Những năm qua, cấp ủy đảng, chính quyền thành phố Đồng Hới (Quảng Bình) đã đặc biệt quan tâm đổi mới nội dung, phương pháp công tác của cán bộ thành phố theo hướng tăng cường về cơ sở, kịp thời giải quyết những vướng mắc ngay từ cơ sở, thực hiện đúng phương châm: “Trọng dân, gần dân, có trách nhiệm với dân”, “nghe dân nói, nói cho dân hiểu, làm cho dân tin”. Ngày 21-5-2007, Thường vụ Thành ủy đã có Quyết định số 137-QĐ/TU ban hành đề án “Lãnh đạo thành phố trực tiếp đối thoại với nhân dân”. Qua hơn 1 năm triển khai thực hiện Đề án đã đạt được một số kết quả:

100% tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) trực thuộc đã triển khai quán triệt Đề án cho cán bộ, đảng viên, lãnh đạo UBND xã, phường, chi ủy, chi bộ, mặt trận, các đoàn thể. Sau quán triệt, các cấp ủy đảng, chính quyền đã chỉ đạo khối dân vận, các ban tham mưu xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện và đến cuối tháng 11-2007 các TCCSĐ, đoàn thể, phòng ban của thành phố đã xây dựng xong kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện. Đến nay, toàn thành phố đã tổ chức được 74 buổi đối thoại (cơ sở 42, thành phố 32).

Ở thành phố: Các đồng chí lãnh đạo chủ chốt đã tổ chức 2 điểm đối thoại trực tiếp theo chuyên đề với nhân dân và thanh niên nhân ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, 30 buổi đối thoại trực tiếp tại cơ sở với số lượng hàng ngàn lượt người dân tham gia (đồng chí bí thư trực tiếp đối thoại 5 buổi với lãnh đạo và nhân dân các xã, phường: Lộc Ninh, Quang Phú...; đồng chí chủ tịch, các phó chủ tịch UBND trực tiếp đối thoại 25 buổi với lãnh đạo và nhân dân các xã, phường Lộc Ninh, Quang Phú, Hải Đình, Hải Thành, Đồng Mỹ, Bắc Nghĩa, Nghĩa Ninh...). Các ý kiến tập trung đề nghị giải quyết chế độ chính sách cho người có công, xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi phục vụ dân sinh (chợ, đường giao thông, phân lô chi tiết, quy hoạch, nhà văn hóa, các vấn đề liên quan đến giải quyết đơn thư, khiếu kiện về đất đai, giải phóng mặt bằng, việc làm cho người lao động...). Đa số các ý kiến trong các buổi đối thoại đều được lãnh đạo thành phố trực tiếp trả lời và có hướng giải quyết trong thời gian cụ thể, được nhân dân đồng tình. Những ý kiến liên quan đến chủ trương, chính sách cho người có công và một số kiến nghị không thuộc thẩm quyền được lãnh đạo thành phố tiếp thu và đề nghị lên cơ quan chức năng giải quyết.

Ở cơ quan, xí nghiệp, doanh nghiệp: Đã tổ chức 6 buổi đối thoại, trong đó 2 buổi đối thoại với doanh nghiệp có 140 chủ doanh nghiệp tham gia, 4 buổi đối thoại với các hộ kinh doanh với hơn 300 chủ hộ tham gia; nội dung đối thoại chủ yếu là giải quyết những vướng mắc của hộ kinh doanh và chủ doanh nghiệp về chính sách, chế độ và nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước.

Ở xã, phường: 16/16 xã, phường đã triển khai 36 buổi với 3.250 lượt người tham gia và có trên 390 ý kiến chất vấn. Tại các buổi đối thoại của lãnh đạo phường, xã với nhân dân đã tập trung giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền mà nhân dân quan tâm liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính, chế độ chính sách, nhà văn hóa, dự toán, thi công các công trình do xã, phường làm chủ đầu tư trên địa bàn, phong cách làm việc của cán bộ cơ sở... và tiếp thu những ý kiến mà nhân dân kiến nghị, đề xuất với lãnh đạo cấp trên để đề nghị các cấp quan tâm giải quyết và trực tiếp đối thoại với nhân dân. Thông qua đối thoại, các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được lãnh đạo cơ sở và thành phố truyền đạt trực tiếp đến nhân dân, đây là kênh mà quyền được thông tin của người dân được thực hiện một cách hiệu quả nhất. Qua đối thoại, lãnh đạo đã trực tiếp giải quyết những vấn đề lâu nay chưa giải quyết được hoặc đã giải quyết nhưng nhân dân chưa đồng tình, nhằm ổn định chính trị ngay từ cơ sở; góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ và đảng viên, đồng thời nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý của chính quyền cơ sở, phát huy tốt quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện tốt hơn Quy chế dân chủ ở cơ sở, huy động tốt mọi nguồn lực từ dân để thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội đảng các cấp.

Qua đối thoại đã kịp thời nắm bắt những vấn đề nổi lên ở từng địa phương, đơn vị và tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, uốn nắn những nhận thức lệch lạc, chưa rõ về chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước của một bộ phận nhân dân. Đồng thời, phát hiện, uốn nắn, sửa chữa những khuyết điểm, sai lầm của cán bộ đảng, chính quyền các cấp, rút kinh nghiệm về thái độ, phong cách làm việc... đáp ứng tốt hơn yêu cầu phục vụ nhân dân, giải quyết kịp thời những vướng mắc trong thực tế.

 Việc tổ chức đối thoại trực tiếp với nhân dân góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng “gần dân, sát dân, nghe dân nói, nói cho dân hiểu, làm cho dân tin”, tăng cường mối quan hệ, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng và chính quyền các cấp.

  Qua đối thoại rút ra những kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền; tiếp thu ý kiến góp ý, kinh nghiệm của nhân dân để làm tốt hơn công tác xây dựng đảng, chính quyền từ cơ sở đến thành phố, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội đảng các cấp.

Đề án đối thoại trực tiếp với nhân dân được đại bộ phận cán bộ nhân dân đồng tình và hoan nghênh, đây là chủ trương đúng đắn, hợp với lòng dân và đáp ứng mong muốn của nhân dân. Từ đó nhân dân đã nhận thức rõ và có ý thức trách nhiệm phát huy quyền làm chủ của mình để tham gia xây dựng đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh.

Tuy nhiên, trong đối thoại vẫn còn những hạn chế: Do cách thức tổ chức và chọn địa điểm của một số cơ sở chưa phù hợp nên nhân dân tham gia đối thoại chưa đông, chủ yếu là cán bộ cốt cán của thôn, tiểu khu. Đại bộ phận các điểm tổ chức đối thoại chỉ mới tập trung ở xã, phường. Cá biệt có những điểm đối thoại chỉ cử cán bộ cốt cán ở thôn, tiểu khu tham gia. 

Do nhiều vấn đề tồn đọng từ rất lâu (có vấn đề ở các nhiệm kỳ trước chưa được giải quyết, trình độ nhận thức, hiểu biết chủ trương, chính sách, pháp luật còn hạn chế) nên có người dân bức xúc, ngôn ngữ, thái độ phát biểu ý kiến thiếu tính xây dựng làm cho không khí đối thoại ở một số nơi căng thẳng.

Nội dung, phạm vi đối thoại rộng nên có những vấn đề không thể trực tiếp giải quyết ngay được mà phải tiếp thu và hứa trả lời lần sau làm cho nhân dân chưa thỏa mãn. Nội dung đối thoại phần lớn tập trung giải quyết các vấn đề nhân dân thắc mắc, đề cập chưa nhiều những nội dung liên quan đến tương lai phát triển của thành phố, những chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước, chủ trương, chính sách của địa phương, của thành phố để lãnh đạo, động viên nhân dân tham gia phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh - quốc phòng và công tác xây dựng đảng.

Còn có hiện tượng đùn đẩy và đổ lỗi cho khách quan, chưa thấy rõ trách nhiệm của lãnh đạo địa phương, cơ sở. Một số nơi cán bộ ngại tiếp xúc với dân nên hạn chế tổ chức đối thoại.

 Một số kinh nghiệm:

Trước hết, vai trò lãnh đạo của các cấp uỷ đảng là yếu tố quan trọng quyết định thực hiện thành công Đề án, nơi nào cấp ủy đảng quan tâm tổ chức quán triệt cho cán bộ, đảng viên, nhân dân, đặc biệt là đội ngũ cán bộ cơ sở hiểu nội dung và cách tiến hành đối thoại thì nơi đó thực hiện có hiệu quả.

Thứ hai, nắm chắc các vấn đề bức xúc của dân, chú ý những vấn đề lâu nay chưa được giải quyết, phân công cán bộ, chọn địa điểm, chuyên đề cụ thể, quy mô, hình thức tổ chức đối thoại phù hợp, cán bộ lãnh đạo thành phố trực tiếp đối thoại với nhân dân sẽ nâng cao chất lượng đối thoại và thu hút mọi người dân đến dự.

Thứ ba, cán bộ đảng, chính quyền từ cơ sở đến thành phố nắm vững chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định, quyết định của địa phương, có phong cách gần dân, trọng dân, quan tâm đến quyền lợi chính đáng của nhân dân, trả lời đúng trọng tâm, có chất lượng các ý kiến, nguyện vọng của nhân dân.

Thứ tư, phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức đảng, chính quyền, mặt trận, các đoàn thể và các ban, ngành của địa phương và thành phố trong việc tổ chức đối thoại.

Thực hiện tốt Đề án đối thoại có ý nghĩa quan trọng, giúp cấp uỷ, chính quyền thành phố lãnh đạo, chỉ đạo phát huy các mặt ưu điểm, khắc phục những hạn chế, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, huy động tốt hơn nguồn lực trong nhân dân để phát triển kinh tế, văn hóa xã hội ở địa phương.