Những năm qua, Đảng bộ huyện Hoài Nhơn  (Bình Định) đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt, học tập về Quy chế dân chủ (QCDC) ở cơ sở trong Đảng, các ngành, mặt trận, đoàn thể và nhân dân, nên nhận thức của các tổ chức trong hệ thống chính trị và toàn xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, từ đó vai trò lãnh đạo của cấp ủy, trách nhiệm quản lý, điều hành của chính quyền được đề cao, quyền làm chủ của nhân dân trên các lĩnh vực được phát huy hơn trước, không khí dân chủ trong xã hội được mở rộng.

Huyện ủy đã củng cố, kiện toàn ban chỉ đạo huyện để tham mưu cho cấp ủy chỉ đạo thực hiện QCDC ở địa phương. Định kỳ hằng năm, ngoài việc xây dựng chương trình công tác kiểm tra, giám sát, Huyện ủy đã chỉ đạo tốt việc kiểm tra, giám sát thực hiện QCDC đối với các loại hình ở cơ sở, chỉ đạo các địa phương, đơn vị có sai phạm xây dựng phương hướng sửa chữa, khắc phục khuyết điểm. Nhiều tổ chức cơ sở đảng đã mở rộng các hình thức dân chủ trực tiếp với nhân dân, “dựa vào nhân dân” để xây dựng và chỉnh đốn Đảng, gắn thực hiện QCDC với Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; hằng năm chỉ đạo tốt việc lấy phiếu tín nhiệm các chức danh chủ chốt do HĐND xã, thị trấn bầu và tham gia góp ý trưởng thôn. Trong tổng kết cuối năm, các cấp ủy đều có nội dung đánh giá tình hình, kết quả thực hiện QCDC ở cơ sở. Các cấp ủy đảng thường xuyên đổi mới phương thức lãnh đạo đối với hệ thống chính trị, trong đó, có đổi mới phương thức lãnh đạo đối với công tác dân vận, mặt trận và các đoàn thể; bảo đảm tốt hơn quyền làm chủ của nhân dân thông qua các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở. Coi trọng xây dựng phẩm chất đạo đức, lối sống và vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên qua thực hiện QCDC, nhờ đó niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước được củng cố và tăng cường. Qua học tập, nhân dân rất đồng tình hưởng ứng  chủ trương của Đảng, Nhà nước về thực hiện QCDC ở cơ sở; mong muốn các cấp, các ngành, đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, thực sự đưa chủ trương này vào đời sống xã hội. Đến nay, toàn huyện có 119/132 cơ quan đăng ký xây dựng cơ quan văn hóa, trong đó có 22 đơn vị được công nhận danh hiệu cơ quan văn hóa; có 141/153 thôn, khối phố đăng ký xây dựng thôn, khối phố văn hóa và đã có 78 thôn, khối phố được công nhận danh hiệu văn hóa; 68/153 khu dân cư tiên tiến; 90,2% hộ đạt gia đình văn hóa; 1 xã (Tam Quan Bắc) được công nhận xã văn hóa; 100% khu dân cư đã xây dựng hương ước được UBND huyện công nhận. Nhiều địa phương, đơn vị có các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao sôi nổi, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người lao động. Qua đánh giá cuối năm, 17/17 xã, thị trấn trong huyện đã làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, học tập nội dung Chỉ thị 30 của Bộ Chính trị và các văn bản pháp luật của Nhà nước về thực hiện QCDC ở cơ sở. Đảng viên từng đảng bộ tham gia học tập đạt trên 95%, cán bộ ngoài đảng 85,7%. Mặt trận và đoàn thể các cấp cũng đã lồng ghép quán triệt trong hệ thống tổ chức mình và phối hợp với chính quyền cơ sở tổ chức cho nhân dân học tập tại 341 điểm ở 153 thôn, khối phố; có hơn 65% hộ gia đình tham gia học tập. Huyện ủy đã chỉ đạo các địa phương vận dụng, cụ thể hóa Nghị định 29, 79 của Chính phủ và Pháp lệnh số 34 của ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XI để xây dựng thành các quy chế, quy định cụ thể. Do vậy, các chế định “Dân biết, dân bàn, dân giám sát” được triển khai thực hiện và đạt những kết quả tích cực. Hiện nay, 17/17 xã, thị trấn đã thực hiện đồng loạt cải cách thủ tục hành chính, nhiều thủ tục được giải quyết nhanh, gọn, giảm phiền hà cho nhân dân. Thông qua nhiều hình thức, hầu hết các địa phương đã thực hiện nghiêm túc việc công khai các nội dung theo qui định, nhất là công khai các khoản huy động của nhân dân để xây dựng cơ sở hạ tầng, các loại quỹ theo quy định, kết quả xét duyệt hộ nghèo, người có công, hộ gia đình gặp thiên tai, bão lụt, thanh niên nhập ngũ hằng năm, quy trình giải quyết thủ tục hành chính... Nhờ đó, nhân dân đã kịp thời nắm bắt được chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Cùng với chính quyền sở tại, nhân dân đã bàn và quyết định nhiều vấn đề quan trọng, thiết thực ở cơ sở, cũng như tham gia giám sát các hoạt động chính quyền. Bên cạnh đó, việc phát động các phong trào thi đua yêu nước và hương ước khu dân cư đã tác động tích cực đến hoạt động tự quản ở cơ sở; nhất là thực hiện quyền dân chủ của nhân dân về những công việc trong cộng đồng dân cư như: Hỗ trợ giúp nhau về sản xuất, bàn và quyết định các khoản đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng; đoàn kết giúp nhau xóa đói, giảm nghèo, hòa giải mâu thuẫn nội bộ, xây dựng tình làng, nghĩa xóm, bảo đảm an ninh, trật tự xã hội…

Khối các cơ quan, đơn vị trong huyện, nhìn chung, đều hưởng ứng phong trào này. Hầu hết các đơn vị đã xây dựng được quy chế nếp sống văn hóa. Nhiều công sở, trường học ngày càng được đầu tư xây dựng tu sửa khang trang, sạch đẹp. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm việc có ý thức kỷ luật, chất lượng, hiệu quả hơn, thể hiện được nếp sống văn hóa nơi công sở. Các cơ quan hành chính, sự nghiệp đã có nhiều nỗ lực thực hiện Nghị định 71/CP, Pháp lệnh cán bộ, công chức, gắn việc xây dựng quy chế làm việc của cấp ủy, của thủ trưởng cơ quan với thực hiện cơ chế “một cửa”; coi trọng lề lối làm việc có trách nhiệm với nhân dân. Phát huy dân chủ trong nội bộ cơ quan và trong giải quyết công việc liên quan đến công dân; nhiều đơn vị mở rộng hình thức đối thoại giữa lãnh đạo với cán bộ, công chức. Hằng năm, tại hội nghị cán bộ, công chức, đều tạo điều kiện cho cán bộ, công chức trực tiếp tham gia đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, tham gia xây dựng chương trình công tác, kế hoạch của đơn vị. Một số đơn vị đã xây dựng và thực hiện các quy chế, quy định về khoán biên chế, kinh phí, thực hành tiết kiệm xăng xe, điện nước, mua sắm, quản lý, sử dụng tài sản công. Hầu hết các cơ quan thực hiện công khai hóa quy trình nhân sự: tuyển dụng, bổ nhiệm, đề bạt, đánh giá cán bộ, công chức, thi đua, khen thưởng, kỷ luật, nâng lương, chuyển ngạch hằng năm. Có đơn vị đã bố trí nơi tiếp dân, đặt hòm thư góp ý; những kiến nghị, phê bình, góp ý của công dân phần lớn được lãnh đạo các cơ quan tiếp thu, nghiên cứu và xử lý kịp thời. Nhờ thực hiện tốt QCDC, đã tạo ra môi trường làm việc cởi mở, đoàn kết, tôn trọng, tin tưởng nhau góp phần xây dựng cơ quan trong sạch, vững mạnh, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất, năng lực từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới.

Đối với khối doanh nghiệp nhà nước, công ty TNHH, công ty cổ phần đã chú trọng công khai các nội dung, công việc liên quan đến quyền và lợi ích của người lao động. Đặc biệt là công khai về phương án sản xuất, kinh doanh; phương án sắp xếp lại lao động, tuyển dụng, tiền lương, thu nhập, BHXH, BHYT, phân phối lợi nhuận, trích lập các quỹ, thi tay nghề, bổ nhiệm, đề bạt, quản lý, sử dụng dịch vụ công… Nhiều đơn vị đã tích cực giải quyết những khó khăn, vướng mắc của người lao động; xây dựng mối quan hệ lao động đồng thuận, hài hòa, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp. Xây dựng tác phong, lề lối làm việc theo hướng tạo thuận lợi cho khách hàng. Nhờ thực hiện tốt QCDC trong các doanh nghiệp đã góp phần ngăn ngừa tình trạng độc đoán; tăng cường sự đoàn kết, kiểm tra, giám sát giữa ban giám đốc và công nhân, viên chức; giữa lãnh đạo, quản lý với nhau và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của các đơn vị.

Tuy nhiên, một số địa phương, đơn vị thực hiện công khai các nội dung theo Nghị định 29, 79 và Pháp lệnh số 34 chưa đảm bảo quy trình,  nhất là công khai các khoản huy động của nhân dân và quy trình, thủ tục giải quyết hành chính; có nơi những yêu cầu chính đáng của nhân dân chưa được giải quyết kịp thời. Một số cấp ủy, chính quyền chưa gắn lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội với xây dựng và thực hiện QCDC ở cơ sở. Hoạt động của ban giám đốc, ban thanh tra nhân dân, vai trò giám sát của mặt trận, các đoàn thể nhiều địa phương chưa tích cực. Công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết, xây dựng chương trình thực hiện QCDC ở cơ sở của một số cấp ủy, chính quyền chưa được coi trọng đúng mức. Việc xây dựng quy chế thực hiện dân chủ ở một số cơ quan còn hình thức, chưa sát yêu cầu nhiệm vụ đơn vị. Trong lãnh đạo, điều hành của một số cấp ủy, thủ trưởng cơ quan chưa gắn thực hiện QCDC với nhiệm vụ chính trị của đơn vị, nên công tác kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết thực hiện QCDC tại đơn vị chưa được coi trọng. Vẫn còn dư luận chê trách về thiếu tinh thần trách nhiệm, gây phiền hà của một số cơ quan trong giải quyết công việc với công dân. Hoạt động của công đoàn, ban thanh tra nhân dân nhiều cơ quan chưa phát huy hiệu quả. Một số yêu cầu, thắc mắc của tổ chức, công đoàn liên quan đến sử dụng dịch vụ giải quyết chậm. Thực hiện QCDC ở loại hình công ty cổ phần, công ty TNHH chưa được triển khai mạnh mẽ. Một số trưởng thôn, khối phố năng lực điều hành còn lúng túng, tinh thần trách nhiệm và tác phong làm việc chưa tốt. Khối lượng công việc tự quản ở thôn ngày càng nhiều, trưởng thôn thường thay đổi, chế độ phụ cấp thấp, nên hạn chế nhất định đến chất lượng điều hành tự quản ở khu dân cư.

“Gần dân, trọng dân và có trách nhiệm với dân” là vấn đề còn đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác chỉ đạo thực hiện QCDC của Đảng bộ huyện Hoài Nhơn trong những năm tới, để quyền làm chủ của nhân dân được phát huy; nhân dân có điều kiện tốt hơn trong việc tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội.