Bờ biển nước ta với những thắng cảnh đẹp và hấp dẫn từ Móng Cái đến Hà Tiên, có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, quốc phòng và an ninh, đang chuyển động theo hướng CNH, HĐH. Hiện nay số tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) vùng biển chiếm 4,01% tổng số TCCSĐ toàn quốc. Yêu cầu xây dựng, củng cố TCCSĐ vùng biển trong thời kỳ mới là tạo ra cho được giá trị mới tốt, vững chắc hơn, thực sự là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, làm cho vùng biển giàu đẹp, văn minh, dân sinh, dân trí, dân chủ không ngừng cải thiện và nâng cao.

Ý thức được trách nhiệm đó, trong những năm qua, các TCCSĐ vùng biển đã có nhiều cố gắng lãnh đạo phát triển kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng, nhờ vậy, ngư nghiệp, diêm nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch, dịch vụ... đã phát triển hơn, đem lại những kết quả đáng kể; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện; làm tốt nghĩa vụ đối với Nhà nước; bộ mặt nông thôn, đô thị có những biến đổi sâu sắc; tình hình an ninh chính trị khá ổn định. Đại bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và công cuộc đổi mới. Đội ngũ cán bộ, đảng viên vùng biển ngày một trưởng thành về nhiều mặt, số cán bộ tốt nghiệp THPT chiếm từ 27 đến 30%; số cán bộ đã học xong chương trình lý luận chính trị trung cấp chiếm từ 30 đến 35%. Gần 65% số đảng viên đủ tư cách, hoàn thành tốt nhiệm vụ. Nhiều TCCSĐ phấn đấu đạt tiêu chuẩn TSVM. Trong những năm qua, các chi bộ, đảng bộ đã kết nạp được hàng nghìn đảng viên, nhờ vậy vừa thu hẹp dần các thôn, xóm, tổ dân phố chưa có tổ chức đảng, vừa tạo nguồn cán bộ ở vùng biển trong tương lai.

Tuy vậy, TCCSĐ vùng biển nước ta vẫn còn những mặt hạn chế, bất cập, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ có mặt chưa tương xứng yêu cầu, nhiệm vụ. Kiến thức của đội ngũ cán bộ, đảng viên có mặt còn hẫng hụt: 65-70% số cán bộ xã, phường chưa tốt nghiệp THPT; 60-65% số cán bộ chưa học lý luận chính trị; nhiều cán bộ, đảng viên chưa được bồi dưỡng về quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, pháp luật... Tuổi bình quân của đảng viên vùng biển ngày một cao, có đảng bộ tuổi bình quân của đảng viên lên đến 56. Phương thức lãnh đạo của TCCSĐ chậm được đổi mới, còn nhiều biểu hiện bảo thủ, trì trệ nên phong trào chậm phát triển. Việc chỉ đạo của cấp trên đối với TCCSĐ vùng biển tuy có quan tâm, nhưng chưa được thường xuyên, cụ thể, sâu sát.

Từ thực tiễn hoạt động của TCCSĐ vùng biển ở nước ta trong những năm qua cũng như yêu cầu xây dựng, củng cố TCCSĐ vùng này trước đòi hỏi của thời kỳ mới, xin nêu một số kinh nghiệm:

Một là, muốn hoạt động của TCCSĐ vùng biển có hiệu quả, vững chắc thì trước hết các TCCSĐ phải nắm bắt cho được các đặc điểm vùng biển để phát huy và điều chỉnh theo hướng tích cực, có ích cho dân. Những đặc điểm tích cực như cán bộ, đảng viên và ngư dân từ trước đến nay có truyền thống yêu nước, dũng cảm, kiên cường trong đấu tranh chống thực dân, đế quốc, chống thiên tai, cần cù, sáng tạo trong xây dựng quê hương, luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và công cuộc đổi mới. Nhiều nơi có bản sắc văn hóa độc đáo và phong phú. Với tiềm năng kinh tế lớn và đa dạng, kinh tế biển đã trở thành mũi nhọn của quốc gia. Song, vùng biển vẫn là vùng kinh tế - xã hội phát triển chậm, là nơi mà nhân dân phải gánh chịu nhiều hậu quả về người và của do thiên tai, bão lụt gây ra, môi trường bị ô nhiễm, có nơi phong tục tập quán còn lạc hậu, mặt bằng dân trí còn thấp, chịu nhiều sức ép về số dân do chưa thực hiện tốt chính sách kế hoạch hóa gia đình... Nếu các TCCSĐ vùng biển phát huy đúng mức yếu tố tích cực và khắc phục kịp thời các mặt còn hạn chế thì sẽ tạo ra sức mạnh to lớn, thúc đẩy các phong trào phát triển đi lên.

Hai là, phải tổ chức cho các cấp ủy viên, đảng viên nghiên cứu, quán triệt các quy định về chức năng, nhiệm vụ của chi bộ, đảng bộ cơ sở xã, phường. Từ đó các TCCSĐ vùng biển phấn đấu thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ với tư cách là hạt nhân chính trị, lãnh đạo chính quyền thực hiện có hiệu quả chức năng quản lý nhà nước, quản lý nông thôn, đô thị; tập trung xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, nông thôn, phố phường giàu mạnh, văn minh; làm cho đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân vùng biển không ngừng cải thiện; làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước.

Ba là, phải tích cực đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ vùng biển. Đây là vấn đề bức xúc, là một trong những nội dung rất quan trọng trong quá trình xây dựng, củng cố TCCSĐ vùng biển. Đổi mới phương thức lãnh đạo vừa để nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả lãnh đạo của cấp ủy, vừa tăng cường trách nhiệm và hiệu quả quản lý, điều hành của HĐND, UBND, nâng cao vai trò của mặt trận và các đoàn thể nhân dân, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị ở vùng biển; đồng thời khắc phục các biểu hiện về buông lỏng, bao biện, làm thay, cũng như sự trì trệ, bảo thủ của một số TCCSĐ.

Đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ vùng biển là đổi mới các hình thức, phương pháp, quy trình, lề lối làm việc, mà trước tiên phải đổi mới cho được nhận thức của các cấp ủy, cán bộ, đảng viên ở vùng biển. Phải làm cho đảng viên ở các chi bộ nhận thức đúng yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nhằm góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ. Bằng mọi cách phải đảm bảo cho được chế độ sinh hoạt chi bộ hàng tháng, nhưng hình thức, thời gian sinh hoạt có thể vận dụng linh hoạt cho phù hợp với số đảng viên đánh bắt hải sản xa bờ dài ngày, số đảng viên đi làm ăn xa nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho mọi đảng viên đều được tham gia sinh hoạt chi bộ.

Việc ra nghị quyết cũng phải được đổi mới. Nghị quyết của các chi, đảng bộ vùng biển phải ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu, dễ làm, đáp ứng những vấn đề bức xúc, thiết thực mà cuộc sống của cán bộ, đảng viên, nhân dân tại chỗ đặt ra. Chi ủy cần đầu tư nghiên cứu, đưa ra chi bộ thảo luận và ban hành một số nghị quyết chuyên đề. Ví như chấn chỉnh và cải tiến sinh hoạt chi bộ; lãnh đạo việc giảm nghèo ở xã, phường, thôn, tổ dân phố; đảng viên làm giàu chính đáng; phát triển giao thông nông thôn; triển khai và quản lý tốt các dự án đầu tư; vệ sinh môi trường vùng biển; phát triển đảng viên; thực hiện chính sách kế hoạch hóa gia đình; thực hiện nếp sống văn hóa mới; tự học tập vươn lên của đảng viên... có như vậy nội dung sinh hoạt chi bộ vùng biển mới sâu sắc, phong phú, hiệu quả, thu hút sự chú ý của đảng viên.

Bốn là, quan tâm đến việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên. Đây là đòi hỏi bức xúc để góp phần nâng cao dân trí vùng biển. Bản thân từng cán bộ, đảng viên phải có ý thức tự phấn đấu vươn lên trong học tập, cả về học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị; đồng thời các cấp ủy cần có các chế tài đối với cán bộ, đảng viên về học tập.

Để khắc phục sự hẫng hụt về trình độ học vấn của cán bộ, đảng viên vùng biển, các huyện, thị, quận phải tích cực mở các lớp bổ túc THPT theo cụm địa bàn dân cư để tạo điều kiện thuận lợi cho số cán bộ, đảng viên chưa tốt nghiệp THPT theo học và trên nền học vấn cơ bản này để tiếp tục đưa cán bộ, đảng viên đi học lý luận chính trị trung cấp, cao cấp, đi học trung cấp chuyên môn, nghiệp vụ. Đồng thời thường xuyên tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ, đảng viên để từng người cập nhật những kiến thức cơ bản về công vụ, pháp luật, về hành chính... nhằm từng bước chuẩn hóa trình độ cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Khi kiến thức, trình độ của đội ngũ cán bộ được nâng lên thì sẽ tác động trực tiếp đến năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ vùng biển.

Năm là, hoạt động của TCCSĐ vùng biển tiến bộ, tích cực hay hạn chế, khiếm khuyết phụ thuộc rất lớn vào sự chỉ đạo của cấp trên. Cấp trên chỉ đạo TCCSĐ vùng biển phải thường xuyên, liên tục, sâu sát, cụ thể. Đối với những TCCSĐ làm tốt thì kịp thời khích lệ, biểu dương, tổ chức rút kinh nghiệm, nhân điển hình phổ biến chung. Đối với các TCCSĐ yếu kém, chậm vươn lên thì đi sâu tìm hiểu kỹ nguyên nhân, để từ đó đề ra các biện pháp tích cực, đột phá để củng cố kiện toàn một cách có hiệu quả. Đối với các TCCSĐ để xảy ra điểm nóng thì các cấp ủy đảng, HĐND, UBND, mặt trận và các đoàn thể tỉnh, huyện, quận, thị khẩn trương phân công cán bộ có năng lực, tổ chức các đoàn công tác cùng với các xã, phường có điểm nóng tập trung chỉ đạo, tìm giải pháp tích cực để tháo gỡ, sớm ổn định tình hình, củng cố niềm tin của nhân dân. Đối với những cán bộ, đảng viên có dấu hiệu vi phạm phải kịp thời chỉ đạo kiểm điểm làm rõ, xử lý nghiêm minh, tạo niềm tin cho cán bộ, đảng viên và quần chúng.

Một năm mới, một chặng đường mới bắt đầu. Biển bạc nước ta đã và đang chuyển động. Tin chắc rằng sẽ tiếp tục chuyển động tích cực hơn nếu các TCCSĐ vùng biển thường xuyên được xây dựng, củng cố, đổi mới và không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu.