Nếu nói cơ sở là cấp thực hiện các chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, là cầu nối giữa Đảng và Nhà nước với dân thì nơi thực hiện trực tiếp chính là thôn, bản (đối với xã), tổ dân phố (đối với phường, thị trấn) và khu dân cư. Vì vậy, trong cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, chú trọng vấn đề nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ khu dân cư là hết sức cần thiết.

Hiện nay, ở các khu dân cư (kể cả những khu dân cư mới hoặc đang hình thành) thuộc phường, thị trấn, phần lớn các chi bộ thường có đến trên dưới 90% số đảng viên là cán bộ hưu trí. Trong đó hầu hết có trình độ khá về chuyên môn và am hiểu chính trị, có uy tín, vốn sống và kinh nghiệm công tác khá phong phú. Vấn đề đặt ra là, cần xây dựng chi bộ về tổ chức và xác định nội dung hoạt động như thế nào để phát huy được ý thức tự giác, những mặt mạnh về trình độ, kiến thức, vốn sống, khắc phục những hạn chế về tuổi, sức khỏe của đội ngũ đảng viên. Theo chúng tôi có thể bằng những giải pháp sau:

1) Có chương trình, nghị quyết thiết thực, phân công công tác cho đảng viên hợp lý; 2) Chi uỷ và chi bộ có sự hướng dẫn, giúp đỡ để đảng viên lập kế hoạch thực hiện nhiệm vụ được phân công; 3) Định kỳ đảng viên báo cáo kết quả thực hiện công tác đã được giao trước chi bộ; 4) Xây dựng được những điển hình, thường xuyên rút kinh nghiệm, biểu dương kịp thời những đảng viên tích cực; 5) Chi uỷ gương mẫu đoàn kết, hoạt động đều tay đi đôi với phát huy vai trò của  bí thư chi bộ.

Song cần tập trung thực hiện tốt hai yếu tố cơ bản: Trước hết về tổ chức, do chi bộ khu dân cư có những đặc điểm riêng như nêu trên, quy mô chi bộ không nên quá 20 đảng viên và phụ trách không quá 3 tổ dân phố. Có như vậy mới phù hợp với điều kiện, khả năng, giúp chi bộ, cấp uỷ sâu sát hộ dân, nắm chắc tình hình. Cuộc vận động “Xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” lấy khu dân cư làm đơn vị, chi bộ nên lấy tên là chi bộ khu dân cư. Đảng uỷ cần lãnh đạo UBND nghiên cứu, khảo sát, quy hoạch việc phân định khu dân cư trình HĐND. Các khu dân cư phải có số tổ, số hộ, số dân hợp lý, không quá chênh lệch nhau và phù hợp với các quy định của cấp trên. Thực tế mấy năm nay, nguồn bổ sung đảng viên của chi bộ khu dân cư là số đảng viên mới về hưu; số này  thường có trình độ khá hơn. Để phát huy vai trò lãnh đạo của chi bộ khu dân cư, chi ủy cần luôn được đổi mới; những trường hợp thật cần thiết, thực sự có uy tín, đảng viên yêu cầu cũng không nên tham gia chi ủy quá 5 nhiệm kỳ. Nhằm phát huy vai trò lãnh đạo của chi bộ, đồng thời, mở rộng dân chủ trong hoạt động của các đoàn thể, bí thư chi bộ không nên kiêm tổ trưởng dân phố hoặc trưởng ban Mặt trận khu dân cư. Hiện nay, nhiều nơi số tổ dân phố đông hơn 3 lần số chi bộ. Do lãnh đạo phường nắm tổ trưởng dân phố không chắc bằng nắm bí thư chi bộ và do hiểu không đúng về sự lãnh đạo toàn diện của chi bộ, nên không ít nơi đã biến bí thư chi bộ thành  cụm trưởng hành chính của UBND phường. Tình trạng đó cần sớm khắc phục.

Hai là, đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.

Đối với chi bộ khu dân cư, đảm bảo sinh hoạt đều hằng tháng không khó. Hầu hết đảng viên coi kỳ họp là dịp để gặp gỡ, giao tiếp; là nơi nhắc nhở, giúp đỡ nhau giữ gìn phẩm chất, tư cách đảng viên, tiếp tục đóng góp tâm, lực, trí tuệ cho Đảng. Vấn đề quan tâm nhất, là làm sao để sinh hoạt chi bộ có chất lượng, thực sự bổ ích mà không cứng nhắc, đáp ứng mong mỏi của mỗi đảng viên. Muốn vậy, theo tôi có thể thực hiện tốt một số nội dung sau:

- Sau khi dự giao ban đảng ủy, chi uỷ chuẩn bị kỹ nội dung sinh hoạt để phổ biến thật gọn, rõ những công tác trọng tâm và định hướng lãnh đạo của đảng uỷ; chương trình, kế hoạch công tác của chi bộ đã được cụ thể hoá sát hợp với tình hình chi bộ và khu dân cư.

- Dành thời gian thích đáng để đảng viên trao đổi, thảo luận đóng góp ý kiến vào chương trình, kế hoạch công tác của chi bộ, có liên hệ bản thân và tình hình khu dân cư. Qua đó, thực hiện tự phê bình và phê bình về vai trò của đảng viên và sự lãnh đạo của chi bộ.

- Tuỳ tình hình cụ thể từng tháng, nội dung công tác của chi bộ, ngoài việc bàn bạc quyết định những vấn đề thuộc về kinh tế-xã hội, cần rất coi trọng bàn về tổ chức tham quan, du lịch, khám sức khoẻ, chúc mừng sinh nhật các đồng chí trong tháng; nghe nói chuyện thời sự và trao đổi thảo luận những vấn đề thời sự...

- Chương trình, kế hoạch công tác của chi bộ chỉ có thể được thực hiện khi từng chi uỷ viên, mỗi đảng viên đều được phân công trách nhiệm cụ thể, phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh của từng đồng chí.

Đồng thời, cần giữ được nếp sinh hoạt giữa chi ủy với đảng viên đang công tác được giới thiệu về nơi cư trú theo Quy định 76-QĐ/TW của Bộ Chính trị, ít nhất một năm 2 kỳ. Đây là dịp trao đổi cởi mở, thẳng thắn, chân tình, học tập kinh nghiệm và hiểu biết lẫn nhau giữa cấp uỷ địa phương với đảng viên đang công tác. Sự tập hợp có tổ chức đảng viên đang công tác cùng bàn bạc, giải quyết các vấn đề của khu dân cư là hết sức cần thiết, là cách phát huy sức mạnh và hiệu quả lãnh đạo của đội ngũ đảng viên ở khu dân cư. Tiếc rằng, đến nay cơ chế sinh hoạt cũng như điều kiện tổ chức sinh hoạt với số đảng viên này như thế nào cũng chưa được cấp trên hướng dẫn cụ thể.