Anh Ma Đình Đối trao đổi với tác giả. Ảnh: Trần Nhung

Định Hoá là vùng đất thiêng, là niềm tự hào của người Thái Nguyên vì ở đó có An toàn khu (ATK), nơi Bác Hồ và Trung ương Đảng đã ở, lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp suốt 9 năm gian khổ đi đến thắng lợi; nơi phát tích chiến dịch Điện Biên Phủ; nơi “cội nguồn” của nhiều cơ quan ban, ngành của Trung ương... Sinh ra từ vùng đất nghèo, có tới 70% là người dân tộc thiểu số, cũng như hầu hết gia đình người Tày ở bản Nà Toán, xã Lam Vĩ, gia đình Đối phải một nắng hai sương cày cấy trên những mảnh ruộng bậc thang. Như 7 anh chị em khác trong nhà, từ nhỏ Đối đã phải giúp cha mẹ lên nương trỉa ngô, xuống ruộng cấy hái, cái chữ bập bõm theo bước chân trâu. Lên cấp 3, nhà cách trường 11 cây số nên Đối phải trọ học. Đầu tuần, cậu địu gạo, muối xuống trường, cuối tuần lại đi bộ về, chỉ kịp xay thóc, giã gạo, lên rừng kiếm ít củi khô, đùm thêm rau muối rồi trở lại trường. Cuộc sống xa cha mẹ từ nhỏ giúp Đối tự lập, biết cần kiệm, chịu khó và tự giác học tốt. Hết cấp 3, tạm gác bút nghiên, Đối nhập ngũ lên đường chống quân xâm lược Mỹ cứu nước theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Rời ghế nhà trường bước vào một môi trường hoàn toàn mới, với Đối, đây thực sự đánh dấu bước phát triển mới trong đời. “Những năm quân ngũ đã rèn luyện tôi rất nhiều. Kỷ luật quân đội, tác phong người lính và nhận thức của bản thân khiến tôi hiểu rằng phải có chí hướng, phải tự rèn, tự học thêm mới tiến bộ được...” - Anh tâm sự.

Nhìn lại suốt thời gian công tác, anh tự nhận mình là người có duyên với công việc của người làm tổ chức. Từ năm 1990 đến 1995, vừa thực tập tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân, anh đồng thời là cán bộ theo dõi công tác tổ chức chính quyền của Phòng Tổ chức - Lao động, Thương binh và xã hội huyện. Sau 1 năm làm cán bộ Phòng Tư pháp, năm 1996, cái duyên lại đưa anh về với “nghề tổ chức” trong vai trò là chuyên viên Ban Tổ chức Huyện uỷ Định Hoá. Đảm nhiệm công việc quản lý hồ sơ cán bộ, hằng ngày “giao tiếp” với hàng chồng hồ sơ lớn, nhỏ, Đối như thấy hiện ra trước mắt mình không chỉ con đường phát triển, tiến bộ mà cả những thăng trầm trong cuộc đời hoạt động của đồng chí, đồng nghiệp. Hơn ai hết, anh hiểu công việc này đòi hỏi sự chuẩn xác rất cao và do đó đòi hỏi người làm công tác quản lý hồ sơ phải cần cù, tỉ mỉ thì mới hiểu hết, hiểu đúng từng cán bộ, từ đó anh rèn luyện cho mình đức tính cẩn trọng và tỉ mỉ. Khi trực tiếp giải quyết nghỉ chế độ đối với cán bộ xã, Đối phát hiện ra nhiều giấy tờ quan trọng bị thất lạc, hoặc bị lẫn lộn trong các chồng hồ sơ, nếu không giải quyết, nhiều cán bộ sẽ không được hưởng đúng chế độ. Vì vậy, dù biết trước là sẽ rất vất vả, nguồn thông tin thu thập về cán bộ khó khăn, nhưng anh vẫn quyết tâm cùng cán bộ làm công tác quản lý hồ sơ các xã rà soát, củng cố, sắp xếp lại. Nhờ đó cơ quan chấn chỉnh lại công tác quản lý hồ sơ, điều chỉnh những trường hợp cụ thể cho phù hợp thực tế, đảm bảo quyền lợi chính đáng của cán bộ, nhất là những cán bộ đã có cống hiến lâu năm. Và cũng nhờ đó, hồ sơ cán bộ của huyện từng bước được sắp xếp, quản lý khoa học hơn, dễ khai thác hơn.

Khi giải quyết chính sách cho cán bộ tiền khởi nghĩa, ở Định Hoá có 2 trường hợp được xem là không đủ điều kiện theo quy định. Nhưng là người địa phương, am hiểu các sự kiện diễn ra ở mảnh đất quê hương, anh nhận thấy: Nếu chỉ căn cứ trên giấy tờ, văn bản hiện có thì không đủ, sẽ bỏ sót 2 trường hợp này. Điều đó sẽ gây thiệt thòi cho bản thân những đồng chí lão thành, mà cán bộ trẻ làm công tác chính sách hôm nay còn có tội với lớp người đi trước đã cống hiến, hi sinh cho Tổ quốc. Anh cất công lục lại hồ sơ, tìm ra nhân chứng rồi mang tất cả tài liệu liên quan lên Ban Tổ chức Tỉnh uỷ xin ý kiến. Cuối cùng 2 cụ đã được hưởng chế độ cán bộ tiền khởi nghĩa.

Tháng 4-1998, anh được bổ nhiệm làm Phó ban Tổ chức Huyện uỷ. Sau đó, năm 2001, với tư cách là huyện uỷ viên khoá 20, anh được giao trách nhiệm kiêm Trưởng phòng Tổ chức - Lao động, Thương binh và xã hội huyện.

- Có lẽ ít ai được “hai trong một” như anh: Vừa đứng đầu cơ quan tổ chức của đảng, vừa đứng đầu cơ quan tổ chức của chính quyền?

- Đúng vậy - anh xác nhận - Cả hai công việc đều có điểm chung là liên quan đến con người, đến chính sách và quyền lợi của con người; đòi hỏi người làm công tác tổ chức - cán bộ phải hiểu sâu về con người...

Lần ấy, huyện hợp nhất một số phòng, ban, có người được giữ nguyên cấp trưởng, có người phải xuống cấp phó. Thế là xảy ra thắc mắc, căng thẳng, thậm chí còn đơn thư khiếu kiện lên cấp trên. Lần khác, chuẩn bị bầu cử cấp xã, có người sắp đến tuổi hưu nhưng vẫn chưa muốn nghỉ. Hoặc hội nông dân xã nọ đại hội, người dự kiến đưa vào lãnh đạo lại không trúng cử ban chấp hành. Xử lý thế nào những trường hợp trên để chọn được người đủ tiêu chuẩn mà không can thiệp thô bạo? Anh từng phải đối diện với nhiều tình huống như thế, với vô vàn sức ép, căng thẳng, nhiều khi tưởng chừng không thể vượt qua, nhưng anh đã giải quyết thành công. Quá trình công tác đã giúp Đối hiểu rằng: Biết lắng nghe, thấu hiểu, chia sẻ thì những điều mình nói, mình làm mới được dân tâm phục, khẩu phục. “Những lúc như thế, dùng “cái lý” để xử thôi chưa đủ, phải thấu tình, phải thực sự đồng cảm, chia sẻ, rồi gần gụi trò chuyện, phân tích, lý giải. Có như vậy anh em, đồng chí mới hiểu và cảm thông, chấp nhận quyết định một cách thoải mái”. Anh chia sẻ.

Năm 2005, là Uỷ viên Ban Thường vụ Huyện uỷ, anh được bổ nhiệm Trưởng ban Tổ chức. Việc đầu tiên anh làm là xây dựng quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ rõ ràng trong tập thể Ban. Theo anh, hơn lúc nào hết, phẩm chất trung thực, khách quan, năng lực tham mưu đúng, trúng, kịp thời của người cán bộ tổ chức phải được đề cao. Anh luôn nhắc nhở cán bộ của mình: Từ việc tổng hợp số liệu, nắm bắt tình hình cơ sở, đến tham mưu đánh giá cán bộ, đề xuất về đề bạt, bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ, phải hết sức chính xác, không vì chút yêu, chút ghét mà tham mưu lệch lạc, có lợi cho người này, gây hại cho người kia. Có như vậy mới tạo được lòng tin cho cán bộ, là chỗ dựa tin cậy cho cấp uỷ. Với Trưởng ban Ma Đình Đối, sự nỗ lực, năng động sáng tạo, tích cực học tập; trung thực, khách quan; sâu sắc, toàn diện là những phẩm chất phải được rèn luyện và đề cao đối với cán bộ, đảng viên nói chung, càng quan trọng đối với người làm tổ chức, cán bộ. Trong các buổi sinh hoạt đảng, họp cơ quan, anh động viên các đồng nghiệp của mình, dù là chuyên viên hay cán sự, dù mới vào nghề hay đã lâu năm đều phải học để nâng cao trình độ, cập nhật thông tin, nắm chắc quy định, hướng dẫn, làm “đầy” kiến thức để đảm trách tốt nhiệm vụ. Anh thường ruột gan với đồng chí, đồng nghiệp: Muốn trụ được với nghề phải biết giữ mình, lòng có trong, mắt mới sáng, mới nhìn rõ mà tham mưu sắp xếp, đề bạt đúng người phục vụ tốt cho dân, cho Đảng. 

Trên chặng đường hơn 50 km gập ghềnh, bụi bặm từ Định Hóa về thành phố, tôi cứ miên man nghĩ về con người và vùng đất này. Cùng với những nỗ lực chung của cả nước, Định Hoá đã dần khởi sắc có bước đi lên. Nhưng phía trước còn vô vàn khó khăn, thử thách đòi hỏi những người cán bộ của Đảng phải thực sự tận tâm, tận lực, phải sống vì dân, vì quê hương làm cho quê hương phát triển. Để có được những điều ấy, rất cần những người cán bộ làm công tác tổ chức - xây dựng đảng như Ma Đình Đối