Một trong những nội dung quan trọng của công tác xây dựng đảng ở cơ sở là làm sao trang bị kiến thức lý luận chính trị, Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở. Không có sự giác ngộ lý luận về CNXH khoa học thì khó có được lập trường giai cấp vững vàng và cũng không thể có những kiến thức cơ bản để vận dụng vào nhiệm vụ thực tiễn.

Hiểu và cần là như vậy. Tuy nhiên, thực trạng trình độ lý luận chính trị của cán bộ, đảng viên ở cơ sở, nhất là lớp đảng viên mới được kết nạp ở nông thôn, đảng viên là người dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa đang là vấn đề cần được quan tâm hiện nay. Chúng ta đang có một đội ngũ khá đông đảo, có phẩm chất đạo đức tốt, có nhiệt tâm cách mạng, có động cơ phấn đấu trong sáng, lành mạnh, có ý chí phấn đấu vươn lên. Trong thực tiễn, họ cũng đã đóng góp tích cực với tất cả ý thức trách nhiệm của mình để giải quyết các nhiệm vụ chính trị của Đảng ở các địa phương, cơ sở. Song các cấp ủy đảng phải thấy được những hạn chế về trình độ các mặt để có chương trình, kế hoạch cụ thể, với sự đầu tư thích đáng cho công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ nhận thức và năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở, nhất là nâng cao trình độ lý luận chính trị, một trong những khâu yếu hiện nay. Quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng luôn được đổi mới và ngày một hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn phát triển, thì cũng đòi hỏi trình độ nhận thức của cán bộ, đảng viên ở cơ sở phải được bồi dưỡng nâng lên cho ngang tầm.

Mặc dầu các cấp ủy đảng đã có nhiều cố gắng chỉ đạo xây dựng chương trình và tổ chức việc đào tạo, giáo dục chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở, nhưng trình độ lý luận chính trị của các đối tượng này, nhất là ở cơ sở nông thôn hiện vẫn còn rất nhiều hạn chế. Thậm chí, những thuật ngữ chính trị thông thường cũng còn nhiều đảng viên hiểu chưa đúng. Theo tôi, thực trạng đó có nhiều nguyên nhân, song có hai lý do chính.

1. Nội dung tài liệu biên soạn cho cơ sở chưa sát với tình hình thực tế. Chương trình thường thiên về đề cập các vấn đề vĩ mô. Những vấn đề lý luận ít được chú trọng phân tích, mà chỉ lướt qua, trong khi trình độ tiếp thu lý luận chính trị của cán bộ, đảng viên còn chưa theo kịp. Thời gian bố trí chưa thích hợp, chưa tương xứng với nội dung, chương trình cần truyền đạt kỹ. Từ đó đã tạo ra khoảng trống tư duy trong việc nghiên cứu, tiếp thu có hiệu quả các nội dung, yêu cầu đặt ra.

2. Đội ngũ cán bộ giảng dạy, báo cáo viên, giảng viên kiêm chức, nhìn chung còn chưa đáp ứng được yêu cầu, lúng túng về kỹ năng sư phạm, chưa có nhiều tư liệu, thiếu các thông tin “nóng” nhằm kích hoạt hứng thú cho người nghe; khả năng tổng hợp để chuyển tải những nội dung cơ bản còn hạn chế, dễ gây nhàm chán cho đối tượng tiếp thu. Mặt khác, những giảng viên kiêm chức do áp lực của công việc khó có điều kiện chuẩn bị bài giảng chu đáo. Phương pháp tư duy lại chưa vươn tới tầm biện chứng. Một số ít báo cáo viên chưa bám sát các nội dung trọng tâm cần truyền đạt, thậm chí còn có hiện tượng lồng suy diễn cá nhân vào bài giảng, hướng tư duy người nghe theo ý chủ quan của mình. Việc đó ít nhiều đã gây phản cảm đối với người học.

Để khắc phục những hạn chế trên, các cấp ủy đảng cần coi trọng thiết lập các chương trình giáo dục lý luận chính trị phù hợp với đối tượng, sát với trình độ cụ thể của từng địa phương. Trên cơ sở đó, biên soạn tài liệu, tổ chức giảng dạy, thực hiện bồi dưỡng, nâng cao trình độ nhận thức cho cán bộ, đảng viên cơ sở một cách hợp lý. Mặt khác, phải xác định trách nhiệm và thái độ học tập nghiêm túc của người học. Cần tổ chức kiểm tra chu đáo chất lượng tiếp thu bài giảng cả về lý thuyết và việc vận dụng vào thực tiễn ở cơ sở. Từ đó, đánh giá, phân loại, rút kinh nghiệm việc tổ chức thực hiện bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên cơ sở sao cho có hiệu quả.

Phải có sự đầu tư nhất định cho việc bồi dưỡng kỹ năng cơ bản về phương pháp truyền đạt của đội ngũ cán bộ giảng dạy, báo cáo viên, giảng viên kiêm chức và đội ngũ cán bộ tuyên giáo cơ sở, bao gồm cả bồi dưỡng kiến thức từng chuyên đề và việc cung cấp tư liệu thông tin cần thiết cho việc lên lớp. Trong giảng dạy lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên cơ sở, nhất là cơ sở miền núi, các giảng viên tránh lạm dụng các từ ngữ khó hiểu, mà nên dùng từ ngữ giản dị, gần gũi, dễ nghe, dễ hiểu. Không nên nghĩ rằng ai cũng có thể làm được báo cáo viên, giảng viên chính trị, dẫn đến sử dụng tràn lan, mà nên chọn lọc một số đồng chí có chuyên môn tốt, bản lĩnh vững vàng để truyền đạt các chuyên đề rộng về nội dung, sâu về tư duy chính trị, gây được cảm hứng cho người tiếp thu. Khắc phục được những vấn đề trên, chắc chắn sẽ góp phần nâng cao chất lượng học tập lý luận chính trị về Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng ở cơ sở.