bộ trên cơ sở tiêu chuẩn hoá chức danh cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý, cán bộ khoa học kỹ thuật và nghiệp vụ... đồng thời, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và bố trí, sử dụng cán bộ một cách hợp lý, phù hợp với năng lực, sở trường. Trong đó, chú trọng quy hoạch cán bộ nữ, cán bộ là người dân tộc thiểu số và cán bộ trẻ để đảm bảo tính kế thừa. Do làm tốt khâu quy hoạch cán bộ nên các cấp uỷ đảng, các ban, ngành, đoàn thể của tỉnh đã xác định đúng đối tượng cần đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chính trị. Từ năm 2001 đến nay, toàn tỉnh đã đào tạo, bồi dưỡng được 79.524 lượt cán bộ, trong đó có 152 cán bộ có trình độ thạc sĩ, cử nhân lý luận chính trị, 232 cán bộ có trình độ cao cấp lý luận chính trị, 1.766 cán bộ có trình độ đại học, 2.267 cán bộ có trình độ cao đẳng chuyên môn, 4.379 cán bộ có trình độ trung cấp chuyên môn, 26.408 cán bộ được đào tạo học vấn và trên 4 vạn lượt cán bộ được bồi dưỡng lý luận chính trị, quản lý nhà nước và nghiệp vụ.

Công tác luân chuyển cán bộ được thực hiện dân chủ, công khai đã đạt kết quả tích cực. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, các cấp uỷ, đảng đoàn, ban cán sự đảng toàn tỉnh rà soát lại cán bộ được quy hoạch, hoàn chỉnh nhận xét, đánh giá cán bộ dự bị của đơn vị, đề xuất hướng luân chuyển, dự kiến chức danh được đề bạt sau thời gian luân chuyển từ 3 đến 4 năm nếu hoàn thành nhiệm vụ. Từ năm 2002, Tỉnh uỷ Lào Cai đã tiến hành luân chuyển 193 cán bộ đi huyện, xã. Các đồng chí thuộc diện luân chuyển đều có trình độ đại học chuyên môn, có phẩm chất đạo đức tốt và có năng lực công tác, trong quy hoạch. Ban Chỉ đạo luân chuyển của tỉnh căn cứ vào nhu cầu thực tế của cơ sở và khả năng của cán bộ để luân chuyển cho phù hợp. Do vậy, cán bộ thuộc diện luân chuyển yên tâm thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở.

Công tác đánh giá, bổ nhiệm lại cán bộ lãnh đạo, quản lý được thực hiện nghiêm túc. Căn cứ vào tiêu chuẩn cho từng chức danh lãnh đạo, các cấp uỷ đảng đã tổ chức lấy phiếu tín nhiệm, Ban Chỉ đạo đánh giá, bổ nhiệm lại cán bộ lãnh đạo, quản lý của tỉnh xét duyệt từng trường hợp cụ thể; nếu cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý thì Ban Chỉ đạo tiếp tục trình Ban Thường vụ xem xét quyết định. Đến nay, tất cả các đơn vị từ huyện đến tỉnh đã đánh giá và thực hiện xong việc bổ nhiệm lại và không bổ nhiệm lại cán bộ lãnh đạo, quản lý với tổng số 769 đồng chí.

Tuy vậy, vẫn còn một số cấp ủy đảng và cán bộ lãnh đạo chưa nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò công tác tổ chức, cán bộ và chưa tích cực đổi mới công tác này. Về bộ máy, vẫn còn tình trạng chồng chéo, một số chưa rõ chức năng, nhiệm vụ. Bộ máy tổ chức và hoạt động của một số đoàn thể còn tình trạng hành chính hóa. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tuy có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn chưa tạo được cơ cấu hợp lý, tỷ lệ cán bộ là người dân tộc, là nữ còn thấp, đặc biệt trong các ngành kinh tế - kỹ thuật. Năng lực chuyên môn của một bộ phận cán bộ, nhất là cán bộ cơ sở còn bất cập trước yêu cầu mới. Một số cấp uỷ, cơ quan tổ chức nắm cán bộ không chắc, có nơi việc đánh giá sử dụng, bổ nhiệm cán bộ không chính xác. Chính sách cán bộ có điểm chưa hợp lý.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới, Tỉnh ủy Lào Cai chủ trương tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy đối với công tác tổ chức và cán bộ, trước hết phải thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, bảo đảm quy trình chặt chẽ, dân chủ, công khai, minh bạch trong các khâu của công tác cán bộ, phải xây dựng quy chế hoạt động đảm bảo sự lãnh đạo thông suốt của cấp ủy đối với các tổ chức trong hệ thống chính trị, xây dựng, ban hành cơ chế, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức này hoạt động đúng định hướng chính trị, đúng pháp luật và có hiệu quả. Đặc biệt coi trọng công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị, có khả năng tổ chức triển khai thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, có uy tín với nhân dân. Nâng cao tỷ lệ cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý là người dân tộc thiểu số, cán bộ nữ, cán bộ trẻ trong hệ thống chính trị các cấp. Tiếp tục lãnh đạo rà soát, bổ sung quy hoạch cán bộ, thực hiện tốt cơ chế tuyển chọn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, lấy phiếu tín nhiệm, quản lý, giám sát cán bộ sau bầu cử, bổ nhiệm. Triển khai đồng bộ, có hệ thống các khâu đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng, xây dựng và thực hiện chính sách cán bộ. Nhận xét, đánh giá cán bộ hằng năm phải căn cứ vào hiệu quả công tác, khả năng đoàn kết, quy tụ, phát huy sức mạnh của tập thể, tạo ra sự tiến bộ và kết quả cụ thể trong ngành, lĩnh vực, địa phương, đơn vị mình phụ trách. Thực hiện tiêu chuẩn hóa cán bộ và tiêu chuẩn hóa các chức danh lãnh đạo, quản lý trên cơ sở nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời coi trọng đúng mức năng lực thực tế. Tập trung xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng gắn với xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở.

Từ thực tiễn đổi mới phương thức lãnh đạo công tác tổ chức và cán bộ trong những năm qua, Tỉnh ủy Lào Cai rút ra một số kinh nghiệm sau:

Quán triệt sâu sắc, tạo sự thống nhất nhận thức về chủ trương đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng về công tác tổ chức, cán bộ cho các cấp ủy và phải quyết tâm thực hiện. Trong quá trình chỉ đạo, có sự tập trung lãnh đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, thường xuyên kiểm tra, tăng cường đi cơ sở, kịp thời rút kinh nghiệm.

Thực hiện tốt các nguyên tắc về tổ chức, cán bộ; chú trọng phát huy dân chủ trong Đảng, tăng cường kỷ cương, kỷ luật của Đảng, tập trung giải quyết những vấn đề phát sinh, giải quyết dứt điểm những tồn tại, yếu kém, nhất là mối quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị. Cấp ủy cấp trên luôn quan tâm và kịp thời chỉ đạo kiện toàn, bổ sung hoặc tăng cường cán bộ chủ chốt của Đảng, chính quyền và các đoàn thể cho những nơi khó khăn về cán bộ.

Công tác đánh giá, xem xét, cất nhắc cán bộ phải thực hiện đúng quy trình; để đánh giá đúng phẩm chất, năng lực cán bộ phải dựa trên nhiều kênh thông tin. Việc phân tích, đánh giá cán bộ hằng năm, từng thời gian phải được tiến hành đồng bộ, nghiêm túc ở tất cả các cấp, các ngành. Sau khi đã xếp loại cán bộ thì công khai những mặt mạnh, yếu cho cán bộ biết và định thời gian khắc phục sửa chữa; đồng thời có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ có khả năng phát triển.

Việc bố trí cán bộ trước hết phải xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ công việc, đặt lợí ích chung lên trên lợi ích cá nhân, chống tư tưởng cục bộ, địa phương. Xử lý nghiêm số cán bộ vi phạm kỷ luật, có chính sách giải quyết số cán bộ yếu về trình độ, năng lực và có chính sách về chế độ tiền lương, chế độ học tập cho đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cơ sở, cán bộ là người dân tộc thiểu số, cán bộ nữ.