Trong công tác lãnh đạo, quản lý tại các địa bàn quận, huyện, một trong những vấn đề khó hiện nay là sớm phát hiện và nắm chắc thông tin về những bức xúc của nhân dân từ cơ sở. Từ đầu năm 2005, Quận ủy Quận 10, TP. Hồ Chí Minh đã đề ra Kế hoạch 08-KH/QU của Ban Chấp hành Đảng bộ về công tác đi cơ sở của các thành viên ban chấp hành đảng bộ. Từ đó, trong các cuộc họp thường kỳ cũng như đột xuất của Ban Thường vụ, của Quận ủy, UBND quận, các vấn đề nóng hổi của dân đóng góp, đề nghị luôn được đưa ra bàn bạc ngay trong mỗi kỳ họp.

Về cơ sở để nắm thông tin chính xác, nhanh.

Một trong những khâu yếu khi xử lý những vấn đề nhân dân đóng góp cho các phường, các ngành của quận và Quận ủy, UBND quận là việc nắm thông tin thật của các vấn đề quần chúng phản ánh. Chính vì thế, khi đề ra Kế hoạch số 08, Quận ủy Quận 10 yêu cầu khi cấp ủy viên về cơ sở nghe dân nói, nghe chính quyền, cấp ủy hoặc đoàn thể ở phường phản ảnh, thì phải đến tận nơi sự việc xảy ra để có nhận thức đúng và thẩm định chính xác các thông tin đã được phường phản ánh và nhân dân đóng góp. Những vấn đề dân yêu cầu mà phường, quận chưa đủ thẩm quyền giải quyết, cấp ủy viên đó có trách nhiệm báo cáo và đề xuất phương án giải quyết với Thường trực Quận ủy, Thường trực UBND quận để đề nghị các sở, ban, ngành thành phố xuống kiểm tra cho ý kiến giải quyết.

Từ năm 2006 đến nay, Ban Thường vụ Quận ủy đã chỉ đạo tiến hành 3 đợt đi cơ sở của tất cả các ủy viên Ban Thường vụ Quận ủy và các quận ủy viên. Đợt 1, các đồng chí ủy viên Thường vụ Quận ủy xuống làm việc với đảng ủy, UBND các phường về những vấn đề vướng mắc còn lại chưa giải quyết của năm 2005. Đợt 2, trực tiếp làm việc với 9 đơn vị hành chính sự nghiệp và phòng, ban quản lý nhà nước để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc ở cơ sở. Đợt 3, đi cơ sở nghe ý kiến của các đảng viên lão thành cách mạng, đại diện nhân dân đóng góp ý kiến về các chủ trương, nhiệm vụ do quận đề ra, cũng như những vấn đề đang gây bức xúc, lo lắng kéo dài trong nhân dân mà quận và thành phố chưa giải quyết xong.

Những kết quả bước đầu hợp lòng dân.

Từ những chỉ đạo thường xuyên của Thường vụ Quận ủy và kế hoạch chủ động về cơ sở theo định kỳ hằng tuần của các quận ủy viên, từ kế hoạch cụ thể của mỗi đảng bộ, chính quyền 14 phường nắm sát những vấn đề nhân dân, cán bộ các tổ dân phố, khu phố phản ánh, đề đạt đã giúp cấp ủy viên của quận có điều kiện giải quyết, hoặc đề nghị lên Ban Thường vụ và UBND quận giải quyết trong kỳ sớm nhất.

Đối với những kiến nghị của cơ sở phường, của dân, tập thể Thường vụ Quận ủy và Thường trực UBND quận đã làm việc trực tiếp với đảng ủy, UBND 14 phường. Đã có 144 nội dung cụ thể được lãnh đạo Quận 10 kết luận, trong đó có những nội dung đã gây bức xúc cho nhân dân tồn đọng từ năm 2005. Những nội dung trên tập trung vào các loại việc thuộc một số lĩnh vực như sau:

Về kinh tế: Có 12 nội dung (8,33%) nhân dân kiến nghị điều chỉnh mức khoán chỉ tiêu các loại thuế, vấn đề mua sắm trang thiết bị phục vụ công tác và khoán kinh phí hỗ trợ hoạt động và thực hiện các khoản thu cho cấp phường (phường 3, 7, 11); phân cấp quản lý chợ, bãi giữ xe tại phường (phường 3, 6). Nắm được các nội dung kiến nghị trên, Quận ủy đã tổ chức cho các cấp, ngành liên quan giải quyết xong.

Về xây dựng và quản lý đô thị: Đây là vấn đề có nhiều bức xúc nhất, được nhân dân đóng góp, kiến nghị nhiều nhất, với 102 nội dung, chiếm 70%. Những vấn đề mà nhân dân và các phường tập trung yêu cầu, góp ý, kiến nghị là quy hoạch mở rộng hẻm, xây dựng, sửa chữa các trụ sở làm việc; các dự án mở rộng giao thông mới ở các phường. Qua các buổi làm việc tại cơ sở của Ban Thường vụ Quận ủy với các phường, có 48 vấn đề được kết luận và xử lý ngay, 29 vấn đề thuộc thẩm quyền thành phố, 25 nội dung thuộc các phòng, ban chức năng cấp quận và trách nhiệm của các phường. Qua đó, bộc lộ rõ trình độ hạn chế trong quản lý đô thị của cấp phường và cán bộ phụ trách lĩnh vực này ở phường, giúp lãnh đạo quận có cơ sở để định ra chủ trương và giải pháp khắc phục.

Các vấn đề về xây dựng Đảng, về văn hóa, xã hội: Có 30 nội dung kiến nghị, chiếm 20,83%. Nội dung kiến nghị là chế độ mua bảo hiểm y tế cho đảng viên già yếu; công tác quản lý đảng viên đi làm ăn xa, kinh phí cho công tác thẩm tra, xác minh lý lịch của người vào Đảng; kiến nghị về quy chế hoạt động của lực lượng dân phòng và dân quân chuyên trách; tách tổ dân phố, xác định địa giới hành chính giữa các phường (phường 12, 14, 15); các kiến nghị về công tác xóa đói, giảm nghèo; an ninh, trật tự, tài nguyên môi trường… Qua làm việc trực tiếp với cơ sở, công tác xây dựng đảng đã có 5/7 nội dung, lĩnh vực văn hóa, xã hội có 19/23 nội dung được quận giải quyết xong. Những nội dung còn lại quận ủy đã chỉ đạo các ngành chức năng của quận nghiên cứu, giải quyết sớm.

Đối với những nội dung kiến nghị của các phòng, ban cấp quận về quản lý nhà nước và công tác hành chính sự nghiệp, các thành viên Ban Thường vụ Quận ủy, Thường trực UBND quận đã làm việc trực tiếp với lãnh đạo 9 đơn vị: Phòng tài chính - Kế hoạch, Phòng quản lý đô thị, Ban Quản lý Dự án và Đầu tư xây dựng công trình, Trung tâm y tế, Trung tâm văn hóa, Trung tâm dạy nghề, Uỷ ban Dân số - Gia đình và Trẻ em, Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, Công ty Sản xuất- thương mại-xuất nhập khẩu Như Ngọc…

Nội dung kiến nghị của các đơn vị này gồm 68 vấn đề là những vướng mắc về cơ chế, chính sách trong chuyên môn, công tác tổ chức bộ máy, nhân sự; về cơ sở vật chất, trang thiết bị cho hoạt động của ngành… Lãnh đạo quận đã kết luận, chỉ đạo giải quyết. Riêng 22 nội dung thuộc thẩm quyền thành phố, quận đã đề xuất, kiến nghị cách giải quyết.

Trong những cuộc tiếp xúc của các ủy viên Ban Thường vụ Quận ủy với đảng viên lão thành tại 15 phường, đã có 281 ý kiến đóng góp, chất vấn, với 17 lượt ý kiến về công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp phường; 20 lượt ý kiến về nâng cao chất lượng nội dung, đổi mới phương thức sinh hoạt chi bộ và tổ đảng ở khu phố; kiến nghị cần sớm thành lập chi bộ cơ quan UBND các phường, việc thành lập đảng bộ bộ phận ở các khu phố có đông đảng viên (trên 30 đảng viên); vấn đề đảng viên đã nghỉ hưu sinh hoạt đảng một nơi, cư trú một nơi…

Những nội dung mà các đảng viên lão thành của các phường phản ánh đã giúp lãnh đạo Quận 10 xây dựng các chương trình hoạt động sát với tình hình thực tế, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân hơn. Vì thế các phản ảnh, kiến nghị của đảng viên lão thành từ đầu năm 2006 đến nay có 140/176 nội dung (79,55%) phải giải quyết sớm đã được Quận ủy chỉ đạo giải quyết xong. 36 nội dung còn lại được Thường vụ Quận ủy, Thường trực UBND quận chỉ đạo các ban, ngành của quận nghiêm túc nghiên cứu, đề xuất để trình UBND quận giải quyết sớm.

Kinh nghiệm ban đầu.

Đi cơ sở nắm tình hình xử lý và giải quyết tình hình kịp thời theo chức trách và thẩm quyền không phải là vấn đề mới. Song, trong bối cảnh bệnh quan liêu, xa rời quần chúng đang trở thành nguy cơ của Đảng cầm quyền thì việc định kỳ cấp ủy viên đi cơ sở và giải quyết những vướng mắc của cơ sở tại địa bàn của Ban Thường vụ Quận ủy Quận 10 là một kinh nghiệm tốt về đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và tổ chức đảng trong thời kỳ mới. Việc đó đã tạo ra mối quan hệ làm việc thường xuyên giữa cấp ủy quận với cấp ủy và chính quyền các phường; với các ban, ngành của quận, các đảng viên lão thành và nhân dân ở cơ sở, giúp lãnh đạo quận nắm chắc thông tin, xử lý các kiến nghị của cơ sở đúng đắn và kịp thời hơn.

Kinh nghiệm cho thấy, cần phân ra từng loại vấn đề với các nội dung khác nhau. Trên cơ sở đó giúp các đồng chí ủy viên ban thường vụ, các quận ủy viên phụ trách từng lĩnh vực công tác nắm sát, đúng những vướng mắc, kiến nghị và yêu cầu của cơ sở, soi rọi lại những điều chưa hợp lý để trình lãnh đạo quận và các ban, ngành cấp trên giải quyết sớm.

Thực tế tại các cơ sở phường, quận, nhất là những nơi tập trung đông các đơn vị trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và các cơ sở kinh tế của Trung ương, của Thành phố thì lượng người nhập cư cao. Nên trong những kiến nghị của dân, nhất là về quản lý đô thị thường có nhiều phức tạp, nhiều vấn đề còn bất cập. Do vậy, đòi hỏi sự sâu sát cơ sở, chỉ đạo thường xuyên, kịp thời của các ban đảng để tham mưu giúp Quận ủy và từng thành viên nắm bắt nhanh và đúng vấn đề, xử lý có trọng tâm, trọng điểm các yêu cầu của cơ sở.

Giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh từ cơ sở, những bức xúc, kiến nghị chính đáng của dân là giải pháp cơ bản khắc phục tình trạng khiếu kiện vượt cấp, đông người, dễ bị kẻ xấu lợi dụng, kích động hiện nay.